Nowości z Czech i Słowacji – Strona 19

CZECHY: Edycja i wystawa poświęcone najstarszej księdze miejskiej Pacova

Dnia 20 listopada 2015 r. w salach zamku Pacov odbyła się uroczysta prezentacja naukowej edycji najstarszej zachowanej księgi miejskiej miasta Pacov, połączona z okolicznościową wystawą, poświęconą dziejom tego ośrodka miejskiego w XV-XVII wieku.
Wystawa oraz promocja księgi zostały przygotowane przez Katedrę Filozofii Uniwersytetu Karola w Pradze, miasto Pacov, Muzeum Miejskie Antonína Sovy v Pacovie oraz Ziemskie Archiwum Moraw w Brnie – Powiatowe Archiwum Państwowe w Pelhřimovie. Honorowy patronat nad imprezą objęli: przewodniczący Senatu Republiki Czeskiej Milan Štěch oraz wojewoda Kraju Vysočina Jiří Běhounek. Sponsorami przedsięwzięcia były lokalne zakłady przemysłowe: Pacovské strojírny, a.s. oraz Garlic s.r.o. Patronat medialny objęły: gazeta „Pelhřimovský deník” oraz rozgłośnia „Český rozhlas Region”.
W ramach ogólnokrajowego projektu „Libri civitatis” trwa ewidencja ksiąg miejskich (ksiąg urzędowych powstałych przed 1620 rokiem) przechowywanych w archiwach Czech, przy czym najważniejsze rękopisy są publikowane w formie edycji. Opracowanie każdej księgi rządzi się ścisłymi zasadami, według których najpierw w opracowuje się tzw. transliterację tekstu (transkrypcję), na której opiera się edycja tekstu, wraz z aparatem naukowym, skorowidzem oraz wstępem.

Czytaj dalej „CZECHY: Edycja i wystawa poświęcone najstarszej księdze miejskiej Pacova”

CZECHY: Wystawa map miasta Zlina

Do połowy stycznia w Instytucie Kulturalnym miasta Zlin w Czechach, przy ul. Osvoboditelu 3778, prezentowana będzie niezwykle interesująca wystawa pt. „Przemiany Zlina na mapach i planach” (Proměny Zlína na mapách a plánech), zorganizowana przez Powiatowe Archiwum Państwowe w Zlinie na Morawach (Moravský zemský archiv v Brně, Státní okresní archiv Zlín) przy współpracy z Instytutem Historii Czeskiej Akademii Nauk oraz miastem Zlin.
Wystawa powstała w ramach przygotowań do opracowania „Atlasu Historycznego miasta Zlin”, który zostanie opublikowany na początku 2016 roku. Atlas zawierać będzie mapy i stare plany Zlína – często dotąd niepublikowane, pochodzące z różnych zbiorów archiwalnych. Znajdą się wśród nich plany przestrzenne i regulacyjne, ale także stare fotografie i zdjęcia lotnicze. Dla potrzeb wystawy niektóre z tych unikatowych dokumentów zostały powiększone i zaprezentowane na dużych panelach.

Czytaj dalej „CZECHY: Wystawa map miasta Zlina”

CZECHY. Dwa specjalistyczne warsztaty dotyczące materiałów fotograficznych

Archiwum Narodowe w Pradze, przy współpracy stołecznego Muzeum Narodowego, na początek października przygotowują bardzo interesujące warsztaty poświęcone dokumentacji fotograficznej. Będą one przeznaczony przede wszystkim dla archiwistów i opiekunów różnorodnych zbiorów, zajmujących się bezpośrednio kolekcjami fotograficznymi.
Pierwszy z planowanych warsztatów odbył się dnia 1 października. Po wystąpieniu wstępnym PhDr. Evy Drašarovej – dyrektora Archiwum Narodowego oraz PhDr. Evy Dittertovej – dyrektora Muzeum Narodowego przewidziano fachowe referaty. Rozpocząć je ma prezentacja zbioru starych fotografii z etnograficznego Muzeum im. Vojta Náprsteka w Pradze, a potem główne, trzyczęściowe wystąpienie Blanki Hnulíkovej, konserwatorki z Muzeum Narodowego o technikach czarno-białej fotografii, ich rozwoju historycznego, identyfikacji oraz charakterystyki związanych z nimi uszkodzeń.

