Kategoria: Nowości z Czech i Słowacji

CZECHY: Kromierzyżskie Archiwum świętuje jubileusze

Powiatowe Archiwum Państwowe w Kromierzyżu (Státní okresní archiv Kroměříž) obchodzi w tym roku dwa jubileusze: 70. rocznicę swego powstania oraz 20. rocznicę przeprowadzki do nowej siedziby. Obie rocznice postanowiło uczcić m.in. wystawą, którą zorganizowało w zaprzyjaźnionej instytucji, a mianowicie w miejscowej Bibliotece Publicznej.

Wystawę otwarto 15 maja 2017 r., a czynna będzie do 13 czerwca 2017 r. Zaprezentowano na niej zdjęcia i dokumenty obrazujące zasób, ale przede wszystkim losy Archiwum. Jest to znakomita okazja, aby pokrótce przypomnieć te dzieje, tak charakterystyczne dla wielu tego typu placówek w państwach socjalistycznych.

Czytaj dalej „CZECHY: Kromierzyżskie Archiwum świętuje jubileusze”

Czechy. Konferencja młodych nowożytników w Hradcu Kralove

Instytut Historii Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu w Hradcu Kralove, organizuje w dniach 8-9 listopada 2017 konferencję, pt. „Trzy wieki w sercu Europy (Czech i społeczeństwa europejskie w XVI-XVIII wieku)”. Konferencja przeznaczona jest przede wszystkim dla doktorantów, ale chętnie widziane są też referaty przyszłych magistrantów i licencjatów. Czas jednego wystąpienia nie powinien przekroczyć 10-15 minut. Wybrane referaty (maksymalnie 15-20 stron) zostaną opublikowane w periodyku „Východočeské listy historické”. Mile widziani są również uczestnicy bez referatów, którzy swoją wiedzą wzbogacą dyskusję i pomogą stworzyć prawdziwie przyjacielska atmosferę.
Epoka nowożytna w Europe była okresem wielowymiarowych przewartościowań i konfliktów, które diametralnie zmieniły obowiązujące dotąd poglądy w kwestiach wiary, gospodarki, kultury i polityki. Okres ten rozpoczęła wielka niestabilność polityczna i religijna, które pod koniec doprowadziły do powstania silnych monarchii autokratycznych. Rozwój nowożytnej Europy przebył długą drogę, w czasie której wykształciły się nowoczesne społeczeństwa w postaci, jaką znamy dzisiaj.

Czytaj dalej „Czechy. Konferencja młodych nowożytników w Hradcu Kralove”

Czechy: Konferencja o Czechosłowacji z lat siedemdziesiątych XX w.

Czeski Instytut Studiów Totalitarnych Reżimów (Ústav pro studium totalitních režimů), czyli odpowiednik polskiego IPN wraz z Południowoczeskim Muzeum w Czeskich Budziejowicach oraz tamtejszym Powiatowym Archiwum Państwowym organizują w dniach 17-18 maja 2017 r. międzynarodową konferencję naukową pt. „Czechosłowacja w latach 1972-1977” (Československo v letech 1972–1977), która będzie się odbywać w siedzibie archiwum państwowego: Státní okresní archiv v Českých Budějovicích, ul. Rudolfovská 40.
W poprzednich latach w ramach tego typu konferencji tematycznych zajmowano się wcześniejszymi dziejami Czechosłowacji, a mianowicie latami 1953-1971. Po każdym z sympozjów ukazywały się również zbiory teksty wygłoszonych na nich referatów. Pierwszy z  ich, opublikowany w 2014 r., nosił tytuł „Osm let po válce: Rok 1953 v Československu” (Osiem lat po wojnie: rok 1953 w Czechosłowacji); kolejny, opublikowany w 2015 r., zatytułowano „Československo 1954–1962” (Czechosłowacja 1953-1967); następny „Przedwiośnie. Czechosłowacja 1963-1967” (Předjaří. Československo 1963–1967), wydany został w 2016 r. Zbiór referatów z ubiegłorocznej konferencji, zajmującej się dziejami Czechosłowacji w latach 1968–1971, zostanie wydany w ciągu bieżącego roku.

