KOOP-LITERA International to niezależna sieć instytucji w Niemczech, Luksemburgu, Austrii i Szwajcarii, które zarządzają spuścizną literacką i zbiorami oraz udostępniają je użytkownikom. Utworzona w latach 2009–2010, pełni funkcję portalu oferującego opatrzone adnotacjami informacje o portalach archiwalnych, standardach zawodowych i specjalistycznych publikacjach. Powstała z austriackiej inicjatywy o tej samej nazwie, która ograniczała się do krajowych archiwów literackich i opierała się w szczególności na projekcie
Tag: niemcy
NIEMCY: Na skrzyżowaniu archiwalnych i bibliotecznych dróg – Kalliope i ZDN w nowym kształcie
Współpraca na gruncie tworzenia tematycznych portali i baz danych pomiędzy różnymi instytucjami przechowującymi materiały archiwalne, jest zjawiskiem coraz częstszym. Szczególnie jest to widoczne we współpracy wszelkiego rodzaju archiwów i bibliotek. Daje to bowiem maksymalny efekt informacyjny, standaryzuje opisy i dostosowuje się do oczekiwań użytkowników. Przykładem tego typu działań są ściśle ze sobą powiązane dwa przedsięwzięcia Centralna Baza Spuścizn (Die Zentrale Datenbank Nachlässe ZDN) i „Kalliope – Portal” prowadzone przez Bundesarchiv, Staatsbibliothek zu Berlin – Preußischer Kulturbesitz (dalej: SBB-PK)) oraz setki współdziałających z nimi instytucji.
POLSKA-NIEMCY: Długi powrót z Niemiec na ul. Długą w Warszawie – zwrot bezcennych dokumentów polsko-krzyżackich
Druga wojna światowa zakończyła się 80 lat temu. Jej konsekwencje jednak ciągle są zauważalne w naszym życiu politycznym i społecznym. Wiele spraw nie zostało dotychczas załatwionych a ich katalog jest pokaźny – reparacje, zadośćuczynienie nielicznym już ofiarom, czy restytucja zrabowanych dóbr kultury.
Sprawę zrabowanych przez Niemców dóbr kultury opisywaliśmy również na stronach Archnetu. Dotyczyło to bazy danych skradzionych przez nazistów dzieł sztuki w okresie od 1933 do 1945 roku na terenie Niemiec i terytoriów okupowanych. Zawiera ona około 170 tys. danych i ok. 300 tys. rysunków, rycin i fotografii obiektów określanych jako „Central Collecting Point (CCP) München”, czyli zbiór dzieł sztuki, które zostały zabezpieczone przez wojsko amerykańskie w 1945 roku, w budynku byłego NSDAP w Monachium. Podobna baza obejmująca inną kolekcję tzw. Sonderautrag Linz funkcjonuje od 2008 roku na stronach Deutschen Historischen Museum (DHM). Właściciele zrabowanych dzieł sztuki, przechowywanych jako depozyt przez BADV (Bundesamt für zentrale Dienste und offene Vermögensfragen) w Berlinie, pozostają niezidentyfikowani, ale stworzona baza danych może ułatwić ich ustalenie i w konsekwencji zwrot zrabowanych dzieł sztuki.
NIEMCY: Tabaczane ciekawostki z Siegen
Siegen to uniwersyteckie miasto powiatowe w Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Arnsberg. Jest ono również siedzibą Archiwum Miejskiego (Stadtarchiv Siegen). Archiwum to przechowuje jako kulturowe dziedzictwo miasta historycznie dokumenty już od XIII wieku do czasów współczesnych. Zbiory w Archiwum Miejskim w Siegen obejmują przede wszystkim dokumenty urzędowe administracji miejskiej od początków samorządu miejskiego w średniowieczu, które sięgają 1276 roku i trwają do dziś. Ponadto przechowywane są dokumenty dawnych samodzielnych jednostek administracyjnych, które obecnie należą do miasta Siegen. Ponadto w Archiwum Miejskim znajdują się zbiory nieurzędowe, takie jak spuścizny i archiwa rodzinne oraz dokumenty firm, stowarzyszeń i związków, zbiory map i planów od 1586 roku, zdjęcia, plakaty, druki, widokówki, dokumenty dźwiękowe i nagrania wideo oraz serie regionalnych gazet od 1773 roku.
