Trzeba nauczyć się mówić o doktorze Macieju Janiku w czasie przeszłym, można wspominać jego życie, dokonania, pasje, nasze z nim spotkania, ale nie można już planować dalszych. Plany trzeba zmienić. Jego nagła śmierć zaskoczyła wszystkich, tak szybko zamknął się niedawno rozpoczęty nowy rozdział jego życia, kiedy miał już więcej czasu na realizację swoich pasji.
Maciej Janik ukończył studia historyczne na Uniwersytecie Łódzkim w 1981 roku i w tym samym roku rozpoczął pracę w Archiwum Państwowym w Łodzi. Wytrwał tam przez 42 lata, przez 29 lat pełniąc funkcję zastępcy dyrektora archiwum. Jego wiedza, rzetelność, sumienność i doświadczenie wspomagały kilkoro kolejnych dyrektorów. Na emeryturę odszedł w 2023 roku. Był więc przedstawicielem coraz rzadszej obecnie kategorii osób, które są wierne jednemu miejscu pracy.
Jego potencjał i umiejętności doceniano w łódzkim archiwum, zauważano także w Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych. Skutkowało to dodatkowymi zadaniami, służącymi całej sieci archiwów państwowych. Maciej Janik był członkiem Centralnej Komisji Metodycznej w kilku kadencjach, a także zespołów naukowych i problemowych, powoływanych przez kilku Naczelnych Dyrektorów. Rozprawę doktorską poświęcił procesom archiwotwórczym akt miejskich w Łodzi w latach 1945-1950. Cenił sobie wymianę doświadczeń, chętnie więc brał udział w konferencjach naukowych, nawet jeśli musiał to czynić w czasie prywatnym. Wygłaszał nieraz referaty i uczestniczył w dyskusjach.
Kategoria: Wydarzenia w kraju
POLSKA:WARSZAWA 60-lecie Stowarzyszenia Archiwistów Polskich
W dniu 12 września 2025 r. w Warszawie, w Auli Kryształowej Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego (ul. Nowoursynowska 166/9), odbył się Nadzwyczajny Krajowy Zjazd Delegatów Stowarzyszenia Archiwistów Polskich, zwołany z okazji 60-lecia powstania Stowarzyszenia. W trakcie obrad wręczone zostały odznaczenia państwowe przyznane przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – Złote, Srebrne i Brązowe Krzyże Zasługi, odznaki honorowe „Zasłużony dla Kultury Polskiej”, przyznane przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, odznaki „Za Zasługi dla Stowarzyszenia Archiwistów Polskich”, przyznane przez Zarząd Główny Stowarzyszenia Archiwistów Polskich, jak również wyróżnienia za szczególne zaangażowanie i trud włożony w rozwój i popularyzację Stowarzyszenia Archiwistów Polskich, przyznane przez Prezesa Stowarzyszenia Archiwistów Polskich.
Odznaczeni i nagrodzeni 12 września 2025 r.
fot. Mariusz Bodnar, zbiory SAP
Czytaj dalej „POLSKA:WARSZAWA 60-lecie Stowarzyszenia Archiwistów Polskich”
Życzenia świąteczne
POLSKA: Białystok, XXI PZHP, Dokument jako źródło i efekt badań historycznych
W ramach XXI Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich, jednym z omawianych tematów był ,,Dworski świat’’ w późnym średniowieczu i epoce wczesnonowożytnej. Perspektywy badawcze. Jego organizatorkami były dr hab. Marzena Liedke (UwB) i prof. dr hab. Bożena Popiołek (UKEN). Panel zaplanowany został jako proces złożony z trzech etapów. Na pierwszym z nich „Badania historii dworów-wiodące problemy” przedstawiono kolejne referaty. Drugim etapem były „Badania historii dworów – perspektywy badawcze (dyskusja panelowa)”, a trzecim –„Pogłębiona sesja Q&A dla zainteresowanych słuchaczy”. Uczestnicy mogli poznać niektóre ustalenia z prowadzonych badań, plany na przyszłość i napotykane problemy, w tym terminologiczne. Przekazywane informacje dotyczyły więc i odtwarzanego obrazu przeszłości, z jego blaskami, cieniami i sferą niedookreśloną, i obecnej kondycji nauk historycznych oraz zasad organizowania badań. O archiwach rzadko mówiono wprost, znacznie częściej przywoływano dokumenty – jako źródła do badań, jako elementy procesu badawczego i jego wyniki.
