Archiwum Sił Bezpieczeństwa w Pradze (Archiv bezpečnostních složek Praha) – odpowiednik polskiego Instytutu Pamięci Narodowej, od kilku miesięcy publikuje dokumenty dotyczące ciekawych wydarzeń lub zjawisk społecznych, charakterystycznych dla czasów komunistycznych. Tym razem zaprezentowano ulotki przerzucane w latach 50. XX w. balonami z Niemiec do Czechosłowacji.
Organizatorem akcji przerzucania drogą powietrzną druków było, nadające z Monachium, Radio Wolna Europa. W latach 1951–1956, za pomocą plastikowych balonów, zwanych „balonami wolności” wypełnionych helem, o wymiarach ok. 1 m x 1 m, przetransportowano z Bawarii do Czechosłowacji, Polski i na Węgry setki tysięcy ulotek. Był to unikalny sposób przerzucania nieocenzurowanych materiałów drukowanych przez zamknięte granice. W ten sposób „wolny świat” utrzymywał kontakt z krajami za Żelazną Kurtyną. W ramach tej „krucjaty balonowej” w 1954 r. do Polski wysyłano np. tekst pamiętników Józefa Światły, zbiegłego na Zachód funkcjonariusza Służby Bezpieczeństwa, który opisywał okrutne metody rozprawiania się z opozycją.
Tag: archiv bezpečnostních složek .
CZECHY: Próba przemytu narzeczonej przez granicę w 1965 r.
Czeskie Archiwum Zbiorów Sił Bezpieczeństwa (Archiv bezpečnostních složek) – odpowiednik polskiego Instytutu Pamięci Narodowej, na swoich stronach internetowych co miesiąc przedstawia ciekawe dokumenty dotyczące działalności byłej czechosłowackiej Służby Bezpieczeństwa i innych urzędów tego komunistycznego państwa. W jednej z ostatnich takich prezentacji znalazły się akta dochodzenia z 1965 r. dotyczące próby przemytu przez granicę kobiety, ukrytej w specjalnej skrytce samochodu osobowego.
Czytaj dalej „CZECHY: Próba przemytu narzeczonej przez granicę w 1965 r.”
CZECHY: Spotkanie archiwistów z ambasadorem Czech w Polsce
Dnia 6 lutego 2025 r. Ambasador Nadzwyczajny i Pełnomocny Republiki Czeskiej w Rzeczypospolitej Polskiej PhDr Břetislav Dančák, spotkał się z Janem Borisem Uhlířem przedstawicielem Archiwum Sił Bezpieczeństwa (Archivu bezpečnostních složek – w skrócie ABS) – odpowiednik polskiego Instytutu Pamięci Narodowej, oraz z Lubomírem Augustinem, dyrektorem Biura Szefa Służby. Jego Ekscelencja Ambasador został poinformowany o działalności i zbiorach archiwalnych podległych ABS oraz ich znaczeniu dla państwa czeskiego. Poinformowano go również o powstającym portalu ABS nt. „Obywatele Czechosłowacji straceni na Centralnym Polu Straceń III Rzeszy” (Občané Československa popravení na centrálních popravištích Třetí říše). W trakcie spotkania poproszono Pana Ambasadora o wsparcie badań nad centralnym miejscem straceń we Wrocławiu i współpracę Ambasady w tym projekcie. Ambasador obiecał wsparcie dla tych działań ABS w Polsce.
Czytaj dalej „CZECHY: Spotkanie archiwistów z ambasadorem Czech w Polsce”
CZECHY: Instrukcja z 1977 r. dla przedsiębiorców zachodnioeuropejskich udających się na Wschód
Czeskie Archiwum Służby Bezpieczeństwa (Archiv bezpečnostních složek), odpowiednik polskiego Instytutu Pamięci Narodowej, na swoich stronach internetowych publikuje tzw. „dokument miesiąca” (Archiválie měsíce), pochodzący z własnych zbiorów. W grudniu takim rarytasem została, pochodząca z 1978 r., instrukcja dla przedsiębiorców zachodnioeuropejskich, udających się do państw socjalistycznych w Europie Wschodniej w celach handlowych.
Dokument oznaczony klauzulą „ściśle tajne” został powielony i rozesłany do różnych wydziałów czechosłowackiej Służby Bezpieczeństwa w lipcu 1978 r., zapewne celem wykorzystania w działaniach szkoleniowo-operacyjnych. Ciekawostką jest jednak fakt, że bratysławski urzędnik-archiwista, nie miał pojęcia, jak zaklasyfikować tenże akt i na pierwszej stronie sporządził znamienną notatkę: „Co mam z tym zrobić?” Jak widać, była to sprawa dla tego urzędu mało typowa, a i współcześni archiwiści mieli spory problem z właściwym umieszczeniem jej w opracowywanym właśnie zespole archiwalnym „Zarząd Kontrwywiadu Ochrony Gospodarczej” (Správa kontrarozvědky pro ochranu ekonomiky), teczka oznaczona sygn.: XI. Správa SNB. Nie wdając się jednak w zawiłości metodologiczne czeskich kolegów, przyjrzyjmy się samemu dokumentowi, wyławiając z niego najciekawsze treści, na jakie uczulano zachodnich przemysłowców.