Nowości z Ukrainy

UKRAINA: wystawa on-line „Życie kobiety w XX wieku”

Na okres świąteczny, Archiwum Państwowe Obwodu Lwowskiego proponuje obejrzenie wystawy on-line pt. „Życie kobiety w XX wieku”.
Jak piszą autorzy wystawy: „Wiek XX to czas, w którym kobiety wyszły z cienia i znalazły się w centrum życia. Z prostych robotnic stały się wykształconą, pewną siebie i aktywną częścią społeczeństwa. Udało im się wywalczyć prawo do przyszłości. W wirze wydarzeń XX wieku kobiety doświadczyły nie tylko przemian społecznych, ale także przewartościowania swojej roli. Ta internetowa wystawa oferuje spojrzenie na XX wiek oczami kobiet, ukazując codzienne życie i walkę o prawo do uznania”.

Czytaj dalej „UKRAINA: wystawa on-line „Życie kobiety w XX wieku””

UKRAINA: materiały archiwalne na wystawie „Chleb” („Хліб”)

W dniu 4 grudnia 2025 r. Przewodniczący Państwowej Służby Archiwalnej Ukrainy Anatolij Chromow wziął udział w otwarciu wystawy pt. „Chleb” w Domu Ukraińskim w Kijowie (Український Дім національний культурний центр).
Projekt przedstawia chleb jako zjawisko społeczno-kulturowe, które jest nieodłączną częścią naszej codzienności, a także tradycji świątecznych, rytualnych i artystycznych. Ukazuje chleb również w kontekście zwycięstw, represji i walki o wolność, odwołuje się do okresów głodu, kiedy dostęp do chleba stał się narzędziem przemocy politycznej, oraz podkreśla jego rolę w procesie kształtowania się ukraińskiej państwowości.

Czytaj dalej „UKRAINA: materiały archiwalne na wystawie „Chleb” („Хліб”)”

UKRAINA: Projekt „Archiwum dyplomatyczne”

W dniu 28 listopada 2025 r. przewodniczący Państwowej Służby Archiwalnej Anatolij Chromow wziął udział w prezentacji zaktualizowanego „Archiwum dyplomatycznego”, która odbyła się w Akademii Dyplomatycznej Ukrainy im. Gennadija Udowenki przy Ministerstwie Spraw Zagranicznych Ukrainy („Дипломатична академія України імені Геннадія Удовенка при Міністерстві закордонних справ України”), z udziałem przedstawicieli korpusu dyplomatycznego akredytowanego na Ukrainie. Wydarzenie otworzyła wiceminister spraw zagranicznych Mariana Beca.

Czytaj dalej „UKRAINA: Projekt „Archiwum dyplomatyczne””

UKRAINA: Wystawa „125 lat od założenia Lwowskiego Narodowego Akademickiego Teatru Opery i Baletu im. Salomei Kruszelnickiej”

W 2025 r. mija 125 lat od uroczystego otwarcia Teatru we Lwowie – Opery Lwowskiej (4 października 1900 r., z udziałem gości honorowych, m.in. Henryka Sienkiewicza, Ignacego Paderewskiego i Henryka Siemiradzkiego).

Czytaj dalej „UKRAINA: Wystawa „125 lat od założenia Lwowskiego Narodowego Akademickiego Teatru Opery i Baletu im. Salomei Kruszelnickiej””

UKRAINA: Wystawa internetowa o Ignacym Janie Paderewskim

Na stronie internetowej Archiwum Państwowego Obwodu Żytomierskiego – wystawa cyfrowych kopii archiwaliów z okazji 165. rocznicy urodzin Ignacego Jana Paderewskiego, jednego – obok Józefa Piłsudskiego, Ignacego Daszyńskiego, Romana Dmowskiego, Wojciecha Korfantego i Wincentego Witosa – z Ojców Niepodległości Polski, urodzonego w 1860 r. we wsi Kuryłówka na Podolu (obecnie obwód winnicki na Ukrainie). Zespół archiwalny „Wołyńskie zgromadzenie deputowanych szlacheckich w Żytomierzu, gubernia wołyńska” (Волинські дворянські депутатські збори м. Житомир, Волинської губернії, 1800-1920 – zespół nr 146), w którym znajdują się m.in. akta sprawy wywodu szlacheckiego pochodzenia rodu Paderewskich, przechowywany jest obecnie w żytomierskim Archiwum Państwowym. Jest to niezwykle ważne źródło do badania biografii światowej sławy pianisty, kompozytora, działacza społecznego, polityka i mecenasa kultury, jakim był Ignacy Paderewski.

Czytaj dalej „UKRAINA: Wystawa internetowa o Ignacym Janie Paderewskim”

UKRAINA: Archiwalna współpraca ukraińsko-szwajcarska

W dniu 13 listopada 2025 r. przewodniczący Państwowej Służby Archiwalnej Anatolij Chromow spotkał się z przedstawicielami Wydziału Pokoju i Praw Człowieka Ambasady Konfederacji Szwajcarskiej w Ukrainie. W trakcie rozmowy główny nacisk położono na kwestie rozwoju współpracy dwustronnej w dziedzinie archiwizacji, wsparcia i ochrony ukraińskich archiwów w trudnych warunkach szeroko zakrojonej agresji Federacji Rosyjskiej, możliwości realizacji wspólnych projektów z udziałem organizacji międzynarodowych, w szczególności takich jak UNESCO i OBWE (Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie), przestrzegania praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego.

