UKRAINA: wystawa on-line „Życie kobiety w XX wieku”

Na okres świąteczny, Archiwum Państwowe Obwodu Lwowskiego proponuje obejrzenie wystawy on-line pt. „Życie kobiety w XX wieku”. 
Jak piszą autorzy wystawy: „Wiek XX to czas, w którym kobiety wyszły z cienia i znalazły się w centrum życia. Z prostych robotnic stały się wykształconą, pewną siebie i aktywną częścią społeczeństwa. Udało im się wywalczyć prawo do przyszłości. W wirze wydarzeń XX wieku kobiety doświadczyły nie tylko przemian społecznych, ale także przewartościowania swojej roli. Ta internetowa wystawa oferuje spojrzenie na XX wiek oczami kobiet, ukazując codzienne życie i walkę o prawo do uznania”.

Czytaj dalej „UKRAINA: wystawa on-line „Życie kobiety w XX wieku””

CZECHY: Archiwum Narodowe w Pradze prezentuje zbiór odznaczeń Ludvíka Svobody

Z okazji przypadającej dnia 25 listopada 2025 r. 130. rocznicy urodzin generała Ludvíka Svobody, Archiwum Narodowe w Pradze (Národní archiv Praha) zaprezentowało bogatą kolekcję jego orderów, medali i plakietek. Jest ona częścią spuścizny generała.
Ludvík Svoboda (25.11.1895 – 20.09.1979) był czechosłowackim generałem i politykiem. Od 1915 r. służył w armii Austro-Węgierskiej, walcząc na froncie wschodnim I wojny światowej, gdzie 18 września dostał się do niewoli rosyjskiej. 5 sierpnia 1916 r. zgłosił się do służby w Korpusie Czechosłowackim, walczącym przeciwko państwom centralnym, a potem w wojnie domowej po stronie Białych. W 1920 r. w randze kapitana powrócił do Czechosłowacji, gdzie w 1921 r. wstąpił do armii, ukończył szereg kursów podnoszących kwalifikacje, był m.in. wykładowcą w Akademii Wojskowej w Hranicach, a z czasem awansował do stopnia podpułkownika. 

Czytaj dalej „CZECHY: Archiwum Narodowe w Pradze prezentuje zbiór odznaczeń Ludvíka Svobody”

WĘGRY – CHORWACJA: Wystawa archiwalna w Instytucie Liszta w Zagrzebiu

W czwartek 20 listopada 2025 r. w Instytucie Liszta – Węgierskim Instytucie Kultury (Liszt Intézet – Magyar Kulturális Centrum) w Zagrzebiu została otwarta wystawa „Odkrycia europejskie: od Nowego Świata do nowych technologii”, przygotowana przy udziale Węgierskiego Archiwum Narodowego, którą zainteresowani będą mogli oglądać do 20 stycznia 2026 r.
Wystawa objazdowa, stworzona przy udziale sześciu krajów, poświęcona jest historii rozwoju nauki i technologii, przedstawiając jedną z najbardziej charakterystycznych i trwałych cech europejskiej historii i kultury, jaką jest pragnienie odkrywania. Trzy filary wystawy – medycyna, energia/przemysł, transport/żegluga – poprzez dokumenty archiwalne dają wgląd w różnorodną historię wynalazków i odkryć oraz życie osób z nimi związanych, prowadząc zwiedzających przez historię Europy.

Czytaj dalej „WĘGRY – CHORWACJA: Wystawa archiwalna w Instytucie Liszta w Zagrzebiu”

FRANCJA: Fałszerstwa i fałszerze. Wystawa w Muzeum Archiwów Narodowych w Paryżu

Od 15 października 2025 r do 2 lutego 2026 r. w Muzeum Archiwów Narodowych w Paryżu (Hotel de Soubise – 60, rue des Francs-Bourgeois – 75003 Paris) jest czynna wystawa „Fałszerstwa i fałszerze. Od średniowiecza do naszych czasów” (Faux et faussaires – Du Moyen Âge à nos jours). Problem fałszerstwa jest stary jak cywilizacja ludzka, ale jak zauważają organizatorzy: „Kopie, repliki i imitacje nie są godne potępienia, pod warunkiem, że nie pretendują, do bycia autentycznymi. Z drugiej strony, fałszerstwa, które przedstawiają się jako autentyczne, są niebezpieczne. To właśnie zamiar oszukania czyni fałszerstwo”. (Copies, répliques et imitations ne sont pas condamnables à condition qu’elles ne prétendent pas être authentiques. En revanche les faux qui se présentent comme authentiques sont bel et bien dangereux. C’est l’intention de tromper qui fait le faux !).

