UKRAINA: Dokumentacja katastrofy czarnobylskiej

Z okazji kolejnej, 31. już rocznicy tragedii w Czarnobylu (26 kwietnia 1986 r.), wydany został zbiór unikatowych dokumentów z zasobu Centralnego Archiwum Państwowego Organizacji Społecznych Ukrainy w Kijowie (Центральний державний архів громадських об’єднань України, Київ) pt. „Czarnobyl. Dokumenty Grupy Operatywnej Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Ukrainy (1986-1988)”, Kijów 2017, przygotowany wspólnie z Instytutem Historii Ukrainy Narodowej Akademii Nauk.
Specjalna Grupa Operatywna Politbiura KC ukraińskiej partii komunistycznej została utworzona dla likwidacji następstw katastrofy czarnobylskiej (zajmowała się m.in. sprawą ewakuacji ludności z niebezpiecznej strefy, jej rozmieszczeniem, opieką medyczną). W wydawnictwie znalazło się 130 nigdy wcześniej nie publikowanych dokumentów, głównie stenogramy posiedzeń Grupy. Licząca ponad 800 stron publikacja, opatrzona solidnym aparatem naukowym (ponad 400 przypisów, indeksy osób i nazw geograficznych, słownik skrótów i słów rzadko używanych, spis opublikowanych dokumentów), skierowana do naukowców, studentów i „wszystkich zainteresowanych historią XX wieku”, dostępna jest w formacie pdf na stronie http://cdago.gov.ua/images/chorn2017.pdf .

oprac. Edyta Łaborewicz
AP Wrocław O/Legnica

UKRAINA: Krym. Obchody trzeciej rocznicy aneksji Krymu zawnej „Krymską wiosną”

16 marca 2017 roku pracownicy Państwowej Służby Archiwalnej Republiki Krymu wzięli udział w uroczystych obchodach trzeciej rocznicy referendum z 2014 roku i „Dnia zjednoczenia Krymu z Rosją”.
Z tej okazji w Państwowym Archiwum Republiki Krymu w Symferopolu zorganizowano wystawę dokumentów związanych z wydarzeniami sprzed trzech lat, których skutkiem było oderwanie Półwyspu Krymskiego od Ukrainy i przyłączeniu go do Rosji, m.in. kopie dokumentów opublikowanych w gazecie „Wiadomości Krymskie” i „Krymska Prawda” («Крымские известия» и «Крымская правда» ) w latach 2014-2017; wśród nich: uchwała Rady Najwyższej Autonomicznej Republiki Krymu „O przeprowadzenie ogólnokrymskiego referendum” z 6 marca 2014 r., ogłoszenie wyników referendum przeprowadzonego na Krymie i innych, których skutkiem było podpisanie, 18 marca 2014 r., umowy między Rosją a Republiką Krymu i miastem wydzielonym Sewastopol o włączeniu Krymu do Rosji (należy pamiętać, że większość państw świata uznała referendum krymskie i jego skutki za nielegalne. Unia Europejska i Polska nie uznają faktu aneksji Krymu przez Rosję. Za część Federacji Rosyjskiej uznają Krym takie państwa, jak Afganistan, Kuba, Nikaragua, Korea Północna, Syria, Wenezuela i Białoruś).
Na wystawie znalazły się także fotografie wykonane w marcu 2014, 2015 i 2016 roku, w czasie „krymskiej wiosny” 2014 r. i jej kolejnych rocznic, oraz z podpisania ww. umowy Rosji z Krymem w Sali Georgijewskiej w Wielkim Pałacu Kremlowskim.

Więcej: Государственный архив Республики Крым, Сотрудники Государственной архивной службы Республики Крым приняли участие в мероприятиях, посвященных третьей годовщине «Крымской весны»

oprac. Edyta Łaborewicz
AP Legnica

UKRAINA: „Jeńcy września 1939 roku”

Na początku lutego 2017 r. na Ukrainie ukazała się bardzo cenna i ciekawa publikacja pt. „Jeńcy września 1939 roku” („Полонені вересня 1939-го”), autorstwa pracownika Państwowego Archiwum Obwodu Rówieńskiego na Ukrainie, dr Tetiany Samsoniuk.
Książka, o charakterze popularnonaukowym, ukazuje losy dziewiętnastu żołnierzy i rezerwistów Wojska Polskiego na anektowanej przez Związek Sowiecki Rówieńszczyźnie, w latach 1939-1941.
Licząca ponad 200 stron dwujęzyczna (po polsku i ukraińsku) publikacja zawiera szkice biograficzne, uzupełnione materiałami archiwalnymi – dokumentami i fotografiami, pochodzącymi z akt śledztw prowadzonych przez NKWD w sprawach obywateli II Rzeczypospolitej
Książka została przygotowana do druku przez zespół redakcyjny polsko-ukraińskiego czasopisma „Monitor Wołyński” („Волинський монітор”), a ukazała się dzięki wsparciu finansowemu Konsulatu Generalnego RP w Łucku oraz Fundacji Wolność i Demokracja.

