czechy – Strona 10

CZECHY: Warsztaty o bezpieczeństwie danych osobowych

Dnia 22 września 2020 r. na Wydziale Prawa Uniwersytetu Karola w Pradze odbyły się warsztaty pt. „Prawne aspekty ochrony danych osobowych w kontekście ich przechowywania i udostępniania”, zorganizowane w ramach programu badań nad bezpieczeństwem Ministerstwa Spraw Wewnętrznych pt. „Analiza przetwarzania danych osobowych w archiwach”.
Realizatorami ministerialnego programu są: Archiwum Narodowe w Pradze i Państwowe Archiwum Regionalne w Pradze. Projekt dotyczy różnych aspektów ochrony danych osobowych w archiwach oraz możliwości udostępniania zawierających je dokumentów w zmieniającym się środowisku legislacyjnym. W oparciu o badania praktyki archiwalnej i analizy archiwalnych zasobów, jak również analizy procedur przetwarzania danych w kraju i za granicą, ma zostać wdrożonych więcej działań w zakresie metodologii, jak i propozycji zmian legislacyjnych.

Czytaj dalej „CZECHY: Warsztaty o bezpieczeństwie danych osobowych”

CZECHY. Konferencja o nowożytnej Europie Środkowej

Już po raz czwarty Katedra Nauk Pomocniczych Historii i Archiwistyki Wydziału Sztuki Uniwersytetu w Hradcu Králové organizują międzynarodową konferencję naukową dla historyków i archiwistów, tym razem pod hasłem „Trzy stulecia w sercu Europy (Czeskie i Europejskie społeczeństwo XVI – XVIII wieku)”, która odbędzie się w dniach 25–26 listopada 2020 roku.
Tradycyjnie głównymi organizatorami konferencji są doktoranci wspomnianego Wydziału Nauk Pomocniczych Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Hradec Králové. Konferencja ma na celu umożliwienie spotkania się oraz prezentacji efektów badań historykom i archiwistom zajmującym się okresem nowożytnym, czyli od XVI do XVIII wieku. Jej organizatorzy mają nadzieję, iż przyniesie ona nowe spojrzenie na różne tematy i obszary historii „w sercu Europy”. Najchętniej przyjmowane będą wystąpienia poświęcone historii religii, polityki, ekonomii i kultury. Ze względu na przypadającą w tym roku rocznicę bitwy na Białej Górze (bitva na Bílé hoře – rozegrana 8.11.1620, będąca największą klęską czech i czeskich elit, której wynik zmieniał losy kraju), chętnie widziane będą również tematy poświęcone temu wydarzeniu.

Czytaj dalej „CZECHY. Konferencja o nowożytnej Europie Środkowej”

Czechy. Konferencja o Zdenku Kaliście

Dnia 24 września 2020 r. w miejscowości Benátky nad Jizerou (dosłownie Wenecja nad Izerą), znajdującej się niedaleko miasta Mlada Boleslav, znanego z zakładów produkujących samochody Škoda, odbędzie się historyczno-archiwalna konferencja naukowa nt. „Zdeněk Kalista między historiografią a literaturą”, zorganizowana przez Instytut Historii Uniwersytetu Karola w Pradze i Archiwum tegoż Uniwersytetu, Okręgowe Archiwum Państwowe w Pradze, Miasto Benátky nad Jizerou i Muzeum Regionalne w Mladá Boleslav. Wybór miejsca nie jest przypadkowy, gdyż tutaj urodził się bohater konferencji.
Zdeněk Kalista przyszedł na świat 2 lipca 1900 r. w Novych Benátkach w rodzinie nauczycielskiej. Był katolickim historykiem kultury, poetą, krytykiem literackim, tłumaczem i wydawcą, posiadał też naukowy tytuł docenta historii czeskiej. W 1919 r. zdał maturę w Bladej Boleslav, a następnie studiował historię, historię sztuki i archeologię. Jego profesorami byli m.in. Josef Pekař, Jaroslav Bidl i Hynek Vysocki. W 1924 r. otrzymał tytuł doktora filozofii. W tym roku rozpoczął pracę jako asystent na seminarium historycznym. W latach 1921–1923 przewodniczył „Grupie Literackiej” – zrzeszeniu morawskich autorów, zwolenników ekspresjonizmu. Od 1928 r. był członkiem zarządu Koła Pisarzy Czeskich. Początkowo swoje prace podpisywał niekiedy jako Z. V. Kalista. W 1931 r. uzyskał habilitację, a w rok potem otrzymał docenturę. W 1938 r. miał być mianowany profesorem, ale po zajęciu Czechosłowacji przez Niemcy i zamknięciu czeskich szkół wyższych, ostatecznie do tego nie doszło. W 1945 r. wrócił do pracy na katedrze filozofii Uniwersytetu Karola w Pradze. Jednak po 1948 r., z powodu swoich prawicowych poglądów, został zmuszony do odejścia z tej pracy.