„Gospodarka rolna i hodowlana…” fragment prezentacji
Czytaj dalej „POLSKA: Białystok, XXI PZHP, Dokument jako źródło i efekt badań historycznych”
Żegnamy dr hab. Annę Krochmal
Dnia 8 października 2024 r. odeszła od nas dr hab. Anna Bożena Krochmal, archiwista, historyk, człowiek niezwykle życzliwy i pogodny, wieloletni pracownik Archiwów Państwowych. Pracowała m.in. w Archiwum Państwowym w Przemyślu (1989-1999), zaś w ostatnich latach, jako , wybitny specjalista w zakresie archiwoznawstwa i współpracy międzynarodowej, kierowała Departamentem Popularyzacji Działalności Archiwalnej Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych.Jako dyrektor tego Departamentu koordynowała kontakty Archiwów Państwowych z kilkudziesięcioma archiwami narodowymi w Europie i poza nią. Swym zaangażowanie wspierała również polonijne archiwa oraz inne instytucje pamięci rozsiane po całym Świecie.Stała na czele kilku międzynarodowych programów badawczych, jak Centrum Informacji Archiwalnej, Odtworzenie Pamięci Polski, INDEX represjonowanych za pomoc Żydom, Wspólne Dziedzictwo Archiwalne. Uczestniczyła w przedsięwzięciach obejmujących poszukiwanie, rejestrację i kopiowanie materiałów do historii Polski, rozsianych w archiwach zagranicznych.
Dr hab. Anna Krochmal prowadziła samodzielnie rozległe badania archiwalne i historyczne, których rezultaty znalazły odzwierciedlenie w licznych publikacjach naukowych. Była również autorką i redaktorką ważnych edycji źródłowych. Swoje dociekania badawcze prezentowała na wielu konferencjach naukowych (krajowych i zagranicznych), przy czym sama była niejednokrotnie ich i organizatorką. Inicjowała i realizowała liczne wystawy archiwalne.
Chętnie dzieliła się swoją wiedzą i doświadczeniem z innymi archiwistami, zawsze służąc im wszechstronną pomocą i radą, udzielając możliwego wsparcia.W naszej pamięci na zawsze pozostanie Jej pogodna twarz i ciepło jakim emanowała. Brakować będzie Jej ogromnych kompetencji oraz niezwykłej aktywności i pasji, dzięki którym potrafiła pokonać niejedną przeszkodę.
Informację o śmierci dr hab. Anny Krochmal cały zespół naszego portalu przyjął z niedowierzaniem i ogromnym smutkiem. Rodzinie i wszystkim bliskim składamy wyrazy głębokiego współczucia.
Czytaj dalej „Żegnamy dr hab. Annę Krochmal”
POLSKA: Białystok, XXI Powszechny Zjazd Historyków Polskich
Otwarcie zjazdu w Operze Podlaskiej
W dniach 17-20 września 2024 r. odbył się XXI Powszechny Zjazd Historyków Polskich, obradujący pod hasłem „Człowiek twórcą historii”. Przygotowania do niego trwały przez kilka lat, a brało w nich udział wiele osób, reprezentujących organizatorów czyli Polskie Towarzystwo Historyczne (z prezesem prof. Krzysztofem Mikulskim na czele)i Uniwersytet w Białymstoku (z przewodniczącym Komitetu Organizacyjnego prof. Cezarym Kuklą na czele), partnerów strategicznych (władze województwa podlaskiego i miasta Białegostoku) oraz part.nerów instytucjonalnych (Instytut Pamięci Narodowej, Archiwa Państwowe, Muzeum Historii Polski oraz Muzeum Historii Żydów Polskich).Obrady miały miejsce na nowoczesnym kampusie UwB, mieszczącym cztery wydziały. Uroczysta inauguracja i Gala Historyka odbywały się w Operze i Filharmonii Podlaskiej, mapping historyczny na murze Pałacu Branickich, a Archiwum Państwowe w Białymstoku i liczne placówki kultury kusiły uczestników ofertą zwiedzania.
Czytaj dalej „POLSKA: Białystok, XXI Powszechny Zjazd Historyków Polskich”
POLSKA: Warszawa, Konferencja „Archiwa Kościołów i Związków Wyznaniowych w Polsce od 1918 roku do dnia dzisiejszego”
W dniach 25-26 kwietnia 2024 r. odbyła się w Warszawie konferencja zorganizowana przez Archiwum Akt Nowych – jego Oddział VI archiwów społecznych. Tematem były „Archiwa Kościołów i Związków Wyznaniowych w Polsce od 1918 roku do dnia dzisiejszego”. Obrady miały miejsce w kamienicy na Rynku Starego Miasta – siedzibie Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk. Zgromadziły wielu zainteresowanych, w tym autorów 30 referatów
fot. Anna Laszuk
Wszystkie przewidziane w programie referaty zostały zaprezentowane w sześciu sesjach. Pierwszego dnia obrad przedstawiono: I. Źródła archiwalne do badań religioznawczych w zbiorach państwowych;II. Archiwa Diecezjalne iIII. Archiwa Zgromadzeń Zakonnych. Drugiego dnia można było poznać: IV. Archiwa Kościołów Starokatolickich i Kościołów Sui Iuris, V. Archiwa Kościołów Protestanckich i VI. Archiwa Niechrześcijańskich Związków Religijnych. Mimo dość jednolitych tytułów sesji oraz wygłoszonych wystąpień, prelegenci mówili, na szczęście, nie tylko o archiwach i dokumentacji istniejącej, zaginionej, zniszczonej, poszukiwanej… Przekazali też wiele informacji o funkcjonowaniu nie tylko kościołów i związków wyznaniowych, lecz także państwa i jego struktur, o zwyczajach, zasadach, o ludziach zasłużonych najczęściej pozytywnie. Przez dwa dni w sali im. Joachima Lelewela brzmiało echo różnorodności religijno-narodowej, a w kuluarach w czasie przerw odbywały się dyskusje o tym, co z tej różnorodności zostało, jak się tym zajmować i zadbać o to, co powstaje obecnie.