Wydawnictwo można pobrać nieodpłatnie, w formacie pdf, u wydawcy: Monitor Wołyński

oprac. Edyta Łaborewicz
AP Wrocław O/Legnica

ROSJA: Archiwa Państwowe Rosji: Publikacja źródłowa – antypolski program OUN w dokumentach archiwalnych

Jako uzupełnienie do dwutomowego zbioru dokumentów „Ukraińskie organizacje nacjonalistyczne w okresie II wojny światowej”, na oficjalnej stronie internetowej archiwów państwowych Rosji, w dziale „Biblioteka Cyfrowa”, zamieszczono publikację pt. „Jak i o co walczymy z Polakami: antypolski program OUN w dokumentach archiwalnych”.
Tragedia Rzezi Wołyńskiej z lat 1943-1945 wciąż przyciąga uwagę nie tylko historyków, ale także opinii publicznej. Liczne monografie i publikacje dokumentów, które pojawiły się w ciągu ostatnich dekad, pozwalają na szczegółowe badania wydarzeń krwawej czystki etnicznej, której ofiarą padło – według różnych szacunków – od 60 do 200 tysięcy polskich mieszkańców Wołynia i Galicji, i opisanie procesu organizowanych przez nacjonalistów ukraińskich rzezi Polaków na poziomie lokalnym; na poznanie imion katów, ofiar, ale także Ukraińców ratujących Polaków. Nie ma wątpliwości, że prace nad wyjaśnieniem tragedii będą kontynuowane.

Czytaj dalej „ROSJA: Archiwa Państwowe Rosji: Publikacja źródłowa – antypolski program OUN w dokumentach archiwalnych”

UKRAINA: Wystawa on-line: Archiwalna kolekcja stron internetowych – „Światowe Dziedzictwo UNESCO na Ukrainie”

Centralne Państwowe Archiwum Elektroniczne Ukrainy prezentuje wystawę on-line archiwalnych kopii stron internetowych obiektów z Listy Światowego Dziedzictwa UNESCO na Ukrainie.
Na Liście Światowe Dziedzictwa UNESCO znajdują się obiekty objęte szczególną ochroną ze względu na ich unikatową wartość kulturową bądź przyrodniczą dla ludzkości. Z Ukrainy, na listę wpisanych jest obecnie osiem obiektów: sobór św. Zofii i Ławra Kijowsko-Pieczerska w Kijowie, zespół staromiejski Lwowa, Południk Struve’go (łańcuch punktów triangulacyjnych, ciągnący się od Hammerfest na północy Norwegii aż do Morza Czarnego przez 2820 km i dziesięć krajów, wyznaczony w latach 1830-1855), pierwotne lasy bukowe w Karpatach, rezydencja metropolitów bukowińskich i dalmackich w Czerniowcach, pierwotne karpackie lasy bukowe i stare lasy bukowe w Niemczech (Niemcy, Słowacja, Ukraina, Chersonez Taurydzki – antyczne miasto z systemem gruntów uprawnych, drewniane cerkwie w polskim i ukraińskim regionie Karpat.
Obok każdej archiwalnej kopii strony www na wystawie zamieszczono link do aktualnej strony internetowej obiektu, co pozwala porównać bieżące trendy, jakość i estetykę z tymi sprzed lat.

Węcej: Світова спадщина ЮНЕСКО в Україні
Архівна колекція веб-сайтів «Світова спадщина ЮНЕСКО в Україні»

oprac. Edyta Łaborewicz,
AP Legnica

UKRAINA: „Hetmańska Ukraina. Przez ciernie…”

Na stronie www Centralnego Państwowego Archiwum Historycznego Ukrainy w Kijowie (Центральний державний історичний архів України), w ramach obchodów 24. rocznicy uzyskania przez Ukrainę niepodległości (w 1991 r.), udostępniono w postaci prezentacji dokumenty z archiwów polskich i ukraińskich, pt. „Hetmańska Ukraina – tradycje państwowotwórcze. Przez ciernie…”. Są to cyfrowe kopie m.in. ugody zborowskiej z sierpnia 1649 r., pomiędzy królem Janem Kazimierzem a hetmanem ukraińskim Bohdanem Chmielnickim (ze zbiorów AGAD w Warszawie), unii hadziackiej z 1658 r. (z zasobu Centralnego Państwowego Archiwum Historycznego Ukrainy) – umowy między Rzecząpospolitą Obojga Narodów a Kozackim Wojskiem Zaporoskim, która przewidywała przekształcenie Rzeczypospolitej w unię trzech równorzędnych państw: Korony, Wielkiego Księstwa Litewskiego i Księstwa Ruskiego, oraz innych umów i dokumentów związanych z kozackim dążeniami do niezależności, z lat 1649-1750.
W 2 połowie XVIII w. Zadnieprze (Ukraina Lewobrzeżna) zostało przyłączone do Rosji, wszelkie przejawy autonomii zlikwidowane, a kozackie pułki wcielone do armii carskiej.

