
Autor: Baniaque
WŁOCHY: VIII Kongres Archwistów Piemontu i Doliny Aosty
W dniach 12 i 13 października 2017 r. w miejscowości Torre Pellice (w Prowincji Turyn) odbędzie się VIII Kongres Archiwistów Łuku Alp Zachodnich (Convengo degli Archivisti dell’Arco Alpino Occidentale). Pod pojęciem archiwiści Alp Zachodnich i Doliny Aosty nie należy rozumieć organizacji, lecz spotkania archiwistów Włoch, Szwajcarii i Francji zamieszkujących wspomniany geograficzny region. Kongresy te nie mają regularnego charakteru. Poprzedni odbył się w 2008 r. w miejscowości Susa w Piemoncie. Spotkanie tegoroczne odbędzie się w świątyni wspólnoty Waldensów (Tavola valdese) pod hasłem „Archiwa w centrum spuścizny kulturalnej” (Gli archivi al centro del patrimonio culturale) z podtytułem „Opisać i ocenić całościowo spuściznę kulturalną jako wytwór jednostek organizacyjnych i relacji pomiędzy nimi” ( Descrivere e mettere in valore eredità
culturali complesse come prodotto di soggetti plurali e delle loro relazioni). Już w styczniu 2017 r. organizatorzy z poszczególnych krajów zwrócili się do swoich środowisk archiwistycznych o nadsyłanie propozycji wystąpień.
Czytaj dalej „WŁOCHY: VIII Kongres Archwistów Piemontu i Doliny Aosty”
Czechy: Nowe archiwalia na liście Archiwalnych Pomników Kultury
Dnia 14 lipca 2017 r. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Republiki Czeskiej zdecydowało o uznaniu pięciu zbiorów najcenniejszych materiałów archiwalnych z Archiwum Miasta Pilzna za Archiwalne Pomniki Kultury, zgodnie z art. 21 ust. 4 ustawy nr 499/2004 o archiwistyce i zarządzaniu dokumentacją z późniejszymi zmianami. Decyzję w tej sprawie podjęto na wniosek Archiwum Miasta Pilzna, zatwierdzony przez Radę Miasta Pilzna 6 kwietnia 2017 r. (uchwała nr 73).
Materiały archiwalne można uznać za Archiwalny Pomnik Kultury (AKP), jeśli ze względu na swoje pochodzenie, zawartość, formę, twórcę lub cechy zewnętrzne, lub z uwagi na unikalności albo oryginalności, mają znaczenie dla historii ogólnej, narodowej lub regionalnej. Materiały takie mogą być przechowywane w archiwach państwowych lub innych instytucjach kulturalno-naukowych (muzeach, galeriach, instytutach naukowych i uczelniach), które składają w ich sprawie specjalne wnioski o wpisanie na listę AKP. Lista ta jest ważnym narzędziem w zakresie ochrony i promocji narodowego dziedzictwa archiwalnego. Posiadanie na niej swoich zbiorów to przede wszystkim wielki prestiż, noszący jednak ze sobą i pewne ograniczenia oraz specjalne regulacje w odniesieniu do przechowywania tychże materiałów.
Czytaj dalej „Czechy: Nowe archiwalia na liście Archiwalnych Pomników Kultury”
MRA: Program wsparcia zawodowego dla archiwistów
Międzynarodowa Rada Archiwów ogłosiła konkurs na „nowych profesjonalistów” w dziedzinie archiwistyki i zarządzania dokumentacją. Zaapelowano o wybór nowych zawodowców, którzy mogliby stać się mentorami dla międzynarodowych konferencji i kongresów rady.
Programme Nouveaux Professionnels / New Professionals Programme funkcjonuje jako grupa ekspercka Komisji Programowej MRA (PCOM) od Kongresu w Brisbane w 2012 r.
