MRA: Siódma edycja Międzynarodowego Tygodnia Archiwów (IAW2025) cz.2

Temat zaproponowany na tegoroczny Międzynarodowy Tydzień Archiwów (IAW2025) #ArchivesAccessibles : Des archives pour tous.tes (#DostepneArchiwa – Archiwa dla wszystkich) ma na celu podjęcie próby sformułowania odpowiedzi na pytanie, postawione prze przewodniczącą Międzynarodowej Rady Archiwów Josee Kirps, w jaki sposób technologie cyfrowe, sztuczna inteligencja, współpraca ze wspólnotami lokalnymi i integracja mogą zmieniać dostęp do naszej spuścizn dokumentacyjnej.

Zagadnienie główne ujęto w cztery tematy:

1. Pokonywanie przeszkód w dostępie do archiwów (Surmonter les obstacles à l’accès aux archives): Dostęp do zasobu archiwalnego powinien być zapewniony wszystkim osobom niezależnie od ich możliwości, pochodzenia i ich dostępu do technologii cyfrowych. Bariery utrudniające dostęp do archiwaliów istnieją, a sama infrastruktura stwarza obiektywne przeszkody, podobnie jak i sposób finansowania archiwów. Wiele archiwów nie ma wystarczających środków, aby inwestować w personel, technologię i narzędzia poprawiające dostępność. Istotna barierą jest także brak wiedzy w świadomości społecznej o istnieniu archiwów czy uznawaniu archiwów za instytucje istotne. Ważne są zatem działania promujące wiedzę o archiwach.

Czytaj dalej „MRA: Siódma edycja Międzynarodowego Tygodnia Archiwów (IAW2025) cz.2”

MRA: Siódma edycja Międzynarodowego Tygodnia Archiwów (IAW2025) cz. 1

Tegoroczna siódma już edycja Międzynarodowego Tygodnia Archiwów (Semaine Internationale des Archives #IAW2025) odbędzie się w dniach 9-13 czerwca 2025 r. pod hasłem „#DostępneArchiwa – Archiwa dla Wszystkich” (#ArchivesAreAccessible – #Archives for Everyone / #ArchivesAccessibles – Des archives pour tous.tes / #Archivos para tod@s).
Tegoroczny temat, szeroko pojęte udostępnianie archiwaliów, wyłoniony został spośród czterech propozycji Międzynarodowej Rady Archiwów. Przyznać jednak trzeba, że każdy z zaproponowanych tematów wart jest zaangażowania:
#ArchivesDesDroits : Documenter la justice et les droits humains  (#ArchiwaPraw: Dokumentowanie Sprawiedliwości i Praw Człowieka). Archiwa odgrywają kluczową rolę w dokumentowaniu naruszania praw człowieka, a łamanie praw człowieka jest okrutną rzeczywistością kolejnych pokoleń doświadczanych różnymi formami przemocy. Archiwa odgrywają kluczową rolę w procesach sądowych i wspomaganiu ruchów społecznych starających się chronić prawa człowieka. To one gwarantują przekazanie przyszłym pokoleniom wiedzy i odpowiedzialności w tym obszarze.
#ArchivesAccessibles : Des archives pour tous.tes (#DostępneArchiwa – Archiwa dla wszystkich). Dla archiwów współczesna rzeczywistość to istotne zmiany w całym obszarze archiwistyki wynikające z rewolucji technologicznej przełomu wieków XX i XXI oraz ich skutki dla postępowania z informacja tradycyjną i cyfrową. Dyskusja będzie obejmowała zagadnienia sposobów radzenia sobie archiwów z nową technologią w obszarze dostępności do wiedzy niezależnie od barier geograficznych czy fizycznych.   

Czytaj dalej „MRA: Siódma edycja Międzynarodowego Tygodnia Archiwów (IAW2025) cz. 1”

MRA: Ankieta dotycząca udostępniania zasobu i rozpowszechniania informacji o archiwach

Międzynarodowa Rada Archiwów opublikowała na swojej stronie internetowej ankietę, która ma na celu identyfikację i zrozumienie problemów różnych instytucji z zasobem archiwalnym na świecie w dziedzinie udostępniania. Ankieta przeprowadzona była w 2020 r. ale ponieważ niedawna epidemia COVID-19 miała wpływ na zagadnienia związane z dostępem do zasobów archiwalnych Grupa Ekspertów ds. Udostępniania i Promocji – EGRSO (Expert Group on Research Services and Outreach) postanowiła ponowić ją, uwzględniając doświadczenia płynące z pandemii. Przypomnijmy, do zadań grupy należy: badanie najlepszych praktyk w administrowaniu zadaniami publicznymi dla ludności (online i osobiście), analiza zagadnienia udostępniania, takich jak cyfryzacja która służy potrzebom klientów, zagadnienia standaryzacji pozyskiwania i analizowania danych klientów pod kątem ich potrzeb, standardy oceny programów udostępniania oraz eksploatacja innowacyjnych programów w zakresie dostępu do archiwów i potrzeb badawczych klientów. *

