Tag: belgia

BELGIA: Udostępnienie fragmentów zasobów zespołów odzyskanych z Rosji

Po koniec 2025 r. Archiwum Państwowe Belgii udostępniło użytkownikom inwentarze fragmentów różnych zespołów sądowych podmiotów, w większości należących do belgijskiego wojskowego wymiaru sprawiedliwości. W szczególności zawierają one informacje na temat śledztw i ścigania zbrodni wojennych po pierwszej wojnie światowej, okupacji Nadrenii i Zagłębiu Ruhry przez armię belgijską (1918-1930), a także o funkcjonowaniu sądownictwa wojskowego w okresie mobilizacji i kampanii osiemnastu dni na początku II wojny światowej (1939-1940).

Czytaj dalej „BELGIA: Udostępnienie fragmentów zasobów zespołów odzyskanych z Rosji”

BELGIA: Konteksty prawne archiwistyki cyfrowej- warsztaty

W pierwszą rocznicę istnienia belgijskiego projektu DigiL4Arch i DAMMAR Archiwa Państwowe w Belgii  (Archives de l’État en Belgique) organizują warsztaty pt: „Archiving in Times of Data” . O projekcie DigiL4Arch pisaliśmy równo rok temu na łamach ArchNetu (BELGIA: Prawne wyzwania archiwistyki cyfrowej). Projekt DigiL4Arch zajmuje się archiwistyką cyfrowa w kontekście prawnym. „Belgijski projekt o nazwie DigiL4Arch ma za zadanie wspierać belgijskie archiwa rządowe i instytucje archiwalne w ich inicjatywach w zakresie archiwizacji cyfrowej poprzez prowadzenie dogłębnych badań nad różnymi ograniczeniami prawnymi obowiązującymi na poziomie krajowym i europejskim. Celem, prowadzonych w ramach projektu badań, jest doprowadzenie do stworzenia centrum kompetencyjnego kumulującego i udostępniającego wiedzę na temat prawa regulującego postępowanie z cyfrowymi danymi i archiwaliami. Efektem końcowym mógłby być  Kodeks Cyfrowy”(ArchNet).
DAMMAR (Rzetelne Archiwum do Zarządzania (wrażliwymi) danymi – A Dependable Archive for Managing (Sensitive) Records). Platforma dostarczająca wiarygodnych informacji dla naukowców zajmujących się naukami społecznymi.

Czytaj dalej „BELGIA: Konteksty prawne archiwistyki cyfrowej- warsztaty”

BELGIA: Belgijska wyszukiwarka informacji archiwalnej AGATHA

Archiwa Państwowe Belgii (Archives de l’État en Belgique) poinformowały, że 23 grudnia 2024 r. w pełni uruchomiono motor wyszukiwawczy o nazwie „Inwentarze archiwalne” (Inventaires d’archives) w belgijskim systemie informacji archiwalnej o nazwie AGATHA. Pod akronimem AGATHA kryją się terminy dookreślające pojecie „badania” (archiwalne – genealogiczne – analityczne – tematyczne – historyczne – akademickie / Archivistique – Généalogique – Analytique – Thématique – Historique – Académique).

Czytaj dalej „BELGIA: Belgijska wyszukiwarka informacji archiwalnej AGATHA”

BELGIA: Postępowanie z aktami hipotecznymi

Belgijski system kredytów hipotecznych opiera się na zasadzie jawności. Zasada ta została wprowadzono przez Republikę Francuską na przyszłym terytorium Belgii w 1796 r. Oznacza to, informowanie osób trzecich o sytuacji osoby która planuje zakup lub zbycie nieruchomości. Z tego powodu biura hipoteczne sporządzają transkrypcje każdego dokumentu przeniesienia własności. Odpowiedzialność za proces transkrypcji akt hipotecznych, ( także opłat hipotecznych) należała do Konserwatora hipotecznego (le conservateur des hypothèques) poprzez Biuro hipoteczne (Bureau des hypothèques) mieszczące się w owym czasie w Charleroi. W 1913 r. rozdzielono biuro w Charleroi na dwa biura, którym przyznano określone gminy (communnes).