Celem projektu jest wyłonienie 6 kandydatów na kierowników/mentorów nazywanych „aktywnymi nowymi zawodowcami”, którzy byliby w stanie wspierać i koordynować różne obszary branżowe i tematyczne MRA podczas konferencji i kongresów. Udział takich osób w konferencjach i kongresach finansowany byłby przez MRA, a ich kadencja trwałaby około 1 roku (12 – 14 miesięcy). Obecnie wybrane osoby wsparłyby doroczną konferencję MRA w Meksyku w dniach 25 – 29 listopada 2017 r. Ich zadaniem będzie pomoc w orientacji programowej konferencji, odpowiedzi na pytania praktyczne i działania w czasie konferencji, gdy będą pracowały różne branże, sekcje i grupy eksperckie. Wyłonionych sześć osób powinno pochodzić z różnych kontynentów. Mile widziany byłoby także udział w dotychczasowych konferencjach lub kongresach. Adresatami programu są także osoby, które w przeszłości brały udział w pracach różnych metodycznych ciał MRA takich, jak Komisja Programowa, branże regionalne, sekcje i komitety. Istotnym jest, aby osoby te przenosiły informacje pomiędzy ciałami MRA, wspomagały organizacje konferencji i kongresów, ale także wypracowane propozycje działań przenosiły do swoich środowisk.
Czytaj dalej „MRA: Program wsparcia zawodowego dla archiwistów”
UKRAINA: Mormoni pomagają archiwom ukraińskim
Dzięki pomocy Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich (Church of Jesus Christ of Latter-day Saints), ukraińskie archiwa państwowe pozyskały kopie cyfrowe utraconych materiałów archiwalnych z terenu obwodu donieckiego (sam Donieck od 2014 r. znajduje się na terytorium samozwańczej Donieckiej Republiki Ludowej).
Szefowa Państwowej Służby Archiwalnej Ukrainy, Tatiana Baranowa, spotkała się 8 czerwca 2017 r. z przedstawicielami organizacji FamilySearch (wcześniej: Towarzystwo Genealogiczne Stanu Utah; największa na świecie organizacja zajmująca się genealogią, zarządzana przez Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich). W trakcie spotkania wiceprezes organizacji, Wayne Metcalfe, przekazał kopie cyfrowe materiałów o charakterze genealogicznym z archiwów obwodu donieckiego, wykonane w latach 1994-2011 w ramach wspólnego projektu Towarzystwa Genealogicznego i Archiwum Państwowego Obwodu Donieckiego. Dzięki pomocy FamilySearch, instytucje archiwalne na Ukrainie będą w stanie przynajmniej częściowo przywrócić możliwość korzystania z tymczasowo utraconych dokumentów, a obywatele Ukrainy i innych krajów prowadzić badania nad swoim pochodzeniem.
Cały zasób Archiwum Państwowego Obwodu Donieckiego, wraz z cyfrowymi kopiami zabezpieczającymi, pozostał na miejscu w Doniecku, na terenach nie kontrolowanych obecnie przez państwo ukraińskie.
Wiecej:
Archiwa Ukrainy
oprac. Edyta Łaborewicz,
AP Wrocław O/Legnica
ROSJA: „Nad ciepłym morzem”. Obóz Artek w fotografii
Na stronie www Rosyjskiego Państwowego Archiwum Kinofotodokumentów (Российский государственный архив кинофотодокументов – РГАКФД, Krasnogorsk pod Moskwą) opublikowano fotograficzną wystawę pt. „Nad ciepłym morzem”, poświęconą legendarnemu centralnemu obozowi pionierów w ZSRR – Artekowi nad Morzem Czarnym, na Półwyspie Krymskim (odebranym przez Rosję Ukrainie w 2014 r.).
Założycielem Arteku – w 1925 r. – był przewodniczący Rosyjskiego Czerwonego Krzyża, Zinowij Sołowiow, który postanowił utworzyć „medyczny obóz” dla dzieci chorych na gruźlicę, choroby układu nerwowego, przemęczenie i niedokrwistość. Od lat 30. XX w. obóz był placówką całoroczną. Rozkwit Arteku nastąpił po II wojnie – jego obszar został wówczas powiększony do dzisiejszych rozmiarów. Do 1969 r. w Aretku było już 150 budynków, trzy centra medyczne, trzy baseny, szkoła, stadion na 7 tysięcy miejsc, kino i place zabaw. W latach 50. i 60. XX w. do Arteku przyjeżdżali w nagrodę najlepsi pionierzy z terenu całego ZSRR, a także goście z krajów demokracji ludowej i państw rozwijających się. Jak napisano w omówieniu wystawy, „dostać się do Arteku było marzeniem wszystkich sowieckich dzieci, ale udawało się to nielicznym”.