Czytaj dalej „Czechy. Konferencja o Zdenku Kaliście”

CZECHY: 35 Sympozjum Mikulowskie

Zacne i zasłużone instytucje naukowe i kulturalne Wschodnich Czech, z Morawskim Archiwum Krajowym w Brnie na czele, organizują już po raz 35. konferencję naukową z cyklu „Mikulovskie Sympozjum” (Mikulovské sympozjum). Tym razem planowane spotkanie odbędzie się w dniach 7-8 października 2020 r. tradycyjnie w barokowym pałacu/zamku w Mikulowie, a tematem obrad będzie „Kobieta w dziejach Moraw”.
Wśród ważnych postaci przeszłości jest wiele niezwykłych kobiet, które na stałe wpisały się w historię. Nie każdej poświęcono odpowiednią uwagę historyków czy badaczy, a dziś ich nazwiska znane są często jedynie wąskiemu kręgowi ekspertów. Jednak historia nie zawsze miała bezpośredni wpływ na kobiety. Wiele żon, matek, córek i dziewcząt stało za wielkimi czynami mężczyzn, czy to w polityce, nauce czy wojnie. Wraz z rozwojem społeczeństwa obywatelskiego po połowie XIX wieku uświadomiono sobie również znaczenie kobiecej części społeczeństwa, wciąż pozostającej w cieniu mężczyzn. Na całym świecie zaczęły powstawać stowarzyszenia i ruchy kobiece dążące do zrównywania statusu kobiet, a znaczącym sukcesem tych wysiłków było wprowadzenie powszechnego prawa wyborczego, które objęło również kobiety.

Czytaj dalej „CZECHY: 35 Sympozjum Mikulowskie”

CZECHY: ČAS – Czeskie Stowarzyszenie Archiwalne ma 30 lat

Dwa miesiące temu Czeskie Towarzystwo Archiwalne (Česká archivní společnost – w skrócie – ČAS) obchodziło 30-lecie swojego powstania. Z powodu pandemii jubileusz ten przeszedł niemal niezauważenie, także dla jego członków. Dopiero na początku lipca skromnym przypomnieniem fakt ten odnotowano na oficjalnej stronie stowarzyszenia. Trzeba jednak pamiętać, iż formalna rejestracja ČAS nastąpiła dopiero 20 lipca 1990 r., a więc niemal dokładnie przed 30 laty. Przypomnijmy więc, jakie były początki organizacji archiwalnej u naszych południowych sąsiadów i czym stowarzyszenie to się zajmuje.
Na początku należy zaznaczyć, iż w realiach socjalistycznej Czechosłowacji nie miały szans rozwinąć się żadne organizacje społeczne, poza kilkoma sterowanymi odgórnie przez władze komunistyczne. Dopiero demokratyzacja kraju, jaka nastąpiła w wyniku „aksamitnej rewolucji” z 1989 r., otworzyła drogę z jednej strony do odrodzenia się instytucji społecznikowskich – jak choćby „Sokół”, z drogiej do powstanie wielu nowych. Wśród tych ostatnich znalazło się stowarzyszenie powołane przez archiwistów. Inauguracyjne Walne Zgromadzenie ČAS odbyło się w piątek 4 maja 1990 r. na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Karola w Pradze. Podczas burzliwej dyskusji zatwierdzono tymczasowy statut i wybrano zarząd. Na pierwszym regularnym spotkaniu ČAS, które odbyło się 20 czerwca tego samego roku, pierwszym przewodniczącym stowarzyszenie wybrany została dr inż. Ivan Martinovský (1937–2015).