Więcej:
Гетьманська Україна – традиції державотворення

oprac. Edyta Łaborewicz,
AP Legnica

ROSJA: Polityka historyczna – wystawa o dziejach Krymu

Na 9 września 2015 r. w Centralnym Muzeum Taurydy w Symferopolu, na przyłączonym w 2014 r. do Rosji Krymie, zaplanowano otwarcie wielkiej wystawy historyczno-dokumentalnej pt. „Krym w historii Rosji”. Organizatorami wydarzenia są: Federalna Agencja Archiwów Rosji, Państwowa Służba Archiwalna Republiki Krymu, Archiwum Państwowe Federacji Rosyjskiej, przy współudziale: Rosyjskiego Państwowego Archiwum Akt Dawnych, Rosyjskiego Państwowego Archiwum Historycznego, Archiwum Państwowego Republiki Krymu, Wydziału Historyczno-Dokumentalnego Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rosji, Centralnego Muzeum Taurydy.
Wystawa jest poświęcona „roli Krymu w historii Rosji”, od czasów chrztu księcia Włodzimierza I w Chersonezie w 988 r., poprzez dzieje Chanatu Krymskiego, przyłączenie Krymu do Rosji pod koniec XVIII wieku, dobroczynną dla rozwoju cywilizacyjnego Krymu działalność państwowego aparatu Rosji w wieku XIX i na początku XX; dramatyczne losy półwyspu i jego mieszkańców w czasie II wojny (Wielkiej Wojny Ojczyźnianej), aż po wydarzenia 2014 r. („16 marca 2014 r. na Krymie odbyło się referendum, w którym udział wzięło około 82% głosujących, 96% z nich opowiedziało się za przystąpieniem do Federacji Rosyjskiej”), w wyniku których Krym oderwano od Ukrainy i ponownie przyłączono do Rosji.

Wystawa czynna będzie do 15 listopada 2015 r.

Więcej:

Выставка «Крым в истории России»

Archiwa Rosji

oprac. Edyta Łaborewicz,

AP Legnica

UKRAINA: „Represjonowani archiwiści” – wystawa

Wystawa internetowa przygotowana w Archiwum Państwowym Obwodu Charkowskiego w Charkowie, w ramach obchodów Dnia Pamięci Ofiar Represji Politycznych na Ukrainie, przedstawia 34 dokumenty archiwalne obrazujące sowieckie represje polityczne z lat 30.tych XX w. w ówczesnej Ukraińskiej Socjalistycznej Republice Radzieckiej, których ofiarą byli archiwiści.
Wiktor Aleksandrowicz Barwiński (ur. 1885), starszy badacz w Archiwum Głównym Dawnych Akt, w 1937 r. został oskarżony o udział w kontrrewolucyjnej organizacji nacjonalistycznej, za co wymierzono mu karę 10 lat pobytu w łagrze. Postępowanie w jego sprawie zostało przez NKWD zakończone w 1941 r. z powodu śmierci oskarżonego.

Czytaj dalej „UKRAINA: „Represjonowani archiwiści” – wystawa”

UKRAINA: Nie ma już w Doniecku archiwum państwowego

Archiwum Państwowe Obwodu Donieckiego informuje na swojej stronie internetowej, że z dniem 1 grudnia 2014 r. „zaprzestało działalności pod adresem w Doniecku” i mieści się obecnie w mieście Konstantynówka (ukr. Костянти́нівка), ok. 65 kilometrów na północ od Doniecka (mniej więcej w połowie drogi między Donieckiem a Sławiańskiem).
Konstantynowka od kwietnia do lipca 2014 r. była zajęta przez separatystów z „Donieckiej Republiki Ludowej” (ros. „Донецкая Народная Республика”); we wrześniu 2014 r. w mieście obalono pomnik Lenina.
Bliższych informacji, czy i w jaki sposób przeniesiono zasób Archiwum, nie udało się uzyskać.

Государственный архив Донецкой области

oprac. Edyta Łaborewicz
AP Legnica

ROSJA: Rezultat archiwalnej współpracy Rosja-Ukraina

Wydawnictwo „Encyklopedia Polityczna” (ROSSPEN) opublikowało zbiór dokumentów pt. „Hetman P. P. Skoropadski. Ukraina na przełomie. 1918 „(Moskwa 2014). Książka została przygotowana przez pracowników Archiwum Państwowego Federacji Rosyjskiej (Государственного архива Российской Федерации) i Centralnego Archiwum Państwowego Naczelnych Organów Władzy i Administracji Ukrainy (Центрального государственного архива высших органов власти и управления Украины), i jest wynikiem współpracy pomiędzy Federalną Agencją Archiwów Rosji a Państwową Służbą Archiwalną Ukrainy, zaplanowanej na lata 2011-2013.
Zbiór dokumentów przeznaczony jest dla historyków i specjalistów, a także dla wszystkich zainteresowanych stosunkami rosyjsko-ukraińskimi.

Więcej: Федеральное архивное агентство сообщает

oprac. Edyta Łaborewicz
AP Legnica