Obecnie Artek może jednorazowo przyjąć na turnus 8 tysięcy dzieci, funkcjonuje w nim przystań do uprawiania sportów wodnych, stadion na 12 tysięcy widzów, kilkadziesiąt boisk sportowych oraz dwa muzea – morskie i kosmiczne.
Na wystawę składa się 70 fotografii, z lat 1922-1979, pochodzących z zasobu własnego archiwum.
Więcej: Виртуальная выставка «У теплого моря …»
Oficjana strona Артек
oprac. Edyta Łaborewicz,
AP O/Legnica
CZECHY: Mormoni digitalizują akta metrykalne
Problem kopiowania i udostępniania źródeł archiwalnych stał się w ostatnim czasie przedmiotem zainteresowania czeskich mediów, czemu dały wyraz m.in. „Lidovky” na swojej stronie internetowej, odnosząc się zwłaszcza do cyfryzacji akt metrykalnych. Pod tym względem Czechy są bowiem wiodącym krajem w Europie. Jednak nie jest to zasługą władz państwowych, lecz amerykańskiego Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich, czyli Mormonów. Zbierają oni informacje na temat wszystkich osób, które kiedykolwiek żyły na ziemi. Znając datę urodzenia i śmierci danego człowieka, są w stanie dokonać tak zwanego chrztu za zmarłych. W ich oczach jedynie chrzest mormoński stanowi drogę do zbawienia. Dlatego dokonują tych ceremonii wobec katolików, Żydów i niewierzących. Uważają bowiem, że umarli nadal mają prawo do decydowania o przyjęciu lub odrzuceniu ich chrztu.
Cyfryzacja archiwaliów w Czechach przebiega już od dziesięciu lat głównie na zlecenie Mormonów. „Do tej pory koszt tych działań wyniósł około sześć milionów euro, czyli 160 milionów koron”, powiedziała Inna A. Koňušinová, menadżer Mormon FamilySearch International dla Europy Wschodniej, Azji Środkowej i Bałkanów. „Mamy w Czechach 11 pracowni, w których dokonuje się digitalizacji archiwaliów. Na całym świecie mamy w archiwach, muzeach i bibliotekach, ponad 300 takich placówek”, dodała. Za tę pracę Mormoni chcą jednie otrzymać kopię zdigitalizowanych źródeł.
FRANCJA: Jak opracowywać zespół dokumentacji konserwatorskiej – dwunastowieczne mozaiki opactwa Ganagobie
Archiwum departamentalne Alpes-de-Haute-Provence jest przechowawcą dokumentacji prac konserwatorskich wykonanych w latach 1970 – 1987 na niezwykłym zabytku, średniowiecznych mozaikach opactwa Ganagobie. Opactwo zostało ufundowane w latach 960 – 965 przez biskupa Jana II de Sisteron na jego własnej ziemi. Należało do kongregacji cysterskiej Cluny. Na wiek XII przypadł okres szczęśliwego dla opactwa czasu dobrej koniunktury. Wówczas około 1125 r. pojawiły się mistyczne mozaiki. Tragiczne w skutkach okazały się wojny religijne XVI w. W 1562 r. w opactwie schronili się Hugenoci, skąd zostali, jeszcze tego samego roku, usunięci przez zarządcę prowincji. Aby nie mogli wrócić zburzono sklepienie klasztornego kościoła oraz mieszkań mnichów, grzebiąc tym samym części mozaik. Lepsze czasy przyszły dla klasztoru w XVII w., kiedy jego opatem był Jacques de Gaffarel (bibliotekarz kardynała Richelieu). W 1789 r. klasztor sekularyzowano, a w 1791 sprzedano. W roku 1794 zniszczono dalsze części opactwa: transepty i chór kościelny. Blisko 100 lat później, w roku 1891 r., cystersi z opactwa Sainte-Marie-Madeleine w Marsylii otrzymali w darze od hrabiego Adrien de Malijay z Marsylii ruiny opactwa i rozpoczęli ich restaurację.