Czytaj dalej „CZECHY: ČAS – Czeskie Stowarzyszenie Archiwalne ma 30 lat”

CZECHY: Konferencja o nowożytnej Europie Środkowej

Czytaj dalej „CZECHY: Konferencja o nowożytnej Europie Środkowej”

CZECHY: Udostępniono sprawozdania ministerstwa komunikacji z lat 1954-1989

Biblioteka Archiwum Narodowego (Knihovna Národního archivu) w Pradze opublikowała (dnia 15.05.2020 r.) na swoich stronach internetowych sprawozdania roczne czechosłowackiego Ministerstwa Komunikacji z lat 1954-1989. Oprócz danych statystycznych dotyczących wszystkich rodzajów transportu oraz budownictwa związanego z transportem itd., zawierają one również informacje na temat organizacji tego ważnego obszaru gospodarki narodowej. Drukowane raporty dla lat 1954-1967 były wówczas tajne i ściśle tajne, dziś zaś są powszechnie dostępne.
Ustawa z 9 maja 1948 r. znacjonalizowała cały obszar komunikacji w Czechosłowacji, a więc transport kolejowy (w tym też kolejki linowe), drogowy, wodny i lotniczy. Utworzono specjalne przedsiębiorstwa państwowe, kierowane odgórnie przez ministerstwo, które zarządzały tym ogromnym majątkiem. Dlatego też w udostępnionych sprawozdaniach znaleźć można cały przegląd zagadnień dotyczących transportu czechosłowackiego, traktowanego całościowo, czyli od produkcji i wykorzystania środków transportu, po drogi i szlaki komunikacyjne (w tym wodne), wraz ze wszystkimi urządzeniami inżynierskimi (mosty, tunele, wiadukty, kanały itd.). Oprócz licznych tabel, opisów różnorodnych działań, inwestycji, produkcji, niewątpliwą atrakcją tychże sprawozdań są zdjęcia (głównie dla lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych) środków transportowych, a więc kolejowych, drogowych, rolniczych i różne typy samolotów, jakie w danym okresie produkowano w Czechosłowacji, jak również wykorzystywano do przewozu ludzi i towarów. Można prześledzić najrozmaitsze zagadnienia, np. rodzaje i ilości typów samolotów. Dla przykładu w 1964 r. czechosłowackie państwowe linie lotnicze (Československé státní aerolinie) dysponowano 67 samolotami pasażerskimi (najwięcej, było maszyn typu Ił-14, bo aż 22, a tylko jeden Bristol Britannia BB-318), 71 samolotów do celów specjalnych i tylko 3 śmigłowce (Mi-1 i Mi-4).

Czytaj dalej „CZECHY: Udostępniono sprawozdania ministerstwa komunikacji z lat 1954-1989”

UKRAINA-CZECHY: Czesko-ukraińskie projekty w zakresie digitalizacji dokumentów Narodowego Zasobu Archiwalnego Ukrainy

Umowa o współpracy, podpisana na początku lutego 2020 r. między Państwową Służbą Archiwów Ukrainy a Instytutem Badań Reżimów Totalitarnych w Pradze i Archiwum Bezpieczeństwa Państwowego Republiki Czeskiej, jest już wdrażana przez archiwa państwowe. Celem umowy jest realizacja wspólnych projektów w zakresie badań nad historyczną przeszłością obszarów przygranicznych Ukrainy i byłej Czechosłowacji oraz digitalizacja dokumentów zawierających informacje o represjach politycznych, jakie miały miejsce wobec ludności ukraińskiej i czeskiej w XX wieku. Zdigitalizowane dokumenty uzupełnią zasób Archiwum Państwowego Obwodu Zakarpackiego w Użhorodzie, co zabezpieczy oryginały dokumentów i poprawi dostęp użytkowników do informacji, ponieważ jednym z zastosowań kopii cyfrowych powinna być ich publikacja on-line na oficjalnych stronach internetowych obu stron, tworzenie tematycznych baz danych itp.

