WŁOCHY: Pięciolecie istnienia włoskiego Systemu Archiwistyki Narodowej

 Dnia 17 grudnia 2011 r. włoska Naczelna Dyrekcja Archiwów (Direzione Generale degli Archivii) przekazała Centralnemu Instytutowi Archiwów (Instituto Centrale per gli Archivii) do użytkowania, zarządzania i utrzymania Portal SAN (Portal Systemu Archiwistyki Narodowej).

 Portal, w założeniach, ma organizować zasoby archiwów włoskich w spójny system informacji naukowej, stad do współpracy przy jego tworzeniu zaproszono szereg partnerów reprezentujących zarówno podmioty rządowe, jak i samorządowe.

Portal ma spełniać określone funkcje. Przede wszystkim jest internetowym miejscem  zintegrowanego dostępu do włoskiego narodowego zasobu archiwalnego. Wiąże w jeden system katalog badań archiwalnych (Catalogo delle risorse archivistiche) oraz Biblioteki cyfrowej (Digital Library). Opisy archiwaliów i obiektów cyfrowych, archiwów państwowych i niepaństwowych, dotąd prezentowane oddzielnie uzyskały homogeniczne opisy.

Czytaj dalej „WŁOCHY: Pięciolecie istnienia włoskiego Systemu Archiwistyki Narodowej”

SZWAJCARIA: Źródła prawa poprzez wieki – portal tematyczny «Rechtsquellen Online»

Zaczęło się ponad 100 lat temu, kiedy w środowisku szwajcarskich prawników podjęto inicjatywę przedsięwzięcia badawczego Fundacji Źródeł Prawa Szwajcarskiego Stowarzyszenia Prawniczego. Podjęło ono publikację zbiorów źródeł prawa ze wszystkich obszarów językowych Szwajcarii tworząc wielką serię wydawniczą Sammlung Schweizerischer Rechtsquellen (SSRq).
Materiały te obejmują wszystkie poziomy władz od zarania kantonów – prawa miast, historycznych urzędów, gmin i wójtostw – wszystko od czasów średniowiecza do powstania Republiki Helweckiej w 1798 roku. Do dziś wydano ponad 100 tomów dokumentów obejmujących wszystkie kantony, dokumenty dotyczące zarówno prawa publicznego jak i prywatnego. Z ogromnej ilości zachowanych materiałów archiwalnych wybierane były tylko takie, które spełniały warunek legalności i znacząco wpływały na ówczesną rzeczywistość.
Kolejne tomy stanowią podstawę do fundamentalnych badań historii prawnej, gospodarczej, społecznej, etnolografii, historii Kościoła i w dużym stopniu także dla badań lingwistycznych. Projekt badawczy jest wspierany przez National Science Foundation oraz wiele instytucji prywatnych i publicznych.

Czytaj dalej „SZWAJCARIA: Źródła prawa poprzez wieki – portal tematyczny «Rechtsquellen Online»”

Archiwa bez granic – The European Holocaust Research Infrastructure EHRI

Projekt pod nazwą The European Holocaust Research Infrastructure EHRI (Europejska Infrastruktura Badań nad Zagładą)  narodził się pod patronatem Unii Europejskiej w 2010 roku- dokładnie 65 lat po wyzwoleniu  niemieckiego obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu. Inauguracja EHRI odbyła się w listopadzie 2010 roku w Brukseli.  Po 54 miesiącach intensywnych prac powstał portal prezentujący online katalog materiałów  archiwalnych dotyczący zagłady Żydów dostępnych w instytucjach w całej Europie i poza nią. Zasadniczym mottem działań EHRI jest: „Connecting collections”. Celem przedsięwzięcia jest zatem głównie identyfikacja zbiorów dokumentów dotyczących Zagłady i sporządzenie ich internetowego katalogu. W ramach EHRI odbywają się również letnie szkoły dla współpracowników projektu- Monachium, Amsterdam. Realizacji projektu podjęło się konsorcjum 7 instytucji, wśród których znajduję się Instytut Pamięci Narodowej oraz ponad  ponad 20 instytucji partnerskich    w tym np. Instytut Yad Vashem  United States Holocaust Memorial Museum i również Żydowski Instytut Historyczny  oraz wielu indywidualnych współpracowników. Stroną obsługi organizacyjnej i finansowej  projektu podjął się amsterdamski Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) (czyli Instytut Badania Wojny, Zagłady i Ludobójstwa, działający w ramach Królewskiej Holenderskiej Akademii Nauk).
Sam portal składa się z 3 części: KRAJE; INSTYTUCJE ARCHIWALNE; OPISY ARCHIWALNE
W pierwszej części umieszczono raporty z poszczególnych państw objętych projektem, w których znajdziemy ich zwięzłą historię wraz z dziejami zagłady Żydów, a ponadto charakterystykę struktury i sytuacji archiwalnej oraz opis przeprowadzonej kwerendy na temat źródeł. Krajowe raporty EHRI zawierają opisy dotyczące 57 krajów objętych projektem.