Czytaj dalej „Czechy: Konferencja o Czechosłowacji z lat siedemdziesiątych XX w.”

CZECHY: Zmarł kardynał Miloslav Vlk – członek honorowy Stowarzyszenia Czeskich Archiwistów

Dnia 18 marca 2017 r. w Pradze, w wieku 85 lat, zmarł najdostojniejszy członek honorowy Stowarzyszenia Czeskich Archiwistów, kardynał Miloslav Vlk. W ostatnich miesiącach życia zmagał się z nowotworem płuc z przerzutami do kości. Ten bezkompromisowy duchowny był dobrze znany nie tylko w swoim rodzinnym kraju, ale także w Polsce. Tu jednak mało osób wie, iż w swoją dorosłą drogę życiową rozpoczął jako archiwista.
Dr. h. c. Miloslav kardynał Vlk urodził się 17 maja 1932 r. w Líšnice. W latach 1955-1960 studiował archiwistykę na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Karola w Pradze. Już jako magister rozpoczął pracę w archiwach państwowych, najpierw jako archiwista w Powiatowym Archiwum (Okresní archiv) v Třeboni w 1960 r., potem w takim samym archiwum w Jindřichově Hradci w latach 1960-1961, a wreszcie w Powiatowym i Miejskim Archiwum (Okresní a městski archiv) w Czeskich Budziejowicach, gdzie w latach 1961-1964 był dyrektorem. Dopiero w 1964 r. rozpoczął studia teologiczne w Litomierzycach. Po ich ukończeniu w 1968 r. przyjął święcenia kapłańskie, a następnie został sekretarzem czeskobudziejowickiego biskupa Józefa Hloucha. Jego postawa i nieprzejednany stosunek wobec ówczesnej rzeczywistości spowodowały, że władze komunistyczne zmusiły go do opuszczenia tego stanowiska i przez kolejne lata był wikarym i proboszczem w małych, wiejskich parafiach.


Komunikat arcybiskupa Dominika Duka

Czytaj dalej „CZECHY: Zmarł kardynał Miloslav Vlk – członek honorowy Stowarzyszenia Czeskich Archiwistów”

CZECHY: Prezentacja książki o Polyxeni z Lobkovic

Dnia 29 marca o godz. 16, nie byle gdzie, bo w pałacu Lobkowiczów (jedynym prywatnym obiekcie na Hradczanach w Pradze, ul. Juřská 3), odbędzie się promocja najnowszej książki autorstwa Marii Ryantovej o Polyxenie z Lobkovic, postaci mało znanej w Polsce, która jednak odcisnęła swe piętno na dziejach Czech. Spotkanie z autorką połączone będzie oczywiście z promocyjną sprzedażą samej książki, jak również ze zwiedzaniem bogatych zbiorów Lobkowiczów.
Doc. PhDr. Marie Ryantová, CSc. znana jest polskim archiwistom jako długoletnia przewodnicząca (2008-2014) Stowarzyszenia Czeskich Archiwistów, w którego Zarządzie zasiada od 1996 r., pełniąc też tam w latach 2002-2008 odpowiedzialną funkcję skarbnika. Pracowała wiele lat w archiwum Muzeum Narodowego w Pradze, a od 2006 r. jest kierownikiem Instytutu Archiwistyki i Nauk Pomocniczych Historii na Wydziale Filozoficznym Południowoczeskiego Uniwersytetu w Czeskich Budziejowicach. Od kilkunastu lat zajmuje się badaniem życia bohaterki swojej najnowszej książki, noszącej znamienny tytuł „Polyxena z Lobkovic. Obdivovaná i nenáviděná první dáma království” (Polyxeba z Lobkowic. Podziwiana i znienawidzona pierwsza dama królestwa).