Czytaj dalej „FRANCJA: Fałszerstwa i fałszerze. Wystawa w Muzeum Archiwów Narodowych w Paryżu”

WĘGRY: Wystawa poświęcona portom nad Dunajem

W poniedziałek 24 listopada 2025 r. w Budapeszcie odbędzie się uroczyste otwarcie wystawy zatytułowanej „Porty nad Dunajem: historia – architektura – ludzie” („A Duna kikötői: történelem – építészet – emberek”), w sali Kós Károly w siedzibie Węgierskiego Stowarzyszenia Architektów.
Podczas wydarzenia powitanie wygłoszą Csaba Szabó, dyrektor generalny Węgierskiego Archiwum Narodowego (Magyar Nemzeti Levéltár – MNL), oraz Reinhard Johler, dyrektor Instytutu Historii i Krajoznawstwa Szwabów Dunajskich (Institut für donauschwäbische Geschichte und Landeskunde) w Tybindze. Wystawę zaprezentuje kurator Máté Tamáska, główny archiwista MNL, a współkuratorami będą Daniela Simon (Niemcy) i Žolt Lazar (Serbia).

Czytaj dalej „WĘGRY: Wystawa poświęcona portom nad Dunajem”

FRANCJA: 1429 – Joanna d’Arc – pierwszy portret

W ramach czwartej części cyklu „Godne uwagi” (Les Remarquables) Archiwa Narodowe Francji przygotowały wystawę pt.: 1429 – Joanna d’Arc – pierwszy portret (1429 – Jeanne d’Arc, le premier portrait). Bohaterka narodowa Francji, która w krótkim czasie odwróciła przebieg wojny stuletniej na korzyść Francji w 1429 r., nie posiada, poza jednym, jej współczesnego wizerunku. Znane przedstawienia Joanny d’Arc powstały znacznie później, w czach na tyle odległych od życia bohaterki, że ich autorzy nie mieli szans jej widzieć. Wizerunki powstawały gdy legenda była już mocno ugruntowana wypaczając rzeczywisty kontekst zdarzeń, nadając bohaterce cech nadludzkich (np.: Joanna d’Arc przyjmowana przez Karola VII z 1490 r. gobelin przechowywany w Musées d’Orléans). Inne powstały jeszcze później, a spora ich część utrwalająca stereotyp wyobrażenia o bohaterskiej kobiecie jest wytworem XIX wiecznego romantyzmu, który w swej plastycznej formie nawiązywał do sztuki późnego średniowiecza. Od unieważnienia jej procesu z 1431 r.  legenda o Joannie d’Arc nieustanni rosła, aż w 16 maja 1920 r. papież Benedykt XV wyniósł Joannę do chwały świętych. Stała się patronką Francji.

Czytaj dalej „FRANCJA: 1429 – Joanna d’Arc – pierwszy portret”

FRANCJA: „1887. Wieża Eiffla. Umowa na budowę” Wystawa

W ramach cyklu ekspozycyjnego pt.: „Godne uwagi” Archiwa Narodowe Francji przygotowały w trzeciej edycji (od18 września 2024 do 6 stycznia 2025) wystawę stacjonarną i online poświęconą umowie na budowę Wieży Eiffla pt.: „1887. La tour Eiffel. La convention de construction” (1887. Wieża Eiffla. Umowa na budowę). Przypomnijmy, że na rok 1889 przewidziano w Paryżu wystawę powszechną (L’exposition universelle de Paris 1889) w celu upamiętnienia stulecia Rewolucji Francuskiej. Budowla miała świadczyć o wiedzy specjalistycznej i umiejętnościach francuskich inżynierów. Sam pomysł wieży, a potem wieża wzbudzała różne emocje. Pierwotnie, miała być rozebrana po 20 latach. Na początku XX w. ocalił ją „telegraf bez drutu” (urządzenie nadawczo-odbiorcze do nadawania Morse’a, tu zbudowano na bazie nadajnika i odbiornika Marconiego urządzenie radiowe), który zainstalowano właśnie na niej, ze względu na szeroki zasięg sygnału. W końcu stała się wizytówką Paryża i miejscem wizyt turystów.