Czytaj dalej „CZECHY. Dwa specjalistyczne warsztaty dotyczące materiałów fotograficznych”

CZECHY: Wystawa o organizacji „Sokoła” w Beroun

Tegoroczne „Europejskich Dni Dziedzictwa” – największy w Europie społeczny projekt edukacyjny – zorganizowane zostały już po raz 23 (po raz pierwszy ogłosiła je Rada Europejska w 1991 r.), tym razem pod wspólnym hasłem „Utracone dziedzictwo”. Ideą tego programu jest promowanie regionalnego dziedzictwa kulturowego, a także przypominanie o wspólnych korzeniach państw europejskich opartych na kulturze. Archiwa polskie nieczęsto włączają się do tej akcji, podobnie jest w archiwach czeskich, ale zdarzają się tam w tym względzie ciekawe inicjatywy, jak wystawa w Berounie.
Beroun to niezbyt wielkie – niecałe 20 tys. mieszkańców – miasto w środkowych Czechach. Wiele powstających tu inicjatyw rodzi się tu w miejscowym Powiatowym Archiwum Państwowym, będącym Oddziałem Okręgowego Archiwum Państwowego w Pradze. Tym razem, w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa, archiwiści postanowili przygotować wystawę pt. „Pod sztandarem Sokoła” (Pod sokolským praporem). Zorganizowano ją także w ramach obchodów 750-lecia najstarszej pisemnej wzmianki o tym grodzie, ale również w 150 rocznicę utworzenia tutaj Klubu Gimnastycznego „Sokół”, jednego z najstarszych klubów sportowych w mieście. Organizacja to powstała wkrótce po powstaniu „Sokoła” w Pradze.

Czytaj dalej „CZECHY: Wystawa o organizacji „Sokoła” w Beroun”

SŁOWACJA: Dzień otwartych dni w Bratysławie – z tematem winobrania

Archiwum Państwowe w Bratysławie (Štátny archiv v Bratislave) w dniach 18-19 września 2015 r. urządził swoje dni otwarte, które poświęcono, tematyce z pewnością interesującej wiele osób, a mianowicie winobraniu i winiarstwu.
Jedna z dzielnic Bratysławy, a mianowicie Rača (21 tys. mieszkańców) stanowi ważne centrum produkcji wina na Słowacji. Od wielu lat, w połowie września, odbywa się tu doroczny festiwal pod nazwą „Winobranie”, podczas którego kultywowane są regionalne tradycje winiarskie, tak bardzo charakterystycznego dla tego regionu. Nic więc dziwnego, że w związku z tymże festiwalem, słowackie stołeczne archiwum państwowe właśnie winobraniu poświęciło swoje tegoroczne dni otwarte, podczas których zaprasza szerokie rzesze społeczeństwa do odwiedzenia swojej siedziby i zapoznanie się z pracą archiwalną. Dla gości przygotowano wystawę prezentującą najciekawsze i często unikatowe materiały archiwalne, odnoszące się do dziejów uprawy winogron, a także produkcji i konsumpcji wina, zwłaszcza w regionie Račy.
Na zaproszeniu znalazło się hasło/sentencja: „Nie lubić wina to jest pech, ale nie pić go, to już nieszczęście”.
Prezentacja wystawy, a także inne atrakcje, jak zwiedzanie archiwum, miały miejsce w dniach 18-19 września 2015 r. w godzinach od 9 do 17, w siedzibie Archiwum Państwowego w Bratysławie, przy ul. Križkovej 7.