Czytaj dalej „BELGIA: Postępowanie z aktami hipotecznymi”

BELGIA: Zniszczenia wojenne 1940 -1944 w prowincji Hainaut- wystawa

Inwentaryzacja zniszczeń nieruchomości w wyniku II wojny światowe w belgijskiej prowincji Hainaut, obejmująca  domy prywatne, gospodarstwa rolne i zakłady przemysłowe, jest tematem wystawy zorganizowanej przez Mons Memorial Museum i Archiwa Państwowe Belgii pt.: „Zniszczenia wojenne 1940 – 1945” (Dommages de guerre 1940 – 1945).  Wystawa czynna będzie pomiędzy 16 marca a 8 września 2024 r. w muzeum w Mons. Ekspozycja obejmuje zniszczenia nieruchomości w okolicach i w miastach Charleroi, La Louvière, Mons, Saint-Ghislain i Tournai powstałych w wyniku działań wojennych, głównie w maju 1940 r. i wiosną 1944r. W całym okresie 1940 – 1944 w prowincji uległo zniszczeniu około 47 tys. nieruchomości, co stanowi mniej niż 10% budynków istniejących w 1939 r.

Czytaj dalej „BELGIA: Zniszczenia wojenne 1940 -1944 w prowincji Hainaut- wystawa”

BELGIA: Prawne wyzwania archiwistyki cyfrowej

Archiwa Państwowe w Belgii  (Archives de l’État en Belgique) poinformowały o planach analizy wyzwań prawnych związanych z archiwistyką cyfrową. Pierwszoplanowym zadaniem określono kompleksowe zdefiniowanie obszaru prawnego w zakresie przetwarzania cyfrowych danych (publicznych) oraz sformułowanie zaleceń dotyczących dostosowania ich do belgijskiego prawa archiwalnego. Archiwistyka cyfrowa wiąże się z szeregiem wyzwań technicznych i prawnych. Docelowo powinna wzmocnić rolę archiwistów i archiwów w obszarze ochrony istotnych dla społeczeństwa  informacji  i dostępności do niej.  Obecne regulacje prawne oparte są na zasadach ogólnych i nieostrym rozróżnieniu pomiędzy danymi osobowymi a nieosobowymi. W efekcie powstał system regulacji prawnych, którego ograniczenia są niejednoznaczne. Na marginesie, warto spojrzeć na nieostry system udostępniania zasobu archiwalnego w Polsce. Archiwa chronią się przed zarzutami łamania prawa na różne sposoby, takimi jak np.: umowy z użytkownikami, anonimizacja treści udostępnianych zasobów  prowadząca niekiedy do absurdalizacji samej istoty udostępniania bezpośredniego i pośredniego.  To efekty nieostrego prawa , którego cechą charakterystyczną jest brak pewności jakie informacje wolno, a jakich nie wolno udostępniać, nie łamiąc prawa. Odrębnym problemem w Polsce, pozostaje obszar archiwum cyfrowego jako przestrzeni prawnej w całej swojej rozciągłości (począwszy od modelu jego logicznej budowy, takim modelem teoretycznym jest na świecie OAIS , ale przecież i model teoretyczny musi być osadzony prawnie, ponieważ wymaga wdrażania konkretnych procedur, które muszą być lokalnie zdefiniowane, skończywszy na regulacjach prawnych związanych z procedurą zasilania archiwum informacją elektroniczną (w wielu jej formach) i zasadami udostępniania (a tu pojawiają się wspomniane wyżej problemy od RODO po prawo do ponownego wykorzystania informacji).

