UKRAINA: Stan gotowości

Państwowa Służba Archiwalna Ukrainy, włączając się we wzmacnianie sił obrony terytorialnej kraju, wydzierżawiła ministrowi obrony Ukrainy byłą siedzibę Instytutu Badawczo-Konstrukcyjno-Technologicznego Mikrografii w Charkowie na potrzeby jednostek obrony terytorialnej. „Istnieje głęboka świadomość, jak ważne jest stworzenie nowoczesnego i efektywnego systemu obronnego naszego kraju w jak najkrótszym czasie” – powiedział Anatolij Chromow, przewodniczący Archiwów Państwowych Ukrainy–„dlatego podjęliśmy decyzję o natychmiastowym przeniesieniu lokalu. Budynek nadaje się do pełnej eksploatacji zgodnie z przeznaczeniem.”

Więcej:

Державна архівна служба України долучилася до зміцнення сил територіальної оборони України

oprac. Edyta Łaborewicz
AP Wrocław O/Legnica

ROSJA: Wystawa pt. „W celu wzmocnienia prawa i porządku…”

14 stycznia 2022 r. w Sali Wystaw Rosyjskiego Państwowego Archiwum Historii Społeczno-Politycznej (Российского государственного архива социально-политической истории, w skrócie РГАСПИ, pol. RGASPI) odbyło się uroczyste otwarcie wystawy historyczno-dokumentalnej poświęconej 300-leciu prokuratury Rosji pod tytułem „W celu wzmocnienia prawa i porządku…”, zorganizowanej na podstawie Dekretu Prezydenta Federacji Rosyjskiej z dnia 24.03.2021 nr 163 „O obchodach 300-lecia prokuratury rosyjskiej” oraz planu głównych wydarzeń dla przygotowania i przeprowadzenie w 2022 r. obchodów 300-lecia prokuratury rosyjskiej, zatwierdzonych zarządzeniem Rządu Federacji Rosyjskiej z dnia 21.06.2021 r. Głównymi organizatorami wystawy są Federalna Agencja Archiwalna, Rosyjskie Państwowe Archiwum Historii Społeczno-Politycznej oraz Prokuratura Generalna Federacji Rosyjskiej, natomiast eksponaty pochodzą z zasobu kilku rosyjskich archiwów centralnych.

Czytaj dalej „ROSJA: Wystawa pt. „W celu wzmocnienia prawa i porządku…””

ROSJA: wystawa „Fiodor Dostojewski. 200 lat w kulturze światowej”

Od 17 grudnia 2021 r. w Sali Wystaw Rosyjskiego Państwowego Archiwum Literatury i Sztuki w Moskwie (Российский государственный архив литературы и искусства, РГАЛИ) można oglądać wystawę historyczno-dokumentalną pt. „F.M. Dostojewski. 200 lat w kulturze światowej” („Ф.М. Достоевский. 200 лет в мировой культуре”), poświęconą życiu i twórczości wielkiego pisarza.
Wystawa zbiegła się w czasie z 200. rocznicą jego urodzin (11 listopada 1821 r.).
Organizatorami wystawy, oprócz RGALI, były Archiwum Państwowe Federacji Rosyjskiej, Rosyjskie Państwowe Archiwum Dokumentów Filmowych i Fotograficznych oraz Departament Historyczno-Dokumentalny Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rosji.

Czytaj dalej „ROSJA: wystawa „Fiodor Dostojewski. 200 lat w kulturze światowej””

UKRAINA: Umowa o współpracy z Archiwami Państwowymi Republiki Chorwacji

W dniu 8 grudnia 2021 r. szef Państwowej Służby Archiwalnej Ukrainy Anatolij Chromow wziął udział w II posiedzeniu Komisji Wspólnej ds. Współpracy Gospodarczej Rządu Ukrainy z Rządem Republiki Chorwacji, które odbyło się w Kijowie. Po sesji plenarnej Komisji podpisane zostały dokumenty dwustronne, w tym umowa o współpracy między Państwową Służbą Archiwów Ukrainy a Archiwami Państwowymi Republiki Chorwacji, przez AnatolijaChromowa ze strony ukraińskiej, a z chorwackiej – przez Dinko Čuturę, dyrektora Archiwów Państwowych Republiki Chorwacji. Szefowie państwowych służb archiwalnych Ukrainy i Chorwacji mieli okazję omówić realizację umowy, której celem jest wzmocnienie dwustronnej współpracy w dziedzinie archiwów oraz nawiązanie i rozwój wzajemnie korzystnego i konstruktywnego dialogu między instytucjami archiwalnymi tych państw. Zgodnie z umową,strony zapewnią równe prawa dostępu badaczy ukraińskich i chorwackich do dokumentów archiwalnych, będą realizować wspólne projekty archiwalne i humanitarne, a także wymienią cyfrowe kopie dokumentów archiwalnych dotyczących historii obu krajów. Wśród priorytetów współpracy bilateralnej wymienić należy również wymianę doświadczeń i organizację staży dla pracowników instytucji archiwalnych obu krajów offline i online, przygotowywanie wspólnych publikacji dokumentalnych i projektów wystawienniczych. Nie pominięto też kwestii nawiązania łączności z diasporą ukraińską w Republice Chorwacji.

Więcej:
Підписано Угоду про співробітництво з Державним архівом Республіки Хорватія

oprac. Edyta Łaborewicz
AP Wrocław O/Legnica

BIAŁORUŚ: Wydanie źródeł historycznych z XVII wieku

Narodowe Archiwum Historyczne Białorusi w Mińsku opublikowało zbiór dokumentów pt. „Kościoły unickie Wielkiego Księstwa Litewskiego XVII wieku: materiały z wizytacji generalnych” („Уніяцкія цэрквы Вялікага Княства Літоўскага XVII ст.: матэрыялы генеральных візітацый”). Zbiór zawiera teksty wszystkich znanych dziś materiałów z wizytacji powszechnych cerkwi i klasztorów unickich Wielkiego Księstwa Litewskiego z XVII w., które znajdują się w archiwach i bibliotekach Białorusi, Rosji i Ukrainy. Jest to istotne wzbogacenie bazy źródłowej w dalszych badaniach w takich dziedzinach jak historia religii, regionalistyka, historia kultury materialnej i duchowej, i wielu innych. O wartości informacji zawartych w dokumentach zawartych w zbiorze i ogólnie o ich znaczeniu naukowym świadczą obszerne artykuły wprowadzające. Dla wygody użytkowników wydawnictwo zaopatrzone jest w bogaty aparat naukowy i bibliograficzny – przedmowę, przypisy tekstowe, indeksy osobowe i geograficzne. Autorem zbioru jest Denis Lisiejczykau, zastępca dyrektora Narodowego Archiwum Historycznego Białorusi.

Wydany tom rozpoczyna cały cykl wydawnictw źródłowych zatytułowany „Sanktuaria Wielkiego Księstwa Litewskiego”, którego głównym zadaniem będzie systematyczne publikowanie masowych źródeł dotyczących dziejów ważniejszych wyznań na tamtejszych terenach w XVI-XVIII w. Niestety, sprzedaży wysyłkowej nie przewidziano – książkę można kupić tylko na miejscu w Mińsku.

Wiecej:

Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі: Нацыянальным гістарычным архівам Беларусі выпушчаны ў свет зборнік дакументаў «Уніяцкія цэрквы Вялікага Княства Літоўскага XVII ст.: матэрыялы генеральных візітацый»

oprac. Edyta Łaborewicz
AP Wrocław O/Legnica

BIAŁORUŚ: Tymczasem na Białorusi: wystawa on-line o początkach telewizji („Зарождение телевидения в Беларуси”)

Słowo „телевидение” („telewizja”) zostało po raz pierwszy usłyszane w 1900 roku, kiedy to rosyjski oficer Konstantin Pierskij wygłosił w Paryżu, na IV Międzynarodowym Kongresie Elektrotechnicznym, przemówienie na temat „Telewizja jako kino elektryczne”. Pojawienie się najpopularniejszego obecnie środka masowego przekazu poprzedziły odkrycia i wynalazki naukowców z różnych krajów. Nadawanie programów telewizyjnych w ZSRR rozpoczęło się na początku lat 30. XX wieku. W tym samym czasie uruchomiono seryjną produkcję telewizorów: genialna jednostka B-2 odtwarzała nie tylko dźwięk, ale także ruchomy obraz – w okienku o wymiarach 16 × 12 milimetrów, mniejszym nie tylko od ekranu smartfona, ale i od pudełka zapałek. A 65 lat temu, 1 stycznia 1956 r., rozpoczął w Mińsku działalność pierwszy ośrodek telewizyjny w Białoruskiej Socjalistycznej Republice Radzieckiej. Spikerka Tamara Bastun po raz pierwszy zwróciła się do białoruskich widzów słowami: „Dobry wieczór, towarzysze! Szczęśliwego Nowego Roku! Zaczynamy naszą próbną audycję”. Pierwszy program telewizyjny trwał 1 godzinę 55 minut: wyemitowano film fabularny „Pokolenie zwycięzców” z 1955 r. i kronikę filmową „Wiadomości dnia”. Początkowo program składał się z koncertów i spektakli nagrywanych na taśmie i przysyłanych z Moskwy oraz z białoruskich filmów i kronik filmowych, ale już w 1956 r. pojawił się pierwszy magazyn telewizyjny – „Pionierskie Ognisko”.

Czytaj dalej „BIAŁORUŚ: Tymczasem na Białorusi: wystawa on-line o początkach telewizji („Зарождение телевидения в Беларуси”)”

UKRAINA: „Opadłe liście Powstania Listopadowego” – zaproszenie na film

30 listopada 2021 r. w Państwowym Archiwum Obwodu Kijowskiego w Kijowie, z okazji 190. rocznicy wybuchu polskiego Powstania Listopadowego 1830-1831, odbędzie się prezentacja i pokaz filmu „Opadłe liście Powstania Listopadowego”, stworzonego przez Archiwum Państwowe Obwodu Kijowskiego na podstawie dokumentów archiwalnych dotyczących przebiegu powstania na terenie Prawego Brzegu Ukrainy, roli i losu poszczególnych uczestników wydarzeń oraz skutków powstania dla dalszej historii narodów, które w niej uczestniczyły. Uczestnikami wydarzenia będą przedstawiciele: Państwowej Służby Archiwalnej Ukrainy, Kijowskiej Obwodowej Administracji Państwowej, uczelni wyższych Ukrainy, Instytutu Polskiego w Kijowie, państwowych instytucji archiwalnych i bibliotecznych Ukrainy oraz Polsko-Ukraińskiego Towarzystwa Kulturalnego.

 Więcej:

Державному архіві Київської області: “Опале листя Листопадового повстання”

oprac. Edyta Łaborewicz

AP we Wrocławiu O/Legnica

NIEMCY: Petycja przeciwko rozwiązaniu rosyjskiego„Memoriału”

Istnienie Międzynarodowego Stowarzyszenia Historyczno-Oświatowego, Dobroczynnego i Obrony Praw Człowieka „Memoriał” jest poważnie zagrożone.11 listopada 2021 r. Memoriał otrzymał wezwanie z Sądu Najwyższego Rosji do stawienia się tam 25 listopada 2021 r. Biuro Prokuratora Generalnego wniosło o rozwiązanie Memoriału, który oskarża się o wielokrotne naruszanie ustawy o zagranicznych agentach. W tym samym czasie moskiewski sąd będzie decydował o rozwiązaniu Centrum Praw Człowieka „Memoriał”.
Memoriał, któremu grozi rozwiązanie, jest jedną z ostatnich znaczących organizacji rosyjskiego społeczeństwa obywatelskiego, która od momentu powstania w 1989 r. konsekwentnie prowadzi wraz ze swoimi licznymi organizacjami w Rosji, w innych krajach byłego Związku Radzieckiego oraz w krajach zachodnich, kampanię na rzecz udokumentowania zbrodni stalinowskich, w szczególności zjawiska jakim był GUŁag  z siecią łagrów, krytycznego spojrzenia na całą historię Związku Radzieckiego oraz przestrzegania praw człowieka na terytorium byłego ZSRR. Zdecydowanie nie wpisuje się to w politykę historyczna prowadzoną przez obecnych władców Rosji.
Memoriał i jego działacze otrzymali kilka międzynarodowych nagród za swoją pracę na polu historycznym i naukowym oraz w dziedzinie praw człowieka, w tym Nagrodę im. Sacharowa Parlamentu UE w 2009. Organizacja ta,dzięki swojemu zaangażowaniu w obronę praw człowieka i krytycznej analizie radzieckiej/rosyjskiej przeszłości,od lat jest bardzo niewygodna (to eufemizm) dlabprezydenta W. Putina. Na podstawie ustawy z 2012 r. o „agentach zagranicznych” rosyjska prokuratura, z inicjatywy reżimu  W. Putina, dąży do zamknięcia Memoriału, podobnie jak wcześniej wielu innych organizacji pozarządowych.

Czytaj dalej „NIEMCY: Petycja przeciwko rozwiązaniu rosyjskiego„Memoriału””

BIAŁORUŚ – wystawa: „Dzień 7 listopada – czerwony dzień w kalendarzu!”

W nocy z 25 na 26 października lub (według kalendarza gregoriańskiego) z 7 na 8 listopada 1917 r. w wyniku zbrojnego przewrotu dokonanego przez bolszewików w Piotrogrodzie (obecnie Petersburg), ówczesnej stolicy Rosji, obalony został ustanowiony 15 marca 1917 r. Rząd Tymczasowy. Do władzy doszli bolszewicy na czele z Włodzimierzem Leninem, który za cel obrał przejecie władzy i budowę społeczeństwa komunistycznego. Wydarzenia te w sowieckiej historiografii nazwano „Wielką Socjalistyczną Rewolucją Październikową”. Obecnie w przestrzeni postsowieckiej tylko w Republice Białoruś Dzień Rewolucji Październikowej jest oficjalnym świętem państwowym.
W zasobie Białoruskiego Państwowego Archiwum Dokumentów Filmowych i Fotograficznych znajduje się ponad 670 dokumentów fotograficznych, ponad 250 filmowych (115 z nich to materiały telewizji Homel) i ponad 50 dokumentów dźwiękowych związanych z obchodami rocznicy wybuchu Rewolucji Październikowej, od roku 1918 do dnia dzisiejszego.

Czytaj dalej „BIAŁORUŚ – wystawa: „Dzień 7 listopada – czerwony dzień w kalendarzu!””