Czytaj dalej „UKRAINA: Archiwalna współpraca ukraińsko-szwajcarska”

UKRAINA: „Archiwum wojny o niepodległość Ukrainy” – współpraca międzyresortowa

7 listopada 2025 r. przewodniczący Państwowej Służby Archiwalnej Ukrainy Anatolij Chromow, pierwszy zastępca przewodniczącego Tetiana Szewczenko oraz Olga Bazhan, dyrektor Centralnego Państwowego Archiwum Stowarzyszeń Społecznych i Studiów Ukraińskich (Центральний державний архів громадських об’єднань та україніки), wzięli udział w spotkaniu nt. „Perspektywy dokumentowania zbrodni wojennych i przyszłość archiwów wojennych”, które odbyło się w ramach programu „Prawa człowieka i sprawiedliwość” Międzynarodowego Funduszu „Odrodzenie”. Wydarzenie zgromadziło ukraińskie i międzynarodowe inicjatywy, które od 2014 roku dokumentują wydarzenia wojny o niepodległość Ukrainy. Celem działalności międzyresortowej grupy roboczej jest stworzenie stałego mechanizmu współpracy między instytucjami państwowymi, archiwami, środowiskami prawniczymi, organizacjami społecznymi i partnerami międzynarodowymi w zakresie przechowywania dokumentacji, oceny jej wartości i przekazywania do archiwów.

Czytaj dalej „UKRAINA: „Archiwum wojny o niepodległość Ukrainy” – współpraca międzyresortowa”

UKRAINA: Archiwa Krymu – straty, odbudowa i przyszły rozwój

W wystąpieniu na kanale telewizyjnym «Суспільне Крим», przewodniczący Państwowej Służby Archiwalnej Ukrainy Anatolij Chromow mówił o utracie materiałów archiwalnych, spowodowanej rosyjską okupacją półwyspu, oraz o działaniach podejmowanych przez Ukrainę w celu zachowania dziedzictwa historycznego. „Po zajęciu Krymu Ukraina utraciła część dokumentów Narodowego Zasobu Archiwalnego – to miliony stron naszej historii od końca XVIII wieku do dziś. Nie ewakuowano wówczas ani jednego dokumentu” – zauważył Anatolij Chromow. „Rosja przywłaszczyła sobie nawet dokumenty z okresu niepodległości Ukrainy; taka kradzież stanowi rażące naruszenie międzynarodowego prawa humanitarnego” – powiedział szef Państwowych Archiwów Ukrainy. „Nigdy nie porzucimy naszego dziedzictwa i podejmiemy wszelkie możliwe środki, aby odtworzyć zbiory w kopiach i utworzyć nowe zespoły archiwalne”” – podkreślił.

Czytaj dalej „UKRAINA: Archiwa Krymu – straty, odbudowa i przyszły rozwój”

UKRAINA: Wystawa on-line „100 lat Marchlewszczyzny”

Na stronie Archiwum Państwowego Obwodu Żytomierskiego w Żytomierzu – wystawa dokumentów związanych z powstaniem w dniu 17 września 1925 r., w okręgu wołyńskim ówczesnej Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, Polskiego Rejonu Narodowego im. Juliana Marchlewskiego.

Kończący wojnę polsko-bolszewicką traktat ryski (18 marca 1921 r.) pozostawił poza wschodnią granicą II Rzeczypospolitej około miliona Polaków, w tym zwarte skupiska w okolicach Żytomierza. Z inicjatywy i z zamysłu polskich komunistów, w tym Feliksa Dzierżyńskiego, Feliksa Kona i Juliana Marchlewskiego, ok. 100 km na zachód od tego miasta, wokół miasteczka Dołbysz (w 1926 r. przemianowanego na „Marchlewsk”), powstał polski rejon narodowościowy, nazywany Marchlewszczyzną na cześć zmarłego w marcu 1925 r. Juliana Marchlewskiego. Miał być swego rodzaju zaczątkiem przyszłej Polski bolszewickiej – eksperymentem na szczęście nieudanym, opłaconym jednak, w realiach Rosji stalinowskiej, wielkim cierpieniem tysięcy ludzi.

Czytaj dalej „UKRAINA: Wystawa on-line „100 lat Marchlewszczyzny””

UKRAINA: Kolejne skany ksiąg metrykalnych on-line

Centralne Państwowe Archiwum Historyczne Ukrainy we Lwowie (Центральний державний історичний архів України, м. Львів) w dniu 31 lipca 2025 r. poinformowało o zamieszczeniu w Internecie kolejnych kopii cyfrowych materiałów archiwalnych z zasobu tegoż Archiwum, w tym skanów ksiąg metrykalnych z zespołu nr 618 „Римо-католицька митрополича консисторія, м. Львів (Lemberger Lateinische Metropolitan Consistorium / Rzymskokatolicki Konsystorz Metropolitalny we Lwowie) z lat 1482-1944 (https://archium.tsdial.archives.gov.ua/fonds/532/ . Stanowiące część drugą (oпис 2) zespołu księgi metrykalne parafii rzymskokatolickich z terenu archidiecezji lwowskiej, z lat (według informacji podanych na stronie www) 1600-1948, ale faktycznie, w zdecydowanej większości, z okresu koniec XVIII – pierwsza połowa XX w, w ilości ponad czterech tysięcy jednostek archiwalnych, obecnie już chyba wszystkie dostępne są on-line, co niewątpliwie powinno cieszyć osoby zainteresowane badaniami genealogicznymi (wielce żmudnymi, ale w rezultacie równie wielce satysfakcjonującymi).

Czytaj dalej „UKRAINA: Kolejne skany ksiąg metrykalnych on-line”