CZECHY: Konferencja o dziejach wina w miastach

Od ponad czterech dekad Archiwum Miasta Stołecznego Pragi organizuje międzynarodowe konferencje naukowe, cieszące się dużym zainteresowaniem oraz zasłużonym uznaniem badaczy i miłośników historii. Ich tematyka za każdym razem dotyczy życia i funkcjonowania dawnych organizmów miejskich – w tym przede wszystkim stołecznej Pragi – w najrozmaitszych aspektach, zawsze na szerokim – europejskim – tle porównawczym i interdyscyplinarnym. Najbliższa konferencja, zaplanowana na 10 i 11 października 2023 r. tyczyć się będzie pod hasłem: „Wino jako zjawisko kulturowe w miastach od średniowiecza do XIX wieku” (Víno jako kulturní fenomén ve městech od středověku do 19. století).
Organizatorami konferencji, obok wspomnianego Archiwum Miasta Stołecznego Pragi, będą tym razem: Wydział Filozoficznym Uniwersytetu im. J.E. Purkyně w Ústí nad Łabą (Filozoficka fakulta Univerzity J. E. Purkyně v Ústí nad Labem), Instytut Historii Akademii Nauk Republiki Czeskiej (Historickí ústav Akademie věd České republiky) oraz Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Karola w Pradze (Fakulta humanitních studií Univerzity Karlovy).

Czytaj dalej „CZECHY: Konferencja o dziejach wina w miastach”

CZECHY: Portal archiwalny o procesach politycznych lat 50

Archiwum Narodowe w Pradze udostępniło na swoich stronach internetowych blok tematyczny będący efektem projektu badawczego pod nazwą: „Procesy polityczne” (Politické procesy). Dotyczy on procesów politycznych wytaczanych pod różnymi zarzutami przez władze komunistyczne Czechosłowacji. Zaprezentowane materiały pozwalają nie tylko na zapoznanie się ze źródłami historycznymi w różnej formie i postaci, dają też wyobrażenie o działaniu propagandy, która umiejętnie manipulowała obrazem rzeczywistości.Portal – i cały związany z nim projekt – został uruchomiony w symbolicznym terminie, a mianowicie dnia 3 grudnia 2022 r. o godzinie 3:06, czyli dokładnie 70 lat od godziny rozpoczęcia egzekucji 11 skazanych w procesie Rudolfa Slánskiego.Sam Rudolf Slánský (1901-1952), właściwie Rudolf Salzmann, był czechosłowackim działaczem komunistycznym. W 1945 r. został sekretarzem generalnym Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Czechosłowacji. Za jego przyczyną od 1948 r. rozpoczęto represje polityczne, eliminujące wszelką opozycję. Po zaognieniu stosunków ZSRR z nowo powstałym państwem Izrael, w bloku państw podporządkowanych Rosji Sowieckiej doszło m.in. do czystek antyżydowskich, na jakie nałożyły się walki frakcyjne. We wrześniu 1951 r. w Pradze aresztowano 14 osób, przeważnie żydowskiego pochodzenia, na czele z Rudolfem Slánskim, którego na czele partii dnia 8 września 1951 r. zastąpił Klement Gottwald.

Czytaj dalej „CZECHY: Portal archiwalny o procesach politycznych lat 50”

CZECHY: Świat dzieci na starej fotografii

Regionalne Archiwum Państwowe w Pradze (Státní oblastní archiv v Praze) przygotowało przedświąteczną niespodziankę wizualną, szczególnie dla miłośników starej fotografii, ale praktycznie dla wszystkich, którzy chcieliby się przenieść w „zaczarowany czas dzieciństwa”. Jest nią internetowa wystawa, kolejna z cyklu wystaw fotografii historycznej, zatytułowanej tym razem „Dziecięcy świat w fotografii” (Dětský svět ve fotografii). Prezentuje ona spojrzenie na świat dzieci drugiej połowy XIX i pierwszej połowy XX wieku.
Zgromadzono i pokazano publiczności kopie cyfrowe kilkudziesięciu zdjęć rodzinnych, wykonanych w domowym zaciszu, w przestrzeni publicznej, częściej w specjalistycznym atelier, ukazujących dzieci, ich zabawki, przeznaczone dla najmłodszych artykuły codziennego użytku, sytuacje z życia codziennego, różne uroczystości oraz święta.

