Szwajcaria: Cyfrowa strategia Archiwum Federalnego do 2025 r.

Decyzje rządu federalnego mają potencjalnie poważne konsekwencje dla obywateli Szwajcarii. Opinia publiczna jest bardziej niż kiedykolwiek zainteresowana zrozumieniem, w jaki sposób działa i jak podejmowane są decyzje  w szwajcarskim parlamencie – pokazał to m.in. pandemiczny rok 2020.Kluczowy wkład w zachowanie dokumentacji pokazującej mechanizmy władzy (te oficjalne)  ma Szwajcarskie Archiwum Federalne (Schweizerische Bundesarchiv – BAR), którego zasoby mają służyć przyszłym pokoleniom do zrozumienia przeszłości. Dokumenty w archiwum federalnym są podstawą do długoterminowej weryfikacji działań państwa. To więc zasób archiwalny BAR stanowi podstawę – do opartej na faktach i dokumentach – debaty w demokratycznym społeczeństwie. W przypadku Szwajcarii Bundesarchiv jest jedynym archiwum gromadzącym całość dokumentacji federacji/państwa szwajcarskiego i nie ma w tej strukturze miejsca na jakiekolwiek archiwa wyodrębnione.
Dzięki swojej strategii na lata 2021-2025 BAR konsekwentnie kontynuuje ścieżkę rozwoju archiwum cyfrowego. Po skoncentrowaniu się w ciągu ostatnich 5 lat na dostępie online do zasobu archiwalnego, obecna strategia kładzie większy nacisk na elektroniczne przejmowanie  i archiwizację. SFA zastępuje dwa podstawowe systemy archiwizacji cyfrowej po ponad 10 latach działania i dalej rozwija rozwiązania do systemy archiwizacji cyfrowej. Jednocześnie optymalizuje dostęp do nowych ofert, aby w wkrótce móc realizować wszystkie zamówienia online.

Czytaj dalej „Szwajcaria: Cyfrowa strategia Archiwum Federalnego do 2025 r.”

WŁOCHY: Atlas historyczny instytucji zjednoczonych Włoch

Włoski Centralny Instytut Archiwistyki (Istituto Centrale per gli Archivi – ICAR) przygotowując projekt atlasu historycznego zjednoczonych Włoch postawił sobie za cel sporządzenie historycznego rejestru podstawowych jednostek administracji terytorialnej państwa w okresie 1861 do 2013 r. Podstawową bazą danych projekty jest wydany przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Królestwa Włoch w 1863 r. „Dizionarrio dei comuni del Regno d’Italia” opisujący podział państwa ukształtowany w latach 1861 – 1862 oraz współczesny projekt „System Informacji Historycznej o Administracji Terytorialnej” (Sistema Informativo Storico delle Amministrazioni Territoriali – SISTAT), opracowany w 2011 r. przez Narodowy Instytut Statystyki (Istituto Nazionale di Statistica). ICAR nałożył  na współczesny porządek warstwę porządku XIX wiecznego opracowaną w 1863 r.
Koncepcja pojęcia „regionu w przestrzeni i czasie” (regione spazio temporalne) ma za cel przedstawienie jednostki administracyjnej wedle różnych aspektów takich jak ich natura polityczno – administracyjne lub geograficzna na różnych poziomach czasowych. Przyjęto koncepcję hierarchiczną: państwo, region, gmina.

Czytaj dalej „WŁOCHY: Atlas historyczny instytucji zjednoczonych Włoch”

WŁOCHY: Pięciolecie istnienia włoskiego Systemu Archiwistyki Narodowej

 Dnia 17 grudnia 2011 r. włoska Naczelna Dyrekcja Archiwów (Direzione Generale degli Archivii) przekazała Centralnemu Instytutowi Archiwów (Instituto Centrale per gli Archivii) do użytkowania, zarządzania i utrzymania Portal SAN (Portal Systemu Archiwistyki Narodowej).

 Portal, w założeniach, ma organizować zasoby archiwów włoskich w spójny system informacji naukowej, stad do współpracy przy jego tworzeniu zaproszono szereg partnerów reprezentujących zarówno podmioty rządowe, jak i samorządowe.

Portal ma spełniać określone funkcje. Przede wszystkim jest internetowym miejscem  zintegrowanego dostępu do włoskiego narodowego zasobu archiwalnego. Wiąże w jeden system katalog badań archiwalnych (Catalogo delle risorse archivistiche) oraz Biblioteki cyfrowej (Digital Library). Opisy archiwaliów i obiektów cyfrowych, archiwów państwowych i niepaństwowych, dotąd prezentowane oddzielnie uzyskały homogeniczne opisy.

Czytaj dalej „WŁOCHY: Pięciolecie istnienia włoskiego Systemu Archiwistyki Narodowej”

CZECHY: Opawskie księgi metrykalne w Internecie

Archiwum Ziemskie w Opawie od 1 stycznia 2010 roku rozpoczęło udostępnianie w Internecie wszystkich akt metrykalne z terenów byłego okręgu Północnomorawskiego (Severomoravski kraj), począwszy od najstarszych ksiąg z 2 połowy XVI wieku, aż do spisów z ok. 1910 roku. Tak więc do zbioru tego nie włączono na razie ksiąg metrykalnych urzędów stanu cywilnego z Hluczińska (Hlučínsko), rozpoczętych w 1874 roku, ale w przyszłości i one znajdą się w „sieci”. W związku z tym Archiwum informuje, iż odtąd w pracowniach naukowych Archiwum w Opawie i Ołomuńcu będą udostępniane wyłącznie oryginały tych ksiąg, których kopie nie są dostępne w Internecie.
Na właściwej stronie internetowej można prowadzić wyszukiwanie na dwa sposoby: albo poprzez wpisanie kluczowego słowa w wyszukiwarkę pełnotekstową, albo poprzez wybieranie z listy poszukiwanej miejscowości, a potem właściwej księgi. Można wpisać dane odnośnie miejscowości, dat, rodzaju aktu oraz wyznania. Po znalezieniu właściwej księgi otwiera się okno ze szczegółowymi danymi, a także ikona, przez którą można wejść na stronę ze skanem całej księgi. Jeśli ikony tej nie ma, oznacza to, że księga nie został jeszcze zamieszczona w Internecie.
Baza posiada wersje językowe: czeską, angielską i niemiecką.

Baza danych

oprac. Ivo Łaborewicz
AP Jelenia Góra

POLSKA: Szukaj w archiwach! System ZoSIA dostępny dla internautów.

Narodowe Archiwum Cyfrowe ukończyło kolejny etap prac nad Zintegrowanym Systemem Informacji Archiwalnej. Na stronie internetowej www.szukajwarchiwach.pl można korzystać z testowej wersji systemu ZoSIA.
Na obecnym etapie użytkownicy mogą przeszukiwać informacje o milionie jednostek archiwalnych z Archiwów Państwowych w Poznaniu oraz Lublinie (wraz z oddziałami).
W przypadku lubelskiej instytucji, w Internecie można oglądać również kopie cyfrowe zbiorów tego archiwum. Są to m.in. zdigitalizowane materiały Urzędu Wojewódzkiego Lubelskiego (1919 -1939), Związku Walki Zbrojnej – lubelskiego okręgu Armii Krajowej (1940-1945), Polskiej Armii Wyzwoleńczej (1950) czy Komendy Obrońców Polski (1940-1943). Liczba skanów w systemie będzie stale rosła.

 

 

Rozpoczęcie testów internetowej wyszukiwarki jest jednym z etapów projektu, który nosi roboczą nazwę Zintegrowany System Informacji Archiwalnej „ZoSIA”. Został on zainicjowany w 2007 roku przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych, dr Sławomira Radonia. Celem tej inicjatywy jest stworzenie narzędzia do opracowywania oraz udostępniania w Internecie zbiorów archiwów państwowych. Zadanie to zostało powierzone Narodowemu Archiwum Cyfrowemu i jest najważniejszym projektem realizowanym przez NAC.
Więcej informacji o Zintegrowanym Systemie Informacji Archiwalnej ZoSIA można znaleźć na http://www.nac.gov.pl/ZoSIA

Zapraszamy do testowania: www.szukajwarchiwach.pl

oprac. Marta Niewiadomska-Guentzel
Narodowe Archiwum Cyfrowe

TANAP – Holandia

TANAP (Towards A New Age Age Partnership)jest pierwszym wdrożeniem technologii EAD przez Holenderskie Archiwum Narodowe. Jego celem jest udostępnienie inwentarzy Kompanii Wschodnioindyjskiej (V.O.C.- Verenigde Oostindische Campagnie. Adaptacją do schematu EAD objęto okokoło 60 inwentarzy przechowywanych nie tylko w Holenderskim Archiwum Narodowym ale taże w krajach gdzie VOC prowadziła swoją działalność (od Przylądka Dobrej Nadziei po Japonię).

Polska bibliografia projektu TANAPA: Hanno de Vries, Jasmjn van den Berg, Doświadczenia Holenderskiego Archiwum Narodowego z EAD: Pilotażowy projekt Kompanii Wschodnioindyjskiej j jego następcy, [w:]red. Ewa Rosowska, Archiwa w Postaci cyfrowej, Warszawa 2003,ISBN 83-89115-21-2

 

 

Strona projektu TANAP

Mémoire des Hommes- Francja

Francuski program „Mémoire des Hommes” – pamięć o ludziach realizowany od 1999r., którego zakończenie zaplanowano na rok 2005 już dziś jest olbrzymim sukcesem francuskich archiwistów i inżynierów. Realizowany przez francuskie Ministerstwo Obrony (jest to tradycyjnie niezależny od Dyrekcji Archiwów Francji resortowy pion archiwalny) projekt ma na celu udostępnienie w internecie baz danych zawierających informacje o ludziach, którzy zginęli za Francję. Docelowo bazy danych mają zawierać informacje o zabitych w konfliktach od 1789r.. Największą bazą jast baza dla lat 1914- 1918 obejmująca 1,6 mln rekordów osób zabitych lub zmarłych w wyniku I Wojny Światowej. Cezura zamykająca epokę nie kończy się na roku 1918, ponieważ ludzie umierali także w latach późniejszych z powodu uszczerbku na zdrowiu doznanym w wyniku wojny. Głównym źródłem podlegającym badaniu i obróbce były karty medyczne zmarłych Dwudziestoczteroosobowy zespół w ciągu 11 miesięcy zdigitalizował tj zeskanował 1,4 mln dokumentów. Przygotowano program OCR czytający pismo ręczne z kart medycznych, który uporał się z około 70 % kart. Pozostałe 30% trzeba było wprowadzić ręcznie. Koszt projektu to 1,6mln euro czyli 1 rekord zamykał się kwotą 1 euro. Dostępna jest baza danych oraz skany kart medycznych wyposażone w odpowiednie maski ukrywające te części informacji o zmarłym pacjencie, których nie można ujawniać ze względu na francuską ustawę o ochronie danych osobowych. W praktyce dowiemy się kto i gdzie zmarł, ale nie dowiemy się co było przyczyną zgonu. Informacje zastrzeżone są dostępne po udowodnieniu interesu prawnego. Od strony technicznej projekt został wykonany w technologii XML i php

Strona projektu Mémoire des Hommes

MASTER – UK

MASTER jest finansowanym przez Unię Europejską projektem mającym na celu stworzenie sieciowego katalogu manuskryptów średniowiecznych z archiwów i bibliotek europejskich. W ramach projektu opracowano standard komputerowego opisu manuskryptów. Dla celów projektu stworzono oprogramowanie, które pozwoliło przetestować opis na około 2000 dokumentów. Projekt MASTER jest rozwijany w ramach IV programu ramowego UE Telematyka dla Bibliotek.

Strona projektu MASTER

MIDOSA – Niemcy

Od 1997r Szkoła Archiwalna w Marburgu przygotowywała projekt o nazwie Midosa-onLine, którego celem było stworzenie instrumentu pozwalającego tworzyć pomoce archiwalne on-line. Wynikiem tej pracy jest projekt Midosa. Obecnie kończona jest najnowsza wersja programu, już na platwormie XML o nazwie Midosa-XML. Najważniejszą cechą Midosy jest jej kompatybilność z EAD.

Strona projektu Midosa

Parchment’s Digital Images Archive – Litwa

Z początkiem 2004r. został uruchomiony finansowany przez UNESCO projekt udostępniania on-line 1412 pergaminów przechowywanych w Litewskiej Akademii Nauk w Wilnie. Projekt o nazwie Parchment’s Digital Images Archive w chwili obecnej daje dostęp do 121 najstarszych, wytworzonych pomiędzy 1187 a 1500r. pergaminów. Każdy z dokumentów prezentowany jest w formacie JPG w rozdzielczości 75 dpi. Każdy posiada opis składający się z:

1. sygnatury 2. tytułu 3. cyfrowych parametrów 4. miejsca wystawienia 5. datacji dokumentu 6. zwartość dokumentu (regest) 7. postskryptów i sygnatur 8. opisów pieczęci 9. określenia języka dokumentu 10. danych fizycznych o dokumencie 11. iluminacji dokumentu 12. dokumentów powiązanych 13. informacji o wystawcy lub występujących w dokumencie osób 14. bibliografii

W opisie dokumentów wyraźnie widoczne jest zastosowanie międzynarodowego standardu opisu materiałów archiwalnych ISAD(G).

Dięki zdigitalizowaniujednej z najcenniejszych litewskich kolekcji źródeł historycznych, pergaminowe dokumenty, dotąd dostępne jedynie specjalistom, stały się materiałem źródłowym ogólnodostęnym. Zawierają one skany dokumentów królewskich, papieskich, , donacje, traktaty międzynarodowe.

Ich historyczna wartość dla badaczy jest trudna do przecenienia. Prezentowane dokumenty zawieraja dane dotyczące historii politycznej, gospodarczej, socjalnej, relacji familijnych, informacje geograficzne, geologiczne i lingwistyczne. Prezentowany materiał dotyczy istotnych momentów historii Litwy, Polski, Białorusi, Rosji, Łotwy i Estonii, a także Niemiec Austrii i Watykanu.

Kolekcja pergaminów Litewskiej Akademii Nauk w Wilnie jest największym i najpoważniejszym tego typu zbiorem w trzech krajach bałtyckich. Program Parchment’s Digital Images Archive jak się zdaje jest jednym z najpoważniejszych, najlepiej przygotowanych i najbardziej użytecznych programów także do histotii Polski.

Wejście do kolekcji

oprac. Adam Baniecki