Więcej:

Rača Web

Spoločnosť slovenských archivárov

oprac. Ivo Łaborewicz
AP Oddział Jelenia Góra

CZECHY: Wystawa o dziejach Pilzna

W roku bieżącym czeskie Pilzno, znane w Polsce głównie z doskonałego browaru, ogłoszone zostało Europejską Stolicą Kultury. W związku z tym odbywa się w nim wiele imprez. Jedną z nich jest bardzo interesująca wystaw przygotowana przez tamtejsze państwowe Archiwum Miasta Pilzna, we współpracy z Muzeum Zachodnich Czech w Pilźnie, pod tytułem „Pilzno – pierwsze pięć wieków” (Plzeň – Prvních pět století).
Autorzy wystawy wyszli z założenia, że kultura każdego społeczeństwa jest przede wszystkim odzwierciedleniem jego historii. Dlatego też postanowili możliwie jak najszerzej uprzystępnić historię swojego grodu, poprzez ukazanie najważniejsze etapów z jego dziejów. Wystawę oparto o wydanej w roku ubiegłym pierwszej części monografii naukowej Pilzna pt. „Dějiny města Plzně. Do roku 1788”, dlatego też opowiada ona jedynie o pierwszych pięciu stuleciach tego miasta.

Czytaj dalej „CZECHY: Wystawa o dziejach Pilzna”

CZECHY: Seminarium o dokumentacji filmowej

Czeska Filmoteka Narodowa oraz Towarzystwo Informacji Naukowej przy Archiwum Narodowym w Pradze, przygotowują na jesień kolejne (już 9) seminarium naukowe o problemach współczesnej dokumentacji archiwalnej, zwłaszcza audiowizualnej. Tym razem temat spotkania będzie brzmiał: „Źródła do historii kina – specyfika dokumentów pisanych i dokumentacji współczesnej”.
Zgodnie z tematem zebrani na seminarium będą obradować na temat źródeł do historii kina, zwłaszcza o specyfice związanych z tym zagadnieniem zarówno pisemnych materiałów archiwalnych, jak i dokumentacji współczesnej. Chodzi przede wszystkim o takie źródła, jak: plany finansowe, fundacje filmowe, plakaty i fotosy itd., które znajdują się w wielu instytucjach kulturalno-naukowych, powołanych do przechowywania dziedzictwa kulturowego. Referenci z Czech i Słowacji omawiać będą tematy związane z problematyką digitalizacji, metodologią katalogowania źródeł, udostępniania archiwaliów, przechowywania i porządkowania zbiorów dokumentacji współczesnej, restaurowania plakatów i związanych z tymi zagadnieniami aspektów prawnych.

Czytaj dalej „CZECHY: Seminarium o dokumentacji filmowej”

CZECHY: Zapomniana masakra Niemców w Czeskim Raju – odkrycie archiwisty z Semily

Końcówka II wojny światowej oraz pierwsze tygodnie po jej zakończeniu, to w Czechach okres, w którym wiele uzbrojonych grup brało na Niemcach odwet, często krwawy, za ponad 6 lat upokorzeń z okresu Protektoratu. Wielu samosądów dokonali również żołnierze Armii Czerwonej. Niewiele z ówczesnych wydarzeń zostało utrwalonych w dokumentach, a świadkowie w większości już nie żyją. Dlatego każde źródło dotyczące tych wydarzeń, na jakie udaje się natrafić historykom, wzbudza ogromne zainteresowanie. Tym razem odkrywcą takiego dokumentu jest archiwista Powiatowego Archiwum Państwowego z karkonoskiego Semily Pavel Jakubec.
W trakcie swoich badań dotarł on do zapisków zawartych w parafialnej kronice z Grubej Skały (Hrubá Skála) w Czeskim Raju, gdzie na stornie 300 odnotowano: „Na Grubej Skale spoczywa 42 Niemców zatrzymanych w Borku i zastrzelonych tam nad przez partyzantów, działających pod znacznym wpływem alkoholu”. Znane jest dokładniejsze miejsce tego masowego grobu, ale badacze nie podają go do publicznej wiadomości z obawy przed jego zbezczeszczeniem i kradzieżą. Być może, że po miejscu tym spacerują dziś turyści zwiedzający zamek?