Czytaj dalej „CZECHY: Świat dzieci na starej fotografii”

CZECHY, FRANCJA, NIEMCY, WŁOCHY: Wirtualna wystawa filmów o powojennej Europie

W sieci uruchomiono niezwykle interesujący portal archiwalno – historyczny, na którym pomieszczono archiwalne filmy dokumentujące odbudowę Europy po II wojnie światowej w latach 1944-1956. Jest to zwieńczenie projektu badawczego „ViCTOR-E: Visual Culture of Trauma, Obliteration and Reconstruction in Post-WW II Europe” (Kultura wizualna kultura traumy, zapomnienia i rekonstrukcji w powojennej Europie), finansowanego ze środków UE, a prowadzonego w latach 2019-2022. Koordynatorem projektu był Goethe-Universität we Frankfurcie nad Menem (Niemcy), któremu partnerowali Université Paris 1 – Sorbonne Panthéon (Francja), Università degli Studi di Udine (Włochy) oraz Ústav pro soudobé dějiny Akademie věd ČR (Instytut Historii Współczesnej Akademii Nauki Republiki Czeskiej).

Czytaj dalej „CZECHY, FRANCJA, NIEMCY, WŁOCHY: Wirtualna wystawa filmów o powojennej Europie”

CZECHY: Wystawa plakatów

Archiwum stołecznego miasta Pragi (Archiv hl. m. Prahy) udostępniło swoje zbiory na wystawę realizowaną w Muzeum Sztuki i Rzemiosła w Pradze (Uměleckoprůmyslové museum v Praze) pt. „Język plakatu 1890-1938”, jaka zostanie otwarta 8 grudnia 2022 r. w siedzibie muzeum przy ul. 17 Listopada 2, 110 00 Praga 1.
Wystawa prezentuje wybór plakatów z wyjątkowej, liczącej ponad 30. tysięcy eksponatów kolekcji Muzeum Sztuki i Rzemiosła w Pradze, która jest jedną z najstarszych i najważniejszych tego typu kolekcji w Europie. Zaprezentowano na niej 280 plakatów – w tym kilkanaście wypożyczonych przez Archiwum stołecznego miasta Pragi. Prezentację uzupełnia dwadzieścia innych eksponatów, głównie czasopism i książek poświęconych sztuce z przełomu XIX i XX wieku. W trzech blokach tematycznych: Sztuka, Reklama, Ideologia – prezentowane są dzieła światowych twórców, wśród których wymienić należy takie postaci, jak: Henri de Toulouse-Lautrec, Jules Chéret i Howard Chandler Christy, a także czeskich artystów lokalnych, jak: Vojtěch Preissig, František Zelenka i Vilém Rotter.

Czytaj dalej „CZECHY: Wystawa plakatów”