Czytaj dalej „MRA: Ankieta dotycząca udostępniania zasobu i rozpowszechniania informacji o archiwach”

FRANCJA: Kolejne zespoły archiwalne z okresu II wojny światowej i późniejszych wydarzeń dostępne dla użytkowników

20 kwietnia 2023 r. portal FranceArchives opublikował listę rozporządzeń (fr. arreté) będących odstępstwami (dérogation) ogólnymi w zakresie okresów nieudostępniania akt, które zostały wydane przez ministerstwa będące właściwymi dla spraw kultury. Tego typu rozporządzenia były wydawane od 1998 r. Wówczas Ministerstwo Kultury w porozumieniu z Ministerstwem Obrony wydały kilka takich przepisów, otwierając użytkownikom dostęp do zbiorów z II wojny światowej. Późniejsze odstępstwa objęły inne okresy historyczne lub konkretne sprawy.

Czytaj dalej „FRANCJA: Kolejne zespoły archiwalne z okresu II wojny światowej i późniejszych wydarzeń dostępne dla użytkowników”

FRANCJA: ADAMANT pierwsze podejście do udostępniania zasobów cyfrowych online

ADAMANT (Administration Des Archives et de leurs Métadonnées aux Archives nationales dans le Temps- Administracja Archiwów i ich Metadanych w Czasie w Archiwach Państwowych) jest uruchomionym w 2015 r. projektem, którego celem jest organizacja narzędzi i procedur w archiwach państwowych tak aby mogły one sprostać wyzwaniom cyfrowym. Projekt ma zapewnić ciągłość usług publicznych przez archiwa państwowe poprzez poprawę ochrony i dostępu do danych dostarczanych do archiwów przez organizacje społeczeństwa obywatelskiego. Chodzi o przygotowanie całego obszaru zarządzania archiwami cyfrowymi jak, infrastruktura fizyczna i zapewnienie ochrony i dostępu do danych, przygotowania zintegrowanego oprogramowania oraz przygotowanie ludzi i metodyki postępowania. ADAMANT jest częścią szerszego projektu o nazwie VITAM archivage numérique.

Czytaj dalej „FRANCJA: ADAMANT pierwsze podejście do udostępniania zasobów cyfrowych online”

FRANCJA: Otwarcie dużej partii archiwów dotyczących II wojny światowej

Z poczatkiem stycznia 2016 r. zostało opublikowne, w Dzienniku Urzedowym Republiki Francuskiej, postanowienie o  otwarciu archiwów zawierających materiały dotycząe II wojny światowej. Dokument został podpisany 24 grudnia 2015 r. przez przemiera Manuela Vallas oraz ministrów spraw zagranicznych, sprawiedliwości, obrony, spraw wewnętrznych, a także kultury i komunikacji (to tego ostatniego przynależą archiwa francuskie). Jest to kolejny akt prawny otwierający zasób archiwalny dotyczący największego konfliktu XXw. Poprzedziły go regulacje z lat 1997, 1998 i 2002. Udostępnienie kolejnych źródłeł dla badaczy jest spełnieniem oczekiwań historyków. Zostało zapowiedziane przez prezydenta Francji Francois Hollande w czasie obchodów siedemdziesiątej rocznicy zakończenie wojny, obchodzonego uroczysnie w dniu 8 maja 2015 r.  na Polach Elizejskich w Paryżu.

Czytaj dalej „FRANCJA: Otwarcie dużej partii archiwów dotyczących II wojny światowej”

POLSKA: Zabezpieczanie i udostępnianie archiwalnych zasobów archiwów kościelnych

W dniach 19-21 października 2015 r. odbyła się w Centrum Szkoleniowym Falenty koło Warszawy konferencja „Zabezpieczanie i udostępnianie archiwalnych zasobów archiwów kościelnych”. Zorganizowała ją Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych we współpracy z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Radą do spraw Kultury i Ochrony Dziedzictwa Kulturalnego Konferencji Episkopatu Polski oraz Stowarzyszeniem Archiwistów Kościelnych. Wzięło w niej udział ponad 150 osób reprezentujących instytucje kościelne, państwowe, naukowe, prywatne. Spotkanie było kontynuacją konferencji „Ochrona zasobu archiwów kościelnych”, która miała miejsce w 2011 r. w Pułtusku. Była to również okazja do bezpośredniej wymiany doświadczeń pomiędzy przedstawicielami różnych środowisk i nawiązania ciekawych kontaktów zapowiadających współpracę w przyszłości.

bp Jan Kopiec, prof. Władysław Stępniak i ks. Roman Dworacki

Czytaj dalej „POLSKA: Zabezpieczanie i udostępnianie archiwalnych zasobów archiwów kościelnych”