Czytaj dalej „BELGIA: Prawne wyzwania archiwistyki cyfrowej”

BELGIA: Projekt Temas – Tezaurus wczesnonowożytnych źródeł archiwalnych

Archiwa Państwowe Belgii (Archives de l’État en Belgique) opracowały i udostępniły na zasadach danych otwartych niezwykle interesujący projekt o nazwie Temas „Tezaurus źródeł archiwów nowożytnych” (Temas: thésaurus des sources d’archives modernes). Pomysł belgijskich archiwistów wziął się ze spostrzeżenia, że dla wielu użytkowników archiwów liczne terminy, występujące w inwentarzach archiwalnych i źródłach archiwalnych okresu wczesnonowożytnego, określonego periodem 1482 – 1795, mogą być niejasne lub niewłaściwie rozumiane (np.: wokanda, rejestr sentencji, acta universitatis, acta capituli itp.).

Czytaj dalej „BELGIA: Projekt Temas – Tezaurus wczesnonowożytnych źródeł archiwalnych”

BELGIA: Archiver le temps présent – konferencja w Louvain-la-Neuve

Pod hasłem „Zarchiwizować teraźniejszość. Alternatywne fabryki archiwalne” odbyły się w Louvain-la-Neuve (26-27 kwietnia 2018 r.) Dni Archiwów zorganizowane przez Archiwum Katolickiego Uniwersytetu w Louvain już po raz siedemnasty. Głównym wydarzeniem była konferencja, wzbogacona o warsztaty praktyczne. Wzięło w niej udział ok. 120 osób z Europy, Afryki i Ameryki. Miały one okazję wysłuchać 14 wystąpień dotyczących zagadnień związanych z pracą i misją archiwów, a często nieobecnych jeszcze nie tylko w podręcznikach czy normatywach, ale nawet w literaturze fachowej. Dyskusje i dopowiedzenia wzbogacały przekazywane informacje, pozwalały też na dzielenie się doświadczeniami w obszarze zabezpieczania dokumentacji nie pochodzącej od instytucji, ale utrwalającej ważne wydarzenia i procesy. Witając przybyłych, dyrektor Archiwum Université catholique de Louvain, Aurore François, wyjaśniła, że temat sympozjum mieści zarówno tworzenie dokumentacji, jak i archiwów, a archiwista jest osobą, która współtworzy zespół archiwalny i wspólnie z historykiem kształtuje zasób archiwalny stanowiący część dziedzictwa przekazywanego przyszłym pokoleniom.


Aurore François rozpoczyna konferencję (fot. Amaury Dorban)

Za wprowadzenie do tematyki, a jednocześnie refleksję nad koniecznością przeformułowania tradycyjnych paradygmatów, można uznać głos Didiera Devriese (Université libre de Bruxelles) „Archives «régulières» versus archives «alternatives»: un examen en légitimité”. Archiwom tradycyjnym, publicznym i państwowym, z założenia neutralnym i kształtującym zasób zgodnie z przyjętymi od dawna założeniami i obowiązującym prawem, przeciwstawił archiwa „formowane” (forgées) – subiektywne, a czasem tendencyjne. W tych pierwszych większość stanowią zespoły archiwalne, w drugich – zbiory, kolekcje tworzone w sposób bardziej dowolny. Analizując podręczniki archiwistyki zauważał ewolucję w czasie niektórych pojęć i zasad. Zwracał uwagę na cechy obecnej rzeczywistości, na nowe rodzaje dokumentów wytwarzanych na skutek pełnienia funkcji i udziału w wydarzeniach, na konieczność niszczenia olbrzymich ilości dokumentacji masowej i na powstawanie wielu archiwów nie mającego charakteru państwowych. Zastanawiał się też, czy podział dziedzictwa kulturowego między archiwa, biblioteki i muzea jest słuszny i służy samemu dziedzictwu, i zachowanemu w nim przekazowi. Na zakończenie zapytał też przekornie: czyż archiwista w archiwum państwowym, nadając materiałom układ i formułując opis archiwalny, nie współformuje też nie tylko zbioru, ale i organicznego zespołu archiwalnego?