CZECHY: Konkurs dla studentów na najlepszą pracę z dziedziny archiwistyki

Stowarzyszenie Czeskich Archiwistów ogłosiło kolejną edycję konkursu naukowego w dziedzinie archiwistyki dla studentów o nagrodę im. prof. Sášy Duškovej. Konkurs od kilkunastu lat cieszy się sporą popularnością w kręgach uniwersyteckich. Co roku wpływa nań co najmniej kilkanaście prac młodych adeptów nauk archiwalnych, rywalizujących o nagrodę imienia tej niezwykle zasłużonej dla czeskiej archiwistyki badaczki.
Sáša Dušková – wybitny czeski historyk i archiwistka. Urodziła się 11 marca 1915 r. w Brnie. Studiowała historię i bohemistykę na tamtejszym Uniwersytecie im. Masaryka, gdzie w latach 1938–1939 pracowała jako bibliotekarka. W 1946 r. uzyskała stopień doktora i asystenturę na Wydziale Filozoficznym tej uczelni. W 1964 r. mianowana została profesorem nadzwyczajnym w dziedzinie nauk pomocniczych historii na Uniwersytecie im. Jana Evangelisty Purkyněgo, jak w latach 1960–1990 zwała się brneńska uczelnia, która po 1990 r. wróciła do swego pierwotnego patrona (potem Uniwersytet im. J. E. Purkyniego powstał w Ústí nad Labem). W 1969 r. miała zostać mianowana profesorem, ale w związku z rok wcześniejszą inwazją wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację i jej postawą wobec tych wydarzeń, odmówiono jej tytułu. Nominację profesorską otrzymała dopiero w 1990 r., będąc już od dziesięciu lat na emeryturze. Była nauczycielką i wychowawcą kilku pokoleń czeskich archiwistów oraz historyków, jak i autorem kilkudziesięciu opracowań poświęconych głównie dokumentom okresu Przemyślidów. Zasłynęła również z działalności edytorskiej źródeł z zakresu dyplomatyki. Wraz z Jindřichem Šebánkiem, a później Vladimírem Vašků, w latach 1962–1993 przygotowywała do druku kolejne woluminy Codex Diplomaticus et epistolaris regni Bohemiae (tomy IV/1–V/4). Zmarła 24 sierpnia 2002 r. w Brnie.

Czytaj dalej „CZECHY: Konkurs dla studentów na najlepszą pracę z dziedziny archiwistyki”

CZECHY: Konferencja o archiwach i polityce

Instytut Dziejów Najnowszych Akademii Nauk Republiki Czeskiej, Czeskie Archiwum Narodowe oraz Katedra Archiwistyki i Nauk Pomocniczych Historii Wydziału Historycznego Uniwersytetu w Ústí nad Łabą zapraszają do udziału w konferencji pt. „Archiwum, władza, polityka”, która odbędzie się w czwartek 24 i 25 listopada 2022 r.
Historia archiwistyki w Czechach, a wcześniej w Czechosłowacji, koncentrowała się dotąd głównie na dziejach poszczególnych archiwów, biografiach znaczniejszych archiwistów, na rozwoju legislacji i organizacji sieci archiwalnej. W opracowaniach tych rzadko jednak odnoszono się do relacji, jakie zachodziły pomiędzy archiwami a politykami (polityką), czy też archiwami a władzą (rządzącymi). Według czeskich archiwistów jest to temat, któremu znacznie większą uwagę poświęca się w badaniach historiograficzno – archiwalnych w krajach sąsiednich, a więc w Niemczech i w Polsce. Przenikanie się archiwistyki i polityki ma miejsce od początków istnienia obu instytucji, do dziś w różnych, naturalnie zmieniających się formach. Przygotowywana konferencja ma na celu zrobienie przynajmniej pierwszego kroku w kierunku naprawienia tego braku i zwrócenia uwagi opinii publicznej na motywy, które z wielu powodów zostały zepchnięte na drugi plan.

Czytaj dalej „CZECHY: Konferencja o archiwach i polityce”

CZECHY: Rozdano kolejne 23 medal „Za Zasługi dla Czeskiej Archiwistyki”