Czytaj dalej „CZECHY: Zapomniana masakra Niemców w Czeskim Raju – odkrycie archiwisty z Semily”

CZECHY: Wystawa zdjęć lotniczych obszarów wydobycia uranu

W Archiwum Narodowym w Pradze, pod patronatem Ministra Spraw Wewnętrznych Republiki Czeskiej, otwarto bardzo interesującą wystawę zatytułowaną „Nad krajem łez i promieniowania – odtajnione zdjęcia lotnicze z obszarów przymusowego wydobycia rudy uranu” (Nad krajinou slz a radiace – odtajněné letecké snímky z oblastí nedobrovolné těžby uranové rudy).
Wystawa zbudowana została w oparciu o niepublikowanych dotąd zdjęcia lotnicze, przedstawiające stopniowe zmiany w krajobrazie terenu naznaczonego wydobyciem rudy uranowej oraz zakładami i zamkniętymi obozami pracy z lat 1946-1986. Po zrzuceniu bomb atomowych przez Amerykanów na Hiroszimę i Nagasaki w sierpniu 1945 roku rozpoczął się wyścig zbrojeń, w którym wydobycie uranu odgrywało ogromną rolę. Związek Sowiecki nie posiadał broni atomowej i dążył wszelkimi sposobami i siłami do jej wyprodukowania. Dzięki wykradzeniu amerykańskiej dokumentacji oraz wziętym do niewoli naukowcom niemieckim, udało mu się to dość szybko. Pierwsza sowiecka bomba atomowa eksplodowała 29 sierpnia 1949 na poligonie w Semipałatyńsku. Do jej wyprodukowania w znaczniej mierze przyczyniła się ruda uranu pochodząca z Czechosłowacji.
Po zakończeniu II wojny światowej w regionie Jáchymowa znajdowały się jedyne w pełni funkcjonujące kopalnie uranu na terenie sowieckiej strefy wpływów. Rosjanie przejęli nad nimi kontrolę, a obok pracowników cywilnych zaczęli zatrudniać tu niemieckich jeńców wojennych (1946-1950), a potem także więźniów obozów pracy przymusowej (1949-1951), następnie zaś również zwykłych więźniów (1949-1986). Ci przymusowi pracownicy byli rozmieszczeni przede wszystkim w trzech rejonach: wokół Jáchymova, na Hornoslavkovsku oraz w okolicy miejscowości Přibram.

Czytaj dalej „CZECHY: Wystawa zdjęć lotniczych obszarów wydobycia uranu”

CZECHY: Konferencja „Rok 1915 – nowi nieprzyjaciele, nowe wyzwania”

W roku bieżącym Wojskowy Instytut Historyczny (Vojenský historický ústav) w Pradze, przy współpracy z Parlamentem Republiki Czeskiej, w ramach cyklu spotkań pt. „Lata przykute do pola 1914-1918” (Léta do pole okovaná 1914-1918) zorganizuje kolejną konferencję naukową poświęconą setnej rocznicy I wojny światowej. Ta druga międzynarodowej konferencji, odbędzie się pod hasłem „Rok 1915 – nowi wrogowie, nowe wyzwania” (1915 – noví nepřátelé, nové výzvy) w dniach od 22 do 24 września 2015 r.
W zaproszeniu do udziału w konferencji jej organizatorzy napisali m.in.: „Zmagania 1914 roku pod wieloma względami wykazały, jak inna będzie to wojna od dotychczasowych. Walczącym armiom i państwom towarzyszyła niespotykana dotąd rywalizacja na zapleczu frontów, ukierunkowana na wynalezienie coraz bardziej wyrafinowanych środków technicznych i taktycznych, mających przyczynić się do pokonania wroga. Działania wojenne przeniosły się z frontów na ich tyły, gdzie niszczące ramiona wojny ogarniały stopniowo całe społeczeństwa.
Nie pojawili się nowi nieprzyjaciele na polach walki, za to sama wojna stwarzała coraz więcej zjawisk wrogich życiu człowieka w jego codziennej egzystencji. I one to niosły ze sobą, zarówno dla państw uczestniczących w konflikcie, jak przede wszystkim dla ich obywateli, wyzwania dotąd nieznane i to we wszystkich płaszczyznach istnienia”.

Czytaj dalej „CZECHY: Konferencja „Rok 1915 – nowi nieprzyjaciele, nowe wyzwania””