Wieża Eiffla nocą 2019r. fot. Anna Laszuk
Wieża Eiffla nocą 2019 r.fot. Anna Laszuk

Czytaj dalej „FRANCJA: „1887. Wieża Eiffla. Umowa na budowę” Wystawa”

UKRAINA: Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa Narodu Tatarów Krymskich

Na stronie internetowej Archiwum Państwowego Obwodu Zaporoskiego opublikowano małą wystawę dokumentów z zasobu Archiwum, z okazji Dnia Pamięci Ofiar Ludobójstwa Narodu Tatarów Krymskich, który obchodzony jest corocznie 18 maja.
W Związku Sowieckim Tatarów krymskich oskarżono o współpracę z Niemcami i masową dezercję.18 maja 1944 r. rozpoczęła się ich masowa wywózka – ludzie zabierali ze sobą tylko dokumenty i to, co najpotrzebniejsze, zostawiając cały pozostały majątek. W dniach 18-20 maja 1944 r. do Azji Centralnej przymusowo wywieziono ponad 183 tysiące osób narodowości tatarskiej,kolejne 5 tysięcy– do Podmoskiewskiego Zagłębia Węglowego; 6 tysięcy zesłano do łagrów.W czerwcu 1944 r. wysiedlono pozostałych 3141 Tatarów krymskich, którym udało się uciec w maju.Żołnierze narodowości tatarskiej po zakończeniu II wojny zostali wysłani do obozów pracy na Syberii i Uralu.Rodzinom udało się ponownie połączyć dopiero po 1953 roku.

Czytaj dalej „UKRAINA: Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa Narodu Tatarów Krymskich”

BELGIA: Zniszczenia wojenne 1940 -1944 w prowincji Hainaut- wystawa

Inwentaryzacja zniszczeń nieruchomości w wyniku II wojny światowe w belgijskiej prowincji Hainaut, obejmująca  domy prywatne, gospodarstwa rolne i zakłady przemysłowe, jest tematem wystawy zorganizowanej przez Mons Memorial Museum i Archiwa Państwowe Belgii pt.: „Zniszczenia wojenne 1940 – 1945” (Dommages de guerre 1940 – 1945).  Wystawa czynna będzie pomiędzy 16 marca a 8 września 2024 r. w muzeum w Mons. Ekspozycja obejmuje zniszczenia nieruchomości w okolicach i w miastach Charleroi, La Louvière, Mons, Saint-Ghislain i Tournai powstałych w wyniku działań wojennych, głównie w maju 1940 r. i wiosną 1944r. W całym okresie 1940 – 1944 w prowincji uległo zniszczeniu około 47 tys. nieruchomości, co stanowi mniej niż 10% budynków istniejących w 1939 r.

Czytaj dalej „BELGIA: Zniszczenia wojenne 1940 -1944 w prowincji Hainaut- wystawa”

CZECHY: Wystawa o edukacji archiwalnej w Czeskich Budziejowicach

Na Uniwersytecie Południowoczeskim w Czeskich Budziejowicach, niedaleko wejścia do budynku Rektoratu, urządzono wystawę panelową, ukazującą dzieje kształcenia w dziedzinie archiwistyki. Wystawa została przygotowana z okazji 20-lecia nauczania tego kierunku na uczelni. Uroczyste otwarcie połączone ze spotkaniem absolwentów odbyło się w piątek, 22 września.
Wystawa składa się z dziesięciu paneli, na których zwiedzający mogą przeczytać, czym jest archiwistyka i jakie jest jej znaczenie w społeczeństwie. Ukazano również przebieg i tematykę studiów, konkursów studenckich oraz wycieczek programowych. Przedstawiono wszystkich wykładowców, ich publikacje oraz udział w projektach badawczych. Znaczna część wystawy poświęcona jest absolwentom. Całość jest bogato ilustrowana fotografiami autorstwa Jana Kryezia i Jiřina Kubešová.

Czytaj dalej „CZECHY: Wystawa o edukacji archiwalnej w Czeskich Budziejowicach”