Czytaj dalej „Archiwa bez granic – The European Holocaust Research Infrastructure EHRI”

NIEMCY: ARCHION – Eine kleine Revolution dla naukowców i genealogów

Genealodzy w Niemczech mogą mieć powody do zadowolenia. Od września ubiegłego roku do ich  dyspozycji oddany został portal genealogiczny ARCHION GmbH. Portal, został założony w Stuttgarcie w maju 2013 roku przez Stowarzyszenie Kościoła Ewangelickiego w Niemczech (Evangelische Kirche in Deutschland) i jedenaście kościołów krajowych z Anhalt, Badenii, Bawarii, Berlina-Brandenburgii-Górnych Łużyc, Hanoweru, Hesji i Nassau, Kurhessen-Waldeck, North Church, Palatynatu i Westfalii Württembergii.  Początki projektu sięgają przełomu lat 2005/2006 i są ściśle związane z pracami Stowarzyszenia Archiwów Kościelnych. W okresie próbnym, od września 2014 roku testowano portal z udziałem ponad 4 000 użytkowników. Była to wersja beta portalu, co oznaczało mniej więcej, że miał on już pierwszych użytkowników testujących go, a w tym czasie wyłapywane były jeszcze  błędy związane z różnymi środowiskami i warunkami pracy programu.   Inauguracja portalu nastąpiła na 66 Dniach Genealogicznych w Kassel w marcu 2015 roku, kiedy odblokowano jego wersję testową do ogólnego użytku w Landeskirchenamt der Evangelischen Kirche von Kurhessen-Waldeck w Kassel.
Stare, niemieckie księgi kościelne sięgają XVI wieku i są unikalnym źródłem historycznym. Poza zapisami dotyczącymi danych o urodzeniach, zaślubinach i zgonach, pastorzy zapisywali w nich również informacje o dziejach wspólnot parafialnych. Znajdują się w nich zapiski o chorobach, epidemiach, panującej pogodzie i różnych wydarzeniach dnia codziennego. Ponadto w zapisach metrykalnych ujawnia się również to, co stanowiło dla ówczesnego społeczeństwa małe skandale czy sensacje- nieślubne dzieci, samobójstwa…  Na szczęcie nie obowiązywały wówczas sztywne kanony sporządzania aktów i zamiast pól do wypełnienia, ich autorzy mogli pozwolić sobie na swobodne potraktowanie tematu i często wychodzili poza rolę urzędnika parafialnego. Tym bardziej wartość poznawcza tej dokumentacji wykracza poza sztywne ramy badań genealogicznych. W Niemczech księgi kościelne do  1876 są najważniejszymi źródłami genealogicznymi, gdyż od tego roku  rozpoczęły swoją działalność świeckie  urzędy stanu cywilnego.

Czytaj dalej „NIEMCY: ARCHION – Eine kleine Revolution dla naukowców i genealogów”

NIEMCY: Wrześniowe debiuty portali archiwalnych

Jesień tego roku w Niemczech zaowocował inauguracją działalności dwóch portali o charakterze archiwalnym- Archivportal D i LeMO czyli „Lebendiges Museum Online”, w realizację których obok archiwów różnej proweniencji zaangażowane były muzea, biblioteki instytuty naukowe.
Znaczącym wydarzeniem 84 już Dni Archiwów Niemieckich, odbywających się w tym roku w Magdeburgu pod hasłem „Archiwa na nowych szlakach- użytkownicy, udostępnianie, korzyści”, było uruchomienie nowego portalu  Archivportal-D. Użytkownicy archiwów czekali na jego otwarcie od 2010 roku. Portale internetowe udostępniające dobra kultury narodowej są w Niemczech stałym elementem upowszechnia wiedzy  w ramach realizacji idei szerokiego dostępu społecznego  do zasobów instytucji życia publicznego. Niemieckie archiwa są również aktywnymi uczestnikami wielu europejskich portali udostępniających zasoby szeroko rozumianych dóbr kultury o charakterze ogólnym jak  Europena, Apenet   oraz tematycznych, takich jak  np.  Monasterium, Bersnstein, Arche.  Cały też czas powstają nowe ciekawe inicjatywy. Projekt zainicjowany  został 2010 r. przez  instytucje kultury i nauki posiadające duże doświadczenie w dziedzinie digitalizacji zasobów, mający na celu stworzenia Niemieckiej Biblioteki Cyfrowej  (Deutsche Digitale Bibliothek DDB) Uczestnikami projektu było 13 instytucji działających w ramach „sieci współpracy” Kompetenznetzwerk, w tym 2 archiwa:  Bundesarchiv i  Landesarchiv Baden–Württemberg, a ponadto: Bayerische Staatsbibliothek, Bibliotheksservicezentrum Baden–Württemberg, Brandenburgische Landesamt für Denkmalpflege und Archäologische Landesmuseum, , Deutsche Filminstitut, Deutsche Nationalbibliothek,, Max–Planck–Institut für Wissenschaftsgeschichte, Niedersächsische Staats- und Universitätsbibliothek Göttingen, Sächsische Landesbibliothek – Staats– und Universitätsbibliothek Dresden, Stiftung Historische Museen Hamburg, Kulturamt der Stadt Düsseldorf i Stiftung Preußischer Kulturbesitsa. DDB prezentuje zasoby bibliotek, muzeów, archiwów wraz z inwentarzami archiwalnymi, instytucji naukowych, opieki nad zabytkami a także zbiory audiowizualne.

Czytaj dalej „NIEMCY: Wrześniowe debiuty portali archiwalnych”