NIEMCY: 58 Dzień Archiwów Nadrenii 2025 w Viersenn – Czy archiwa są zrównoważone i przyszłościowe?
W dniach 26 i 27 czerwca w Viersen w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, odbył się już 58. Dzień Archiwów Reńskich. Organizatorem tej edycji corocznych spotkań archiwalnych w Nadrenii było Archiwum Powiatowe w Viersen,(Kreisarchiv Viersen) wspólnie z Centrum Doradztwa i Doskonalenia Archiwów LVR (AFZ). Wydarzenie zgromadziło ponad 200 delegatów w miejskiej sali festiwalowej.
W trzech sekcjach uczestnicy zgłębiali różne obszary współczesnej pracy archiwalnej, której zarządzanie jest kluczowe dla obecnego i przyszłego znaczenia archiwów w społeczeństwie demokratycznym.
Pierwsza sekcja dotyczyła archiwów jako miejsc przechowywania i ochrony dóbr kultury, koncentrując się na nowych koncepcjach budowlanych i współczesnych budynkach użytkowych. Jedna z prezentacji przedstawiła przykład nowo wybudowanego Archiwum Diecezjalnego Biskupów w Akwizgranie, mieszczącego się w kościele parafialnym św. Pawła. Oprócz tego konkretnego projektu budowlanego w Nadrenii, zaprezentowano nowe koncepcje budowlane dla magazynów i archiwów, torując drogę tzw. „centrom zbiorów” do użytku wielu instytucji artystycznych i kulturalnych.
Archivum Rhenanum – na archiwalnej fali Górnego Renu
Portale archiwalne przekraczające obecne granice państwowe, będące wynikiem współpracy pomiędzy państwami posiadającymi materiały archiwalne nawzajem uzupełniające własną historię, stały się już normą. Należą do niech miedzy innymi takie projekty jak PORTA FONTIUM, ARGE ALP, czy MOMASTERIUM. W wyniku współpracy pomiędzy archiwami i instytucjami naukowymi z Niemiec, Francji, Austrii i Szwajcarii w 2012 roku powstał nowy portal archiwalny obejmujący swym zasięgiem historyczną krainę o skomplikowanej historii, i co z tym związane, złożonej przynależności państwowej – krainę Górnego Renu (Oberrhein).
Czytaj dalej „Archivum Rhenanum – na archiwalnej fali Górnego Renu”
NIEMCY: Wielkie osiągnięcia małych archiwów-publikacja przewodnika po zbiorach Archiwum Gminy Friolzheim
Archiwa miejskie w Niemczech funkcjonują na zupełnie innych zasadach niż w Polsce. Tworzą one sieć ściśle związaną z ustrojem państwa oraz podziałem administracyjnym. Obok archiwów krajów związkowych, funkcjonuje ponad 1500 archiwów komunalnych na różnych szczeblach administracji od archiwów powiatowych (Kreisarchive), po archiwa miejskie (Staadtarchive) i archiwa gminne (Gemeindearchive), a w ramach tych ostatnich archiwa urzędów (Amtsarchive). Archiwa te tworzą sieć obejmująca każdy okręg, miasto i gminę. Archiwa te mają charakter archiwów publicznych, ale pod względem organizacyjnym zachowują duża samodzielność, zatrudniają wykwalifikowanych pracowników oraz przechowują niekiedy imponujący zasób historyczny i tym samym realizują wszystkie funkcje archiwalne. Niektóre archiwa miejskie przechowują kilkanaście kilometrów akt od czasów średniowiecznych – akta związane z lokacją i pierwszymi nadaniami przywilejów, organizacją danej jednostki administracji terytorialnej. Są to dokumenty pergaminowe, księgi miejskie, w tym hipoteczne, księgi przyjęć do prawa miejskiego, księgi i dokumenty tworzone przez poszczególne organy samorządu miejskiego i urzędów z nim powiązanych, w tym również spuścizny i depozyty. Analogicznie funkcjonują te archiwa w innych krajach związkowych tj w Austrii i Szwajcarii.