Komunikat o obronie rozprawy doktorskiej Ivo Łaborewicza
W dniu 10 stycznia 2024 r. w siedzibie Instytutu Historycznego Uniwersytetu Wrocławskiego odbyła się publiczna obrona rozprawy doktorskiej Ivo Łaborewicza, długoletniego kierownika Archiwum Państwowego we Wrocławiu Oddziału w Jeleniej Górze. Pod kierunkiem prof. UWr dr. hab. Tomasza Przerwy przygotował pracę pt. Archiwum Miejskie w Jeleniej Górze (1928-1951) i jego kierownicy. Autor oparł ją na licznych materiałach archiwalnych zgromadzonych m.in. w Jeleniej Górze, Warszawie czy we Wrocławiu. Praca jest pierwszą monografią samodzielnego archiwum miejskiego działającego w Polsce po 1945 r.
Recenzje rozprawy w przewodzie doktorskim zostały przygotowane przez prof. dr hab. Waldemara Chorążyczewskiego z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu i dr hab. prof. AJP Dariusza Rymara dyrektora Archiwum Państwowego w Gorzowie Wielkopolskim/Akademii Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim. Obie bardzo wysoko oceniały rozprawę. Zawarto w nich jednoznaczne konkluzje dotyczące dalszego procedowania przewodu.
fot. Adam Baniecki i Piotr Józefiak
Czytaj dalej „Komunikat o obronie rozprawy doktorskiej Ivo Łaborewicza”
POLSKA: Nagrody dla Ivo Łaborewicza i Pawła Guta
Z dumą i radością informujemy, że w tym tygodniu dwóch Kolegów, częściej lub rzadziej dzielących się swoją wiedzą na łamach ArchNetu, zostało wyróżnionych przez zewnętrzne ośrodki.
15 listopada Ivo Łaborewicz (AP Wrocław Oddział Jelenia Góra) otrzymał nagrodę główną w VIII edycji Nagrody Prezydenta RP „Dla Dobra Wspólnego” w kategorii Człowiek – lider. Jak napisano o nim „Zaangażowany archiwista, społecznik i pasjonat, publicysta i naukowiec, organizator wystaw, konferencji, lokalnych przedsięwzięć, członek wielu stowarzyszeń, edukator.
Zasłużył na nią Swoją pracą, zaangażowanego archiwisty, społecznika, publicysty i naukowca, organizatora wystaw, konferencji, lokalnych przedsięwzięć oraz edukatora, promuje postawy zgodne z ideą konkursu.”
17 listopada Paweł Gut (AP Szczecin, Uniwersytet Szczeciński) otrzymał Zachodniopomorskiego Nobla za dokonanie roku 2022 w dziedzinie nauk humanistycznych. Kierowany przez niego zespół, w którym byli m. in. Agnieszka Gut i Jerzy Grzelak, przygotował 3-tomową edycję „Historycznego opisu miasta Szczecina” („Historische Beschreibung der Stadt Alten Stettin in Pommern”) z 1613 r. autorstwa Paula Friedeborna.
Więcej:
Ivo
PREZYDENT RP: Finał VIII edycji Nagrody „Dla Dobra Wspólnego”;
Pałac Prezydencki | Gala finałowa VIII edycji Nagrody Prezydenta RP „Dla Dobra Wspólnego” (youtube)
Paweł:
Kurier Szczeciński: Zachodniopomorskie Noble 2022 przyznane!
wyborcza.pl szczecin: Zachodniopomorskie Noble przyznane. Oto naukowcy z regionu, którzy dokonują odkryć na światowym poziomie
Redakcja
POLSKA: Warszawa, Konarski Lectures 2023
W dniu 25 października 2023 r. odbyłsię drugi wykład z cyklu „Konarski Lectuers”, zorganizowany przez Naczelną Dyrekcję Archiwów Państwowych w siedzibie Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Nosił on tytuł: Zarządzanie „bezkształtną masą” w dobie cyfrowej, a przedstawiła go dr Laura Millar. Autorka ma olbrzymie doświadczenie w zakresie konsultacji zarządzania dokumentacją i archiwami. Jako niezależny archiwista współpracowała z wieloma instytucjami rządowymi, naukowymi, społecznymi w ponad 100 krajach. Jest aktywnym członkiem Międzynarodowej Rady Archiwów, a także autorką podręczników „Archives: Principles and Practices” i „A Matter of Facts: The Value of Evidence in an Information Age”. Prelegentkę powitał i przedstawił dr Paweł Pietrzyk, Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych. Wspomniał przy tym, że o problemach związanych z „bezkształtną masą” pisał już Kazimierz Konarski w podręczniku wydanym w 1927 r.