Strona czeska, w ramach umowy, przekazała ukraińskiemu archiwum wielkoformatowy skaner A3 Plustek OpticBook A300, pozwalający na wysokiej jakości digitalizację dokumentów bez konieczności rozszywania jednostek archiwalnych.

Więcej: Спільні проєкти з чеськими партнерами з оцифрування документів НАФ

oprac. Edyta Łaborewicz

AP Wrocław O/Legnica

CZECHY: Warsztaty o nowożytnym dokumencie finansowym

Katedra Ekonomii Stosowanej Wydziału Filozofii Uniwersytetu Palackiego w Ołomuńcu zaprasza, na już piąte z rzędu, międzynarodowe warsztaty z cyklu „Formy i przemiany dokumentów”, które odbędą się w czwartek 19 listopada 2020 r. Tym razem głównym tematem będzie dokumentacja natury finansowej powstająca w latach od 1526 aż do 1945. Organizatorzy zapraszają do nadsyłania propozycji wystąpień. Mile widziane są nie tylko przyczynki źródłowe, ale także szersze opracowania porównawcze, ukazujące dany problem w kolejnych okresach czasowych.
Zgłoszenia uczestnictwa, wraz z tytułem referatu i jego streszczeniem, należy przesyłać do dnia 30 czerwca 2020 r. na adres: pavla.slavickova@upol.cz
Organizatorzy liczą, iż uda się zebrać zacne grono fachowców, którzy przedstawią dokonania swoich najnowszych badań, podobnie jak miało to miejsce na ubiegłorocznych IV warsztatach z tego cyklu, zorganizowanych przez Uniwersytet w Hradcu Kralove na temat „Urzędowa komunikacja pisemna w dobie nowożytnej (1526–1945)”.

Więcej: Workshop: Formy a přeměny diplomatické produkce v novověku IV. Písemná úřední komunikace v (raném) novověku (1526–1945)

CfP: Formy a přeměny diplomatické produkce v novověku V. Písemnosti finanční povahy v (raném) novověku (1526–1945), 19. listopadu 2020 v Olomouci

oprac. Ivo Łaborewicz
Archiwum Państwowe Oddział w Jeleniej Górze

Czechy. Sympozjum: „Miasta, miasteczka, mieszczanie”

Miasto Lomnice nad Lužnicí wraz z Okręgowym Archiwum Państwowym w Trzebini (Státním oblastním archivem v Třeboni) przygotowuje sympozjum naukowe nt. „Miasta, miasteczka, mieszczanie. Życie w miastach szlacheckich i królewskich od średniowiecza do okresu nowożytnego” (Města, městečka, měšťané. Život ve městech poddanských i královských od středověku do raného novověku), które zaplanowane zostało na 3 dni od 30 września do 2 października 2020.
Sympozjum jest organizowane z okazji 755-lecia pierwszej pisemnej wzmianki o Lomnice nad Lužnicí. Celem sympozjum, nad którym honorowy patronat objęli hetman Kraju Południowoczeskiego Ivana Stráská, burmistrz Lomnic nad Lužnicí Petr Baštýř i dyrektor Okręgowego Archiwum Państwowego dr Václav Rameš, jest próba omówienia różnych aspektów życia w królewskich i szlacheckich miastach od 1265 r. do końca XVIII wieku. Referaty koncentrować się będą nie tylko na codziennym funkcjonowaniu samorządu miejskiego, relacjach z właścicielami miast, kulturze, cechami rzemieślniczymi, ale także na przestępstwach i wykroczeniach, życiu miast w czasie pokoju i podczas wojny, relacjach z kościołem katolickim i innymi prądami religijnymi itd
Z powodu pandemii okres rejestracji dla uczestników seminarium został przedłużony do 15 czerwca 2020. Propozycje swoich wystąpień można przesyłać na adres: https://konference-lomnice.php5.cz/.

Więcej:

Prodloužení lhůty k přihlášení na symposium “Města, městečka, měšťané. Život ve městech poddanských i královských od středověku do raného novověku”

oprac.

Ivo Łaborewicz
AP Wrocław O/Jelenia Góra