UKRAINA: Archiwum Państwowe Obwodu Wołyńskiego publikuje dokumenty KGB

W Archiwum Państwowym Obwodu Wołyńskiego w Łucku (ДАВО) przechowywanych jest 4879 zespołów archiwalnych, liczących łącznie ponad 1 milion 200 jednostek archiwalnych. Wśród zbiorów dokumentów są takie, które przez długi czas były utajnione, a dostęp do nich prawie niemożliwy. Jednym z niedostępnych był zespół nr 4666 „Komitet Bezpieczeństwa Państwowego (KGB) przy Radzie Ministrów Ukraińskiej SRR w obwodzie wołyńskim, m. Łuck, obwodu wołyńskiego” (łącznie nieco ponad 4 000 j. a.). W 1992 r. została sporządzona ewidencja zespołu; spis nr 2 to akta archiwalnych spraw karnych organów pozasądowych z lat 1939-1953. Wdrażając przepisy ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. „W sprawie dostępu do archiwów organów represyjnych totalitarnego reżimu komunistycznego z lat 1917–1991”, w myśl których państwo ukraińskie gwarantuje każdemu prawo do bezpłatnego dostępu do informacji archiwalnych organów represji, Archiwum Państwowe w Łucku rozpoczęło publikację, na swojej stronie internetowej, skanów całych teczek tychże akt. Teczki są digitalizowane w całości, bez żadnych wyjątków, w tym strony tytułowe i arkusze końcowe.

Czytaj dalej „UKRAINA: Archiwum Państwowe Obwodu Wołyńskiego publikuje dokumenty KGB”

UKRAINA: Projekt internetowy „Krym to Ukraina”

Prezentacja projektu „Krym to Ukraina” (https://crimea-is-ukraine.org/ ) – internetowego banku materiałów archiwalnych, muzealnych, naukowych, dziennikarskich, edukacyjnych i informacyjno-analitycznych, potwierdzający bliski związek Krymu z Ukrainą kontynentalną, odbyła się 15 czerwca 2020 r. w centrum prasowym Ukraińskiego Centrum Mediów Kryzysowych w Kijowie. Celem projektu jest „stworzenie narracji o Krymie ukraińskim”. „Logika projektu polega na tym, że nie można przepisać historii. Jeśli istnieją udokumentowane dowody na to, że Krym jest Ukrainą, to żadna propaganda rosyjskich okupantów nie może tego zmienić ”- powiedział Andrij Bogdanowicz, zastępca szefa Regionalnej Administracji Państwowej w Chersoniu.
Inicjatorami projektu byli: szef Państwowej Służby Archiwalnej Ukrainy Anatolij Chromow, ww. Andrij Bohdanowicz i redaktor naczelny gazety „Кримська світлиця” Andrij Szczekun.

Czytaj dalej „UKRAINA: Projekt internetowy „Krym to Ukraina””

UKRAINA: День вишиванки 2020. Państwowa Służba Archiwalna Ukrainy przyłączyła się do obchodów Dnia Haftu

Święto to narodziło się w murach Narodowego Uniwersytetu w Czerniowcach, gdy jedna ze studentek Wydziału Historycznego, przychodząc na zajęcia w tradycyjnym ukraińskim stroju, zaproponowała świętowanie Dnia Haftu. Początkowo jej pomysł poparło kilkudziesięciu studentów i nauczycieli uniwersytetu, ale później akcja mieszkańców Czerniowiec nie tylko osiągnęła poziom krajowy, ale także zyskała międzynarodowy rozgłos, dołączyła do niej bowiem ukraińska diaspora z całego świata.
Haftowana koszula jest uważana za talizman przeciwko wszelkiemu złu, które może się zdarzyć w życiu człowieka. To symbol piękna, dobrego zdrowia i szczęśliwej przyszłości. Według etnografów, naród ukraiński próbuje zakodować szczęście, przeznaczenie, życie i wolność w haftowanym ornamencie. W ostatnich latach haftowana koszula stała się prawdziwą dumą Ukraińców i modowym trendem popularnym wśród młodych obywateli tego kraju.

Więcej:

У День вишиванки Державна архівна служба України долучилася до відзначення цього барвистого свята

oprac.

Edyta Łaborewicz
AP Wrocław O/Legnica

UKRAINA: unikatowe dokumenty archiwalne z XII-XX w. online – „pierwsza próba zmiany stereotypowego postrzegania służby archiwalnej”

„Pojawienie się zbioru unikatowych dokumentów Narodowego Zasobu Archiwalnego na oficjalnym portalu Ukrderzharkhiv pokazuje naszą otwartość i chęć zaspokojenia potrzeb obywateli nie tylko w zakresie informacji o charakterze społeczno-prawnym lub genealogicznym, ale także w celu zapoznania się z rzadkim dziedzictwem ukraińskiego dziedzictwa kulturowego i historycznego” – powiedział szef Państwowej Służby Archiwalnej Ukrainy Anatolij Chromow podczas audycji w Radiu Publicznym. „Unikatowy dokument archiwalny to dokument, który ma wyjątkowe znaczenie historyczne w rozwoju narodu ukraińskiego i określa jego wkład w światowe dziedzictwo kulturowe. W Państwowej Służbie Archiwalnej działa Centralna Komisja Weryfikacyjna, która zbiera wnioski z archiwów państwowych, w celu włączenia ich w nominację i uznanie dokumentu za niepowtarzalny. Ten specjalny status dokumentu wskazuje, że pod względem treści i projektu graficznego, innych kryteriów, taki dokument jest swego rodzaju jedynym w naszym kraju i nie można go nigdzie indziej znaleźć. W sumie istnieje obecnie 435 takich unikalnych dokumentów”, podkreślił Anatolij Chromow.

Czytaj dalej „UKRAINA: unikatowe dokumenty archiwalne z XII-XX w. online – „pierwsza próba zmiany stereotypowego postrzegania służby archiwalnej””

Ukraina-Turcja: Porozumienie o współpracy archiwalnej

3 lutego 2020 r., w ramach wizyty prezydenta Republiki Turcji Recepa Tayyipa Erdogana na Ukrainie i odbywającego się po raz ósmy posiedzenia Rady Strategicznej Wysokiego Szczebla Turcja – Ukraina, podpisany został protokół o współpracy między Państwową Służbą Archiwalną Ukrainy a Dyrekcją Archiwów Państwowych Republiki Turcji. Jak stwierdzono w komunikacie, podpisanie protokołu będzie miało pozytywny wpływ na intensyfikację współpracy dwustronnej w dziedzinie spraw archiwalnych oraz rozwój korzystnego dla obu stron i konstruktywnego dialogu między instytucjami archiwalnymi Ukrainy i Republiki Tureckiej. Zgodnie z postanowieniami protokołu, Umawiające się Strony zapewnią ukraińskim i tureckim naukowcom równe prawo dostępu do dokumentów instytucji archiwalnych, uzupełnianie krajowych zasobów archiwalnych Umawiających się Stron na zasadzie wzajemnej korzyści kopiami dokumentów archiwalnych przechowywanych w archiwach drugiej Strony i będących przedmiotem zainteresowania badaczy Umawiających się Stron, a także wymianę specjalistów na wspólne badania i staże.

Czytaj dalej „Ukraina-Turcja: Porozumienie o współpracy archiwalnej”

UKRAINA: Wystawa w Archiwach Ukrainy z okazji 75. rocznicy deportacji Ukraińców z Łemkowszczyzny, Nadsania, Chełmszczyzny, Podlasia Południowego, Ziemi Lubaczowskiej, Zachodniej Bojkowszczyzny w latach 1944–1951

W 2018 roku Rada Najwyższa Ukrainy ustanowiła drugą niedzielę września Dniem Pamięci o Przymusowym Wysiedleniu rdzennych Ukraińców z Nadsania, Chełmszczyzny, Podlasia Południowego, Ziemi Lubaczowskiej i Zachodniej Bojkowszczyzny w latach 1944–1951. Zachodnia granica ZSRR została przeprowadzono bez względu na etniczne osadnictwo Ukraińców i Polaków. Władze komunistyczne postanowiły rozwiązać ewentualne przyszłe problemy poprzez przymusowe wysiedlenie ludności z jej ojczyzn. W dniu 9 września 1944 r. w Lublinie ZSRR i Polska podpisały umowę o „wzajemnej wymianie ludności”, która de facto polegała na wyrzuceniu Ukraińców z Polski i Polaków z Ukrainy. W rezultacie, w latach 1944-1951 z Polski wysiedlonych zostało ok. 700 000.

Czytaj dalej „UKRAINA: Wystawa w Archiwach Ukrainy z okazji 75. rocznicy deportacji Ukraińców z Łemkowszczyzny, Nadsania, Chełmszczyzny, Podlasia Południowego, Ziemi Lubaczowskiej, Zachodniej Bojkowszczyzny w latach 1944–1951”

POLSKA: Warszawa, „Archiwa polskie i ukraińskie wobec wyzwań współczesności – podobieństwa i specyfika”

W dniach 13-14 czerwca 2019 r. odbyła się w Warszawie międzynarodowa konferencja „Archiwa polskie i ukraińskie wobec wyzwań współczesności – podobieństwa i specyfika”. Gości zgromadzonych w Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych powitali dr Paweł Pietrzyk, Naczelny Dyrektor, oraz dr Andrij Deszczycia – ambasador Ukrainy. Referaty wprowadzające wygłosili Tetiana Baranowa (Przewodnicząca Państwowej Służby Archiwalnej Ukrainy) oraz Paweł Pietrzyk. T. Baranowa przedstawiła „Priorytety w działalności ukraińskich archiwów na 2019 r.”. Zaliczyła do nich: informatyzację działalności archiwów; kształtowanie narodowego zasobu archiwalnego, do którego nadal zaliczane są archiwalia pozostające na Krymie; zabezpieczanie zasobu archiwalnego, w tym konserwację; popularyzację archiwaliów w kraju, m. in. w trakcie międzynarodowych dni archiwów, i w ramach współpracy międzynarodowej. P. Pietrzyk przedstawił zaś wystąpienie „Archiwa polskie wobec wyzwań współczesności”. Za najważniejsze kwestie uznał: przygotowanie nowej ustawy archiwalnej; dbanie o rozwój infrastruktury z uwzględnieniem potrzeb dokumentów elektronicznych; wszechstronne kształcenie archiwistów; określenie na nowo pozycji archiwów w państwie. Mówiąc o zmianach używanej terminologii, znakiem czasu nazwał coraz częściej używane określenie „przechowywanie długotrwałe” w miejsce „przechowywania  wieczystego”.
Pierwszą sesję pt. Zwiększenie dostępności zasobów archiwalnych (retrokonwersja, udostępnianie online, digitalizacja) rozpoczęło wystąpienie Macieja Zdunka (NDAP) „Program retrokonwersji pomocy archiwalnych w polskich archiwach państwowych”. Autor, pomysłodawca programu, w trakcie którego przeniesiono do systemów informatycznych większość danych sporządzonych wcześniej w postaci tradycyjnych środków ewidencyjnych i pomocy archiwalnych, opowiedział o założeniach tego programu oraz o jego przebiegu. Przedstawił też osiągnięte rezultaty i zalety użytkowania danych w postaci elektronicznej. Następną prelegentką była Anna Czajka (Archiwum Główne Akt Dawnych). W trakcie wystąpienia „Udostępnić nieczytelne. Konserwacja i alternatywne metody udostępniania informacji w procesie digitalizacji” skupiła się na nowoczesnych metodach i technikach obrazowania, umożliwiających poprawę czytelności treści dokumentów w trakcie ich digitalizacji. Wśród nich wymieniła wielomianowe mapy tekstury i obrazowanie multispektralne, pokazując przykłady efektów ich zastosowania. AGAD reprezentował także Hubert Wajs. Opowiedział on o „Udostępnianiu online zasobów historycznych na przykładzie Archiwum Głównego Akt Dawnych”. Wspomniał najdawniejsze inwentarze w kancelarii królewskiej z epoki nowożytnej, a następnie przedstawił inwentarze Metryki Koronnej, przygotowywane zgodnie ze standardami EAD i MARC21, oraz prezentację ksiąg stanu cywilnego Redite ad fontes. Zapowiedział przygotowanie interaktywnej mapy umożliwiającej poszukiwania genealogiczne oraz poinformował, że udostępnienie online skanów ksiąg metrykalnych o 1/3 zmniejszyło liczbę użytkowników w czytelni AGAD. Inny projekt – Archiwa w chmurach. Projekt unijny „Źródła genealogiczne mieszkańców województwa kujawsko-pomorskiego” – którego przedmiotem jest również udostępnienie online kopii cyfrowych, przedstawili Beata Herdzin (Archiwum Państwowe w Toruniu) oraz Bolesław Rassalski (Archiwum Państwowe w Bydgoszczy). B. Herdzin przypomniała kolejne etapy projektu i doświadczenia wynikające z ich realizacji. B. Rassalski skupił się na rozwoju portalu genealogiawarchiwach.pl po formalnym zakończeniu projektu, np. odfiltrowanie danych, nowy backup, Wiki dotycząca urzędów stanu cywilnego oraz wyszukiwanie także w innych portalach. Ostatnim głosem w sesji było wystąpienie „Szukajwarchiwach.gov.pl, czyli kolejny krok w stronę użytkownika”, przedstawione przez Karola Dowgiało (Narodowe Archiwum Cyfrowe). Zgromadzeni mogli zobaczyć elementy nowego portalu, którego promocja odbyła się 8 czerwca 2019 r. w ramach obchodów Międzynarodowego Dnia Archiwów. Za najistotniejsze prelegent uznał: aktualizację danych na bieżąco przez archiwa przygotowujące dane; konta użytkowników dające dostęp do nowych funkcjonalności; możliwość tworzenia kolekcji tematycznych; tagowanie poprzez dodawanie do opisów haseł indeksowych; zamawianie online skanów oraz materiałów do czytelni. Poinformował też, że na nowym portali archiwa mogą przedstawiać aktualności.

Czytaj dalej „POLSKA: Warszawa, „Archiwa polskie i ukraińskie wobec wyzwań współczesności – podobieństwa i specyfika””

UKRAINA: Muzyka i sztuka w archiwum

16 maja 2018 r. o godzinie 17:00 w ramach projektu „Literatura i sztuka spotykają się w archiwum-muzeum” oraz Dnia Europy, na terenie Centralnego Państwowego Archiwum-Muzeum Literatury i Sztuki Ukrainy w Kijowie odbędzie się koncert pt. „Strony europejskiej opery”, w którym wezmą udział zwycięzcy międzynarodowych konkursów operowych – S. Korotenko (baryton), A. Burda (sopran), S. Makienko (baryton); w programie koncertu znajdą się dzieła m.in. Wolfganga Amadeusza  Mozarta, Charlesa Gounoda, Giacomo Pucciniego, Giuseppe Verdiego, Vincenzo Belliniego.
Impreza ta to kolejna edycja zapoczątkowanego w 2012 r. projektu, którego idea polega na połączeniu występów znanych ukraińskich i zagranicznych artystów-muzyków i pisarzy z prezentacjami tematycznie z nimi powiązanych materiałów archiwalnych z zasobu Centralnego Państwowego Archiwum-Muzeum Literatury i Sztuki Ukrainy. W tej wyjątkowej instytucji przechowywane są unikatowe dokumenty do historii ukraińskiej i światowej sztuki teatralnej i wokalnej, w szczególności dokumentacja Opery Narodowej Ukrainy, Narodowego Akademickiego Teatru Dramatycznego im. Iwana Franki w Kijowie czy Teatru Dramatycznego im. Tarasa Szewczenki w Charkowie. Szczególnie cenne są spuścizny wybitnych postaci scen ukraińskich, w tym Hnata Jury (reżysera teatralnego, aktora i pedagoga, laureata Nagrody Stalinowskiej z 1940 r.), śpiewaków operowych: Iwana Patorżyńskiego, Borysa Gmyrii, Dmytro Hnatiuka, gwiazdy kina niemego Wiery Chołodnoj, śpiewaczki operowej Oksany Petrusenko, i wiele innych.

Czytaj dalej „UKRAINA: Muzyka i sztuka w archiwum”

UKRAINA: Dzień pamięci o Czarnobylu – wystawa dokumentalna on-line „Czarny Ból Ukrainy”

Katastrofa z 26 kwietnia 1986 roku w czwartym reaktorze elektrowni atomowej w Czarnobylu wstrząsnęła całym światem. Reakcje ukraińskiej diaspory na to tragiczne wydarzenie i jego skutki znalazły odzwierciedlenie w dokumentach przechowywanych w Centralnym Archiwum Państwowym Zagranicznych Ukrainików w Kijowie (Центральний державний архів зарубіжної україніки). Materiały archiwalne uzupełnione materiałami prasowymi, z zasobu tegoż Archiwum, złożyły się na dokumentalną wystawę on-line pt. „ЧОРНИЙ БІЛЬ УКРАЇНИ” („Czarny ból Ukrainy”), poświęconą kolejnej rocznicy tragedii w Czarnobylu.

Czytaj dalej „UKRAINA: Dzień pamięci o Czarnobylu – wystawa dokumentalna on-line „Czarny Ból Ukrainy””

UKRAINA: Wystawa „Z historii Politechniki Lwowskiej”

Na stronie internetowej ukraińskiego Archiwum Państwowego Obwodu Lwowskiego (Державний архів Львівської області) – wystawa archiwalna on-line pt. „Z historii Politechniki Lwowskiej”.

W latach 1877-1918 we Lwowie istniała Szkoła Politechniczna – jedyna na ziemiach polskich pod zaborami wyższa uczelnia techniczna. Powstała na bazie wcześniej istniejących w ówczesnym zaborze austriackim, we Lwowie, szkół wyższych, m.in. założonej w 1844 r. Akademii Technicznej, i wcześniejszych placówek. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w 1920 r. zmieniono nazwę uczelni na „Politechnika Lwowska”. Po II wojnie światowej cały majątek Politechniki pozostał we Lwowie, stanowiąc podstawę działalności ukraińskiego Lwowskiego Instytutu Politechnicznego.

Czytaj dalej „UKRAINA: Wystawa „Z historii Politechniki Lwowskiej””