Najważniejszym wyróżnieniem, jakim Republika Czeska honoruje osoby o szczególnych osiągnięciach na polu archiwalnym jest medal „Za Zasługi dla Czeskiej Archiwistyki” (Za zásluhy o české archivnictví). Nadaje go Minister Spraw Wewnętrznych, odpowiedzialny w tym kraju za archiwa. Od 2006 r. odznaczenie to wręczono już ich ponad 300 razy. W tym roku uhonorowano nim kolejne 23 osób.
Medal „Za zasługi dla czeskiej archiwistyki” został ustanowiony rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych nr 39 z dnia 9.12.2005 roku, jako szczególne wyróżnienie dla osób, które przyczyniły się do rozwoju czeskiej archiwistyki. Autorem projektu medalu jest rzeźbiarz Michal Vítanovský, z kolei dyplom, będący świadectwem przyznania medalu, zaprojektowała Šárka Macková. Medal jest przyznawany osobom żyjącym, obywatelom Republiki Czeskiej oraz cudzoziemcom, którzy wnieśli szczególny wkład w archiwistykę czeską, w szczególności poprzez: osiągnięcie doskonałych wyników w zarządzaniu czeskimi archiwami, lub znacząco przyczynili się, poprzez swoją działalnością naukową, zawodową i wydawniczą, do podniesienia poziomu czeskiej archiwistyki, czy też poprzez swoją działalność pedagogiczną wpłynęli na edukację czeskich archiwistów, jak również w sposób wyjątkowy przysłużyli się do wzrostu międzynarodowej współpracy archiwalnej i budowania pozytywnego wizerunku czeskiego archiwów za granicą, oraz wykazali się osobistą odwagą i inicjatywą w ratowaniu rzadkich archiwów podczas klęsk żywiołowych.

Czytaj dalej „CZECHY: Rozdano kolejne 23 medal „Za Zasługi dla Czeskiej Archiwistyki””

CZECH:. Warsztaty: Aktualne problemy czeskiej archiwistyki

Czeskie Stowarzyszenie Archiwalne, Wydział Filozoficzny Uniwersytetu w Hradcu Kralove oraz Departament Administracji Archiwów i Zarządzania Dokumentacją Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Czech organizują warsztaty zawodowe na temat „Aktualne problemy czeskiej archiwistyki”, które odbędą się 2 grudnia 2022 r. w siedzibie Uniwersytetu w Hradcu Kralove.
W planach warsztatów przewidziano trzy bloki tematyczne, których czas trwania przewidziano na ok. 1,5 godziny. Na rozpoczęcie każdego z nich przedstawione zostaną referaty wybranych fachowców, po czym nastąpi dyskusja. Treść tych wystąpień planuje się opublikować w „Archivním časopise”.

Czytaj dalej „CZECH:. Warsztaty: Aktualne problemy czeskiej archiwistyki”

CZECHY: Zjednoczona Europa na starych mapach i planach

Z okazji przewodniczenia przez Republikę Czeską w Radzie Unii Europejskiej praskie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (Ministerstvo vnitra) razem z Okręgowym Archiwum Państwowym w Trzeboni (Státní oblastní archiv v Třeboni), przygotowało publikację cyfrową pt. „Zjednoczona Europa na mapach i planach” (Sjednocená Evropa v mapách a plánech).
Jak zauważył we wstępie do tego wydawnictwa wiceminister Spraw Wewnętrznych Petr Vokáč, fakt, że archiwa państwowe podlegają jego resortowi służy połączeniu teraźniejszości z przeszłością, a przede wszystkim pomaga pracownikom ministerstwa „poruszać się po skomplikowanym labiryncie historii administracji państwowej i samorządowej, dostarcza cennych informacji władzom i jednostkom, jest źródłem nauczania i przewodnikiem po historii państwa czeskiego”. Dziś zaś skarby ukryte w archiwach są znacznie bardziej dostępne dla społeczeństwa niż kiedykolwiek, co jest wynikiem z jednej strony postępu technicznego i zmian legislacyjnych, z drugiej zaś zmian w podejściu społeczeństwa do samych archiwów. Ta właśnie publikacja jest efektem współpracy administracji rządowej i archiwalnej, wychodząc naprzeciw zainteresowaniom społeczeństwa, jako swoisty upominek, ukazujący bogactwo czeskich archiwów, a jednocześnie wspierające czeską prezydencję w UE.

Czytaj dalej „CZECHY: Zjednoczona Europa na starych mapach i planach”