NIEMCY: Od wizji do rzeczywistości – 10 lat portalu ARCHION. Cyfrowa podróż w przeszłość
Dziesięć lat temu, 20 marca 2015, po długich przygotowaniach i dużym zaangażowaniu środowiska archiwistów kościelnych nastąpił sieciowy debiut portalu ARCHION, którego głównym założeniem było udostępnienie akt kościelnych z różnych archiwów niemieckich, w celu łatwiejszego dostępu do źródeł historycznych, w szczególności do badań genealogicznych i rodzinnych. Dekadę później, ARCHION stał się integralną częścią badań genealogicznych. Dzięki ponad 30 milionom zdigitalizowanych stron ksiąg kościelnych, platforma stała się jednym z najważniejszych źródeł dla badaczy i genealogów. Ludzie na całym świecie korzystają z zasobów cyfrowych portalu do badania historii swoich rodzin i odkrywania przodków. Portal został założony w Stuttgarcie w maju 2013 roku przez Stowarzyszenie Kościoła Ewangelickiego w Niemczech (Evangelische Kirche in Deutschland) i jedenaście kościołów krajowych z Anhalt, Badenii, Bawarii, Berlina-Brandenburgii-Górnych Łużyc, Hanoweru, Hesji i Nassau, Kurhessen-Waldeck, Palatynatu i Westfalii Württembergii.
NIEMCY: Perła w koronie święta demokracji w Niemczech – ekspozycja oryginału konstytucji z 1946 r.
Oryginał konstytucji Republiki Federalnej Niemiec, przechowywany w archiwum parlamentarnym niemieckiego Bundestagu (Parlamentsarchiv des Deutschen Bundestages), był głównym tematem obchodów 75 rocznicy uchwalenia 23 maja 1946 Ustawy Zasadniczej. Od 24 do 26 maja oryginał można było oglądać w gmachu Reichstagu podczas Festiwalu Demokracji w berlińskiej dzielnicy rządowej. Setki zwiedzających skorzystało z rzadkiej okazji, aby przyjrzeć się oryginałowi niemieckiej konstytucji. Wcześniej eksponowano go tylko raz, w 1969 r., z okazji 20 rocznicy powstania Republiki Federalnej Niemiec w Pałacu Federalnym w Bonn. Z okazji tej rocznicy niemiecki Bundestag opublikował także wydanie specjalne zawierające pełne faksymile oryginału, które można zamówić w formie broszury ze strony internetowej lub pobrać w postaci pliku.
NIEMCY: Wielkie wyzwania małych archiwów – V Dzień Archiwów Westfalskich w Dülmen
W dniach 19 i 20 marca ponad 250 archiwistów zebrało się w Dülmen, gdzie po raz 75 odbył się Westfalski Dzień Archiwów. Tematem wiodącym tego spotkania było hasło „Znajdowanie rozwiązań! Metodyczne podejście do tworzenia tradycji archiwalnych – sprawdzone modele współpracy”. Głównym organizatorem wydarzenia było Urząd Archiwów Stowarzyszenia Regionalnego Westfalia-Lippe (Archivamt des Landschaftsverbandes Westfalen-LippeLWL), którewspólnie z archiwistami opracowało program tegorocznego Dnia Archiwów. Skupiono się przede wszystkim na modelach współpracy dla mniejszych archiwów np. archiwów miejskich, które coraz częściej stają przed zadaniami i wyzwaniami, którym mogą najlepiej stawić czoła i rozwiązać je wspólnie.
„Szczególnie cyfryzacja administracji wymaga wspólnej refleksji i działania” – podkreśla prof. dr hab. Marcus Stumpf, kierownik biura archiwum LWL. „Na przykład korespondencja burmistrza jest ważna dla lokalnej historii i dlatego zawsze powinna znajdować się w archiwum. Kiedyś było to łatwe, pod warunkiem, że korespondencja była starannie przechowywana w kluczowych teczkach. Ale teraz e-maile ze skrzynek odbiorczych wymagają innej archiwizacji.”
Czytaj dalej „NIEMCY: Wielkie wyzwania małych archiwów – V Dzień Archiwów Westfalskich w Dülmen”