Obecnie mieszka tu 20 mnichów podległych opatowi Hugues de Minguet.
CZECHY: Kryminalna historia sprzed lat odkryta w Archiwum w Zlinie
W Archiwum Państwowym w Zlinie odkryto dokumenty dotyczące zdarzenia, o którym znana rodzina producentów obuwia Bata – nigdy nie wspomniała. Materiały te są m.in. świadectwem, jak sprawnie i szybko działała policja i sądy w Republice Czeskiej przed II wojną światową. Być może była to tylko młodzieńcza nieostrożność? Szalony pomysł, jak zdobyć duże pieniądze? Jednak próba porwania lekarz Rudolf Gerbeca, teścia producenta obuwia Jana Antonína Bati, była także zwykłym przestępstwem.
Chociaż historia ta wstrząsnęła całą słynną rodziną przemysłowców, to w Zlínie o tym zdarzeniu w ogóle się nie mówiło. Dopiero w czerwcu 2017 r., w czasie przygotowań do obchodów Międzynarodowego Dnia Archiwów, który postanowiono poświęcić dziejom miejscowej policji, pracownicy tutejszego Archiwum Państwowego trafili na unikatowe dokumenty.
Czytaj dalej „CZECHY: Kryminalna historia sprzed lat odkryta w Archiwum w Zlinie”
Czechy: XVII Ogólnokrajowa Konferencja Archiwalna
W dniach 25-27 kwietnia 2017 r. odbyła się w Libercu 17. Ogólnokrajowa Konferencja Archiwalna (17. celostátní archivní konference), organizowana co dwa latach przez Stowarzyszenie Czeskich Archiwstów (Česka archivni společnost – ČAS). Przybyło nań ponad 350 archiwistów, zakwaterowanych i obradujących w kompleksie rekreacyjno-hotelowym „Babylon”.
Obrady 25 kwietnia o godz. 13 otworzył Petr Kolin z libereckiego archiwum państwowego, przywitawszy wszystkich gości, w tym honorowych, wśród których znalazł się – i zabrał głos – wiceminister Spraw Wewnętrznych Petr Mlsna. Stwierdził on m.in., iż w kierowanym przez niego resorcie archiwiści stanowią aż 1/3 urzędników. Po nim wystąpili przedstawiciele kolejnych instytucji mających patronat nad imprezą, a mianowicie władz krajowych (wojewódzkich), nadburmistrza Liberca, a także rektor miejscowego Uniwersytetu Technicznego Zdének Kuse, który oświadczył, iż zależało mu bardzo na spotkaniu z archiwistami, bo często korzysta z ich pracy w swoich poszukiwaniach genealogicznych, ale wyłącznie za pośrednictwem Internetu, w którym dziś można znaleźć niemal wszystkie dawne metryki. Życzył zebranym, aby w swojej pracy sprostali współczesnym wyzwaniom, a zwłaszcza dokumentowi elektronicznemu, gdyż on – człowiek przywiązany do tradycyjnej formy dokumentu papierowego – obawia się, iż po erze cyfrowej nie pozostanie żadne ślad. Głos zabrał też Prezes ČAS David Valušek, zaś w imieniu gości zagranicznych wystąpiła Prezes Stowarzyszenia Archiwistów Słowackich Mária Grófová, dziękując za zaproszenie i życząc owocnych obrad, wyrażając przy tym żal, że z powodu bardzo bogatego programu, nie będzie możliwości uczestniczenia w obradach wszystkich sekcji.
Czytaj dalej „Czechy: XVII Ogólnokrajowa Konferencja Archiwalna”