Pozvanka / Zaproszenie

Czytaj dalej „CZECHY: Prezentacja książki o Polyxeni z Lobkovic”

SŁOWACJA: Spuścizny w archiwach – temat Dni Archiwalnych w 2017 roku

Stowarzyszenie Słowackich Archiwistów we współpracy z Archiwum Literatury przy Słowackiej Bibliotece Narodowej, jak również Archiwum Słowackiej Macierzy (Maticy) oraz Archiwum Państwowym w Żlinie przygotowują 21 Dni Archiwalne w Republice Słowackiej, jakie odbędą się w dniach 23-25 maja 2017 r. w miejscowości Martin, położonej w środkowej Słowacji, w powiecie Żlin. Głównym punktem Dni będzie międzynarodowa konferencja naukowa, poświęcona spuściznom osób prywatnych od ich pozyskania dla zasobu państwowego po digitalizację, ze szczególnym uwzględnieniem spuścizn archiwistów z tytułem: „Co nam zostało po naszych przodkach, a co zostanie po nas?”
Tematyka ta nie jest przypadkowa, gdyż w ostatnim czasie archiwiści słowaccy podjęli na nowo, prowadzone w latach 2008-2011, prace nad opracowaniem i wydaniem drukiem słownika biograficznego archiwistów słowackich, który ma być wzorowany na podobnym wydawnictwie czeskim. Przed ich zakończeniem pragną przedyskutować tę problematykę na możliwie jak najszerszym forum. Chcąc jednak przedstawić ja na konferencji międzynarodowej postanowili poszerzyć temat o problematykę spuścizn prywatnych.
Organizatorzy pragną, aby podczas konferencji poruszone zostały następujące zagadnienia:
• terminologia – spuścizny, działalność kolekcjonerska ich twórców – część zespołu czy osobna kolekcja?
• metodologia porządkowania spuścizn
• działania na rzecz pozyskania zbiorów (w jaki sposób dokumenty z działalności prywatnej dostają się do archiwów?)
• digitalizacja zbiorów prywatnych
• przyszłość zbiorów prywatnych oraz ich wartość informacyjna
• bezpieczeństwo danych osobowych podczas wykorzystywania zbiorów prywatnych
• potencjał informacji, a możliwości wykorzystania zbiorów prywatnych dla badań historycznych
• spuścizny głównych archiwistów słowackich a kwestia „Słownika biograficznego archiwistów słowackich”
• życie i dzieło archiwistów w kontekście historii konkretnych archiwów

Czytaj dalej „SŁOWACJA: Spuścizny w archiwach – temat Dni Archiwalnych w 2017 roku”

CZECHY: Konferencja o pisarzu i historyku Zygmuncie Winterze

Powiatowe Archiwum Państwowe w Rakovníku, będące częścią Okręgowego Archiwum Państwowego w Pradze, przygotowało konferencję pt. „Zikmund Winter a Rakovník” (Zygmunt Winter a Rakovnik”, która odbyła się w holu Herolda (Heroldově síni) w Galerii Rabasov dnia 15 listopada 2016 r.
Zikmund (Zygmunt) Winter (1846-1912) był czeskim pisarzem, autorem powieści historycznych ale i historykiem, gdyż ukończył ten kierunek na Uniwersytecie Karola w Pradze. Jako profesor szkół średnich pracował przez rok w Pardubicach i całe dziesięć lat w Rakovníku, a potem potom w Pradze. Podczas pobytu w Rakovníku, umożliwiono mu badanie miejscowych archiwaliów. Dało mu to podstawę do wielu publikacji naukowych o życiu kulturalnym czeskich miast w okresie od XIV do XVII w., jak również temat do wielu dzieł literackich.

Czytaj dalej „CZECHY: Konferencja o pisarzu i historyku Zygmuncie Winterze”

CZECHY: Warsztaty o konserwacji fotografii

Dnia 3 listopada 2016 r. w Pradze odbyły się już po raz trzeci warsztaty archiwistów, muzealników i konserwatorów fotografii, zorganizowane przez Katedrę Fotografii Wydziału Filmu i Telewizji Akademii Sztuk Scenicznych w Pradze, Instytut im. Masaryka i Akademię Nauk Republiki Czeskiej, w ramach projektu: „Ocena i interpretacja zbiorów fotograficznych”, realizowanego przez Archiwum tej ostatniej z wymienionych instytucji. Spotkanie miało miejsce w pracowni naukowej tegoż Archiwum przy ulicy Gabčíkovej 2362/10, Praha 8.
Warsztaty przeznaczone były dla każdego, kto jest profesjonalnie zaangażowany w gromadzenie oraz opracowanie i zachowanie stanu fizycznego archiwalnych fotografii, interpretacji ich treści oraz klasyfikacji typów uszkodzeń występujących na zdjęciach. W ich ramach, po ogólnych prezentacjach, uczestnicy zostali podzieleni na grupy robocze, w ramach których mogli zapoznać się z przykładami typowych uszkodzeń i degradacji różnych materiałów fotograficznych.
Czytaj dalej „CZECHY: Warsztaty o konserwacji fotografii”

SŁOWACJA: Wystawa „Od Vyšehradu po Vyšehrad”

W słowackim Popradzie w dniach od 14 października 2016 r. prezentowana była wystawa pt. „Od Vyšehradu po Vyšehrad” („Od Wyszehradu do Wyszehradu”), na którą zapraszały Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Słowacji, Archiwum Państwowe w Prešovie, Miasto Poprad oraz gospodarz, czyli Archiwum Państwowe w Popradzie, udzielające miejsca w sali konferencyjnej w swojej siedzibie. Wystawę otworzono z okazji słowackiego przewodnictwa w Unii Europejskiej.
Wystawa jest rezultatem międzynarodowego projektu, zainicjowanego przez Polskie Towarzystwo Archiwalne przy Polskiej Akademii Nauk, w ramach którego zebrano w Polsce, Czechach, na Słowacji i na Węgrzech unikatowe dokumenty archiwalne. Ukazano je na 20 planszach, przywiezionych do Popradu prosto z polskiego Sejmu, gdzie były prezentowane po raz pierwszy. Jak oświadczyli słowaccy organizatorzy, wystawą tą polscy archiwiści chcieli pokazać swoim posłom, iż gromadzone przez nich dokumenty są bardzo ważne, i że archiwa strzegą je dla kolejnych generacji. Słowacja zaprezentowała dokumenty z siedmiu swoich archiwów.

Czytaj dalej „SŁOWACJA: Wystawa „Od Vyšehradu po Vyšehrad””

Czechy – Mlada Boleslav. Wystawa o wydobywaniu uranu w Czechosłowacji

Powiatowe Archiwum Państwowe w Mladej Boleslav prezentuje w swojej siedzibie wystawę pt. „Nad krainą łez i promieniowania” (Nad krajinou slz a radiace), która jest dostępna w dniach od 2 października do 16 grudnia 2016 r. w tutejszej sali wystawowej.
Wystawa została przygotowana przed rokiem przez Policję Czeskiej Republiki – Urząd Dokumentacji i Badania Zbrodni Komunistycznych, która nadała jej wiele wyjaśniający podtytuł: „odtajnione zdjęcia lotnicze obszarów przymusowego wydobycia uranu”. Stosownie do tego przedstawia, jak przekształcany był krajobrazu na obszarach wydobycia rudy uranowej, do czego zatrudniano więźniów, umieszczanych w obozach pracy, lokowanych w pobliżu kopalń w latach 1946-1986.


Źródło: Česká archivní společnost (ČAS)

Czechosłowackie zasoby rudy uranu stały się niezwykle łakomym kąskiem dla Związku Radzieckiego, który po zrzuceniu przez USA bomb atomowych na Hiroszimę i Nagasaki w sierpniu 1945 r., podjął zakrojone na szeroką skalę działania nad skonstruowaniem własnej bomby. Jej próbna eksplozja nastąpiła 29.8.1949 r. na poligonie w Semipałatyńska. Do konstrukcji następnych potrzebne były wielkie ilości rudy uranu, której złoża znajdowały się w Czechosłowacji, w okolicach Jáchymowa. Cały ten obszar znalazł się w strefie wpływów ZSRR. Rosjanie zatrudniali w tutejszych kopalniach uranowych, oprócz pracowników cywilnych, robotników przymusowych w postaci niemieckich jeńców wojennych (w latach 1946-1950), więźniów obozów pracy przymusowej (w latach 1949-1951), a następnie i innych skazanych w procesach karnych (w latach 1949-1986). Obozy pracy, w których przebywali ci więźniowie, zlokalizowane były w trzech obszarach: Jáchymov, Hornoslavkovsko i Přibram.

Czytaj dalej „Czechy – Mlada Boleslav. Wystawa o wydobywaniu uranu w Czechosłowacji”