Czytaj dalej „BELGIA: Archiver le temps présent – konferencja w Louvain-la-Neuve”

BELGIA: Poszukiwania archiwalne – przewodnik dla użytkowników

Archiwa Państwowe Belgii, przy okazji informacji o ilości zasobu archiwalnego udostępnianego użytkownikom online, przypomniały o sposobach korzystania z zasobu archiwalnego. Z opublikowanej  6 lutego 2018 r. notatki wynika, że zasób archiwów belgijskich liczy 330 km linearnych akt, 38 tys. pieczęci. Pewna cześć tego zasobu jest dostępna w formie zdigitalizowanej online. Cyfryzacji i udostępnieniu online poddano zasób cieszący się najwyższym wykorzystaniem przez użytkowników. Złożyły się nań źródła o charakterze genealogicznym, akta katastralne i dokumentacja związana z I wojną światową.
Na zdigitalizowane źródła genealogiczne złożyły się:
– rejestry parafialne obejmujące 358 rejestrów chrztów, małżeństw i zgonów liczących 49.964 obrazów cyfrowych zawierające 99.928 stron.
– rejestry stanu cywilnego (udostępniono zgodnie z obowiązującym w Belgii prawem akta starsze niż 100 lat) około 1 mln skanów.
– spisy studentów Uniwersytetu w Louvain z lat 1426 – 1797;
Archiwa I wojny światowej objęły: 6000 fotografii, 1000 afiszy, 1200 obrazów, akwarel i karykatur, Akta Państwowego Komitetu Pomocy Żywnościowej 1914 – 1919, sprawozdania parafialne z wojny 1914  – 1918, plakaty rozklejane w Hasselt w latach 1914 – 1919;
Na zdigitalizowany zasób z okresu II wojny światowej złożyły się alfabetyczne wykazy szkód wojennych.
Inne interesujące zdigitalizowane zbiory to: dokumentacja naturalnego ruchu ludności z lat 1841 – 1976; tablice statystyczne Belgii i Konga Belgijskiego 1870 – 1995.

Czytaj dalej „BELGIA: Poszukiwania archiwalne – przewodnik dla użytkowników”

BELGIA: Święty Mikołaj z archiwum w Gandawie

Gandawa, stare wschodnio flandryjskie, uniwersyteckie miasto o korzeniach sięgających czasów celtyckich. Położone u ujścia rzeki Leie do Skaldy, skąd wziął się źródłosłów nazwy miasta „ganda” czyli, po celtycku, zbieg rzek;  (Gandawa po flandryjsku Gent, po francusku Gant).
W Gandawie znajduje się siedziba jednego z 19 belgijskich archiwów państwowych. Cztery z nich to archiwa centralne, a pozostałe 15 tworzy sieć archiwów prowincjonalnych podzieloną na dwie grupy: archiwa walońskie- 8 i flandryjskie- 7. Jednym z flandryjskich archiwów jest Gandawa (pozostałe to: Anvers, Beveren, Bruges, Courtrai, Hasselt i Louvain).
W roku 2012 w zasobach Archiwum Państwowego w Gandawie odkryto „Wielką księgę Świętego Mikołaja”.
Święty Mikołaj z Miry jest patronem jednej z parafii w Gandawie. Cieszy się w mieście wielką estymą. W roku 2008 w tamtejszym archiwum państwowym zakończono inwentaryzację części akt szkoły średniej (école normal) bez części akt dotyczących zagadnień organizacyjnych. Zinwentaryzowana część objęła głównie zagadnienia dydaktyczne.

Św. Mikołaj z Gandawy
fot. Archives de l’État à Gand

Czytaj dalej „BELGIA: Święty Mikołaj z archiwum w Gandawie”