Nowości z Niemiec – Strona 6

NIEMCY: Zasoby Centralnego Archiwum Ksiąg Wieczystych w Kornwestheim dostępne online

Centralne Archiwum Ksiąg Wieczystych dla Badenii Wirtembergii w Kornwestheim (Grundbuchzentralarchiv- GBZA) zdigitalizowało historyczne księgi gruntowe z terenu gminy Baden-Baden z lat 1806-1900 i udostępnia je online na stronie Landesarchiv Baden-Württemberg.
GBZA, które istnieje od 2012 roku, jest oddziałem Sądu Okręgowego w Ludwigsburgu (Amtsgerichts Ludwigsburg) i jednocześnie oddziałem dla 13 sądów rejonowych, które od tego czasu prowadzą księgi wieczyste. Tutaj przechowywane są wszystkie papierowe księgi wieczyste, katastralne oraz zbiory dokumentów dla tych urzędów. W trakcie reformy ksiąg wieczystych trwającej od 2012 do końca 2017 r. zlikwidowano łącznie 662 urzędów ksiąg wieczystych (Grundbuchämter) prowadzonych przez gminy Badenii- Wirtenbergii i skupiono je w 13 lokalizacjach. Do końca 2017 roku akta systematycznie przekazywane były do nowoutworzonego archiwum, którego wielkość wynosi obecnie ponad 160 kilometrów. Organizacyjnie GBZA jest również oddziałem Landesarchiv Baden-Württemberg.

Czytaj