RUMUNIA: Międzynarodowa konferencja „Archiwa cyfrowe. Czy jesteśmy gotowi na teraźniejszość?”

Archiwa Narodowe Rumunii we współpracy z Politechniką w Timișoarze, z okazji Dnia Archiwów Narodowych Rumunii, zorganizowały w czwartek 13 listopada 2025 r. międzynarodową konferencję „Archiwa cyfrowe. Czy jesteśmy gotowi na teraźniejszość?”, w której wzięli udział specjaliści w dziedzinie archiwistyki z 8 krajów.
Dr Cristian Anița, dyrektor Archiwów Narodowych Rumunii, otworzył obrady konferencji, podkreślając potrzebę dostosowania instytucji archiwalnych, publicznych lub prywatnych na całym świecie, do rozwoju współczesnych technologii informatycznych. Znaczenie archiwów w zachowaniu pamięci zbiorowej zostało podkreślone przez przedstawicieli administracji publicznej obecnych na wydarzeniu, zgodnie stwierdzających, że temat archiwizacji dotyczy pamięci, zaangażowania w prawdę, odpowiedzialności, ale także przyszłości, potrzeby zrozumienia i uczenia się, będąc pomostem między przeszłością a przyszłością. Przedstawiciele władz przedstawili stopień cyfryzacji instytucji, w których prowadzą działalność, zaznaczając, że cyfryzacja archiwizacji nie jest luksusem, ale demokratyczną koniecznością.

Czytaj dalej „RUMUNIA: Międzynarodowa konferencja „Archiwa cyfrowe. Czy jesteśmy gotowi na teraźniejszość?””

CZECHY: Konferencja o ochronie granicy państwowej (1945-1955)

Muzeum Techniki w Brnie (Technické muzeum v Brně), Uniwersytet Obrony w Brnie (Univerzita obrany v Brně) oraz Archiwum Służb Bezpieczeństwa (Archiv bezpečnostnich složek) organizują w dniu 17 listopada 2025 r. konferencję naukową na temat „Ochrona granicy państwowej 1945-1955”, która odbędzie się w sali konferencyjnej Muzeum Techniki w Brnie (Technické muzeum v Brně), Purkyňova 105, Brno-Královo Pole.
Prezentowane na konferencji referaty skupią się na latach 1945–1955, gdy na pograniczu Czechosłowacji doszło do kilku przełomowych wydarzeń. Po zwycięstwie aliantów nad Niemcami w 1945 roku na terenach pogranicznych, wcielonych w 1938 roku do III Rzeszy, utworzono czechosłowacką administrację i organizację policyjną odrodzonego państwa. Nastąpiły tu również zmiany gospodarcze i społeczne, przede wszystkim wysiedlenie całej ludności niemieckojęzycznej. Doszło również do tropienia Niemców odpowiedzialnych za zbrodnie popełnione w czasie wojny. Wraz ze wzrostem wpływów partii komunistycznej i późniejszym przejęciem przez nią władzy w lutym 1948 roku, podjęto wysiłki zmierzające do zabezpieczenia granicy państwowej, i to zarówno przed państwami sąsiednimi, jak i przed własnymi obywatelami Czechosłowacji, którzy nie chcieli zaakceptować komunizmu i wybrali drogę na Zachód. Rok 1955 był kolejnym, który w sposób znaczący wpłynął na ochronę granicy, zwłaszcza zaś z Republiką Federalną Niemiec i Austrią. W maju 1955 roku podpisano Austriacki Traktat Państwowy, na mocy którego wojska aliantów II wojny światowej opuściły Austrię. Pozostali w Austrii obywatele Czechosłowacji i innych państw bloku socjalistycznego, którym udało się dotąd przekroczyć „Żelazną Kurtynę”, nie były już tu narażone na deportację przez Armię Radziecką. Także wcześniejsza zgoda mocarstw zachodnich na utworzenie armii zachodnioniemieckiej i przystąpienie Republiki Federalnej Niemiec do NATO wymusiła na władzach państwowych konkretne działania. Jednym z nich stała się współpraca Straży Granicznej z jednostkami Armii Czechosłowackiej.

Czytaj dalej „CZECHY: Konferencja o ochronie granicy państwowej (1945-1955)”

CZECHY: Międzynarodowa konferencja „Odnowa po kryzysie”

Archiwum Narodowe w Pradze zaprasza na międzynarodową konferencję nt. „Odnowa po kryzysie” (Pokrizová obnova), która odbędzie się od środy do piątku, w dniach 24-26 września 2025 r. Współorganizatorami konferencji są: Instytuty Historii oraz Państwa i Prawa Akademii Nauk Republiki Czeskiej, Wydziału Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Karola oraz Uniwersytetu w Peczu na Węgrzech (Pécsi Tudományegyetem). Konferencję zorganizowano przy wsparciu Strategii AV21 Akademii Nauk Republiki Czeskiej, w ramach programu badawczego „Odporne społeczeństwo XXI wieku. Potencjał kryzysowy i skuteczna transformacja”.

Czytaj dalej „CZECHY: Międzynarodowa konferencja „Odnowa po kryzysie””

POLSKA:WARSZAWA 60-lecie Stowarzyszenia Archiwistów Polskich

W dniu 12 września 2025 r. w Warszawie, w Auli Kryształowej Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego (ul. Nowoursynowska 166/9), odbył się Nadzwyczajny Krajowy Zjazd Delegatów Stowarzyszenia Archiwistów Polskich, zwołany z okazji 60-lecia powstania Stowarzyszenia. W trakcie obrad wręczone zostały odznaczenia państwowe przyznane przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – Złote, Srebrne i Brązowe Krzyże Zasługi, odznaki honorowe „Zasłużony dla Kultury Polskiej”, przyznane przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, odznaki „Za Zasługi dla Stowarzyszenia Archiwistów Polskich”, przyznane przez Zarząd Główny Stowarzyszenia Archiwistów Polskich, jak również wyróżnienia za szczególne zaangażowanie i trud włożony w rozwój i popularyzację Stowarzyszenia Archiwistów Polskich, przyznane przez Prezesa Stowarzyszenia Archiwistów Polskich.

https://www.archiwa.net/images/stories/2025/60latSAP/01_odznaczeia_20250912_183448.jpg
Odznaczeni i nagrodzeni 12 września 2025 r.
fot. Mariusz Bodnar, zbiory SAP

Czytaj dalej „POLSKA:WARSZAWA 60-lecie Stowarzyszenia Archiwistów Polskich”

CZECHY: Seminarium o ochronie dokumentacji audiowizualnej

Czeski Komitet Błękitnej Tarczy we współpracy z Archiwum Narodowym w Pradze, organizują już po raz drugi seminarium nt. „Ochrona dokumentów audiowizualnych i fotografii”, które odbędzie się dnia 9 października 2025 r.
Celem seminarium jest wymiana wiedzy i doświadczeń w zakresie pozyskiwania, konserwacji i ochrony prawnej, a przede wszystkim zabezpieczania i opieki nad materiałami fotograficznymi i filmowymi. W bloku porannym będą miały miejsce wykłady ekspertów, poświęcone m.in. warunkom klimatycznym w magazynach, pracy z uszkodzonymi taśmami filmowymi, czy zbiorom fotografii historycznych. W części popołudniowej odbędą się warsztaty praktyczne, dotyczące m.in.: identyfikacji negatywów i pozytywów. Całość zakończy wykład na temat ochrony praw autorskich do materiałów audiowizualnych. Seminarium skierowane jest do pracowników instytucji pamięci, archiwistów, kustoszy i innych ekspertów w dziedzinie opieki nad dziedzictwem kulturowym.

Czytaj dalej „CZECHY: Seminarium o ochronie dokumentacji audiowizualnej”

CZECHY: Konferencja o „Psiogłowcach”

Powiatowe Archiwum Państwowe w Domažlicach z siedzibą w Horšovskim Tynie, we współpracy z Biblioteką im. Boženy Němcovej w Domažlicach, Miastem Domažlice i Krajem Pilzneńskim organizują konferencję pt. „Chodowie i rok 1325 – Siedem wieków historii Chodów”, która zaplanowana została w dniach 2–3 października 2025 r.
Chodowie (czeskie Chodové), to wolny lud, którym królowie czescy w XIII w. obsadzili zachodnią granicę Czechach, celem strzeżenia jej ze strony Bawarii. Zamieszkiwali 11 wsi koło Domažlic, tzw. – Region Chodzki. Byli wolnymi kmieciami, podlegającymi jedynie królowi. W zamian za swoją służbę zostali zwolnieni ze wszystkich powinności feudalnych.

Czytaj dalej „CZECHY: Konferencja o „Psiogłowcach””

CZECHY: Popularny podcast na rozpoczęcie 20. Krajowej Konferencji Archiwalnej

Stowarzyszenie Czeskich Archiwistów (Česká archivní společnost) opublikowała pierwszy komunikat i zaproszenie na 20. Krajową Konferencję Archiwalną, która odbędzie się w dniach 27.–29. maja 2025 r. w Centrum Kongresowym „Aldis” w Hradcu Kralove. Wybór miejsca obrad nie jest przypadkowy. Hradec Králové obchodzi bowiem w 2025 r. 800-lecie swojego powstania.
Istniejąca od X w. osada zbiegu rzeki Łaby i Orlicy została w 1225 r. przez króla Czech Przemysława Ottokara I, podniesiona do rangi miasta królewskiego, obejmującego zamek wraz z osadą handlową i ośrodkiem rzemiosła. Hradec szybko stał się głównym ośrodkiem Czech wschodnich, pełniąc jednocześnie rolę wdowiego uposażenia czeskich królowych. Dziś miasto pełni funkcję jednego z dwóch głównych, obok Pardubic, ośrodków administracyjnych, ale i przemysłowo-handlowo-usługowych, jak i kulturalnych tego regiony, będąc jednocześnie ważnym czeskim ośrodkiem akademickim, m.in. Uniwersytet Hradec Králové (Univerzita Hradec Králové – UHK). Na początku 2024 r. liczył sobie prawie 94 tys. mieszkańców, będąc ósmym pod względem liczby ludności miastem w Czechach.

Czytaj dalej „CZECHY: Popularny podcast na rozpoczęcie 20. Krajowej Konferencji Archiwalnej”

CZECHY: Konferencja współpracy archiwów i muzeów

Czescy archiwiści i muzealnicy przygotowują wspólną konferencję naukową zatytułowaną po prostu „Archiwa & Muzea (Archivy& Muzea), która odbędzie się w dniach 6 i 7 listopada 2024 r. w siedzibie Zachodnioczeskiego Muzeum w Pilźnie (Západočeské muzeum v Plzni).
Konferencja skupiać się będzie na trzech obszarach tematycznych. Pierwszy skoncentruje się na opisaniu i analizie ram legislacyjnych, w których funkcjonują obie powiązane ze sobą instytucje. Kolejne dwa bloki będą natomiast otwarte dla wszystkich archiwistów i muzealników, którzy chcieliby podzielić się praktycznym doświadczeniem w tworzeniu i realizacji wspólnych projektów lub innych możliwościach współpracy. Omawiane będę takie zagadnienia jak ewidencja i udostępnianie, czy też przykłady dobrych praktyk w codziennej pracy.

Czytaj dalej „CZECHY: Konferencja współpracy archiwów i muzeów”

CZECHY: Konferencja w 680 rocznicę ustanowienia w Pradze arcybiskupstwa

W dniach 17-18 października 2024 r. czescy archiwiści i historycy specjalną sesją naukową postanowili uczcić dwa doniosłe wydarzenia z historii kraju, jakim jest 680 rocznica podniesienia biskupstwa praskiego do rangi arcybiskupstwa, a jednoczesnego powołania biskupstwa w Litomyšlu. Hasłem konferencji będzie łacińskie zdanie „Ex superne Providencia maiestatis”.
Przywołana łacińska dewiza stanowi incipit, czyli pierwsze słowa bulli, wydanej30 kwietnia 1344 r. w Awinionie przez papieża Klemensa VI, podnoszącej biskupstwo w Pradze do rangi arcybiskupstwa. Dokument ten stanowił zwieńczenie wieloletnich wysiłków króla czeskiego Jana Luksemburskiego i jego syna, a późniejszego króla Czech, zaś w tym czasie margrabiego morawskiego, Karola, dążących do utworzenie samodzielnej praskiej prowincji kościelnej. Było to o tyle ważne, że arcybiskup miał prawo do koronowania czeskich królów, zaś bulla ta stanowiła początek rzeczywistej niezależności czeskiej polityki kościelnej.

Czytaj dalej „CZECHY: Konferencja w 680 rocznicę ustanowienia w Pradze arcybiskupstwa”

CZECHY: Międzynarodowe warsztaty poświęcone kartografii etnolingwistycznej (XVIII–XXI wiek)

Instytut Historii Czeskiej Akademii Nauk, przy wsparciu Strategii AV21: Program badawczy „Tożsamości w świecie wojen i kryzysów”, organizuje w dniach 14–15 października 2024 r. warsztaty nt. „Kartografia etnolingwistyczna (XVIII–XXI wiek) w perspektywie porównawczej: gatunek, konflikty polityczne, pamięć”. Miejscem spotkania będzie Akademickie Centrum Konferencyjnym (AKC), Husova 4a, 110 00 Praha 1.
Mapy etnolingwistyczne są ważnym elementem współczesnej kartografii politycznej. Gatunek ten narodził się w Europie pod koniec XVIII wieku, a następnie przeszedł burzliwy rozwój, głównie z powodu organizacji spisów statystycznych, rozwoju technologii druku, wysiłków państw na rzecz terytorializacji (centralizacji) i wzrostu nowoczesnego nacjonalizmu. Wraz z rozwojem masowej piśmienności i masowej polityki mapy etnograficzne stały się ważnym medium debaty publicznej. Różne techniki rysunkowe pojawiły się, aby służyć celom politycznym ruchów narodowych i terytorialnym aspiracjom państw narodowych. Mapy etnolingwistyczne stały się częścią programów nauczania, agitacji politycznej i konfliktów narodowych. Stały się ważnym argumentem w powojennych negocjacjach dotyczących nowych granic. Były również ważnym narzędziem propagandowym dla ruchów dążących do rewizji terytorialnej „niesprawiedliwych” granic. Podejmowano jednak również wysiłki na rzecz współpracy międzyetnicznej w kartografii oraz przyjmowano innowacje ukierunkowane na kartografię „naukową” i neutralną, takie jak metoda kropkowa. Po 1945 roku gatunek ten stracił wiele ze swojego potencjału politycznego z powodu dyskredytacji idei ekspansji terytorialnej w Europie, ale odrodził się podczas postkomunistycznych konfliktów etnicznych (kraje postsowieckie, post jugosłowiańskie) lub konfliktów etniczno-religijnych na Bliskim Wschodzie.

Czytaj dalej „CZECHY: Międzynarodowe warsztaty poświęcone kartografii etnolingwistycznej (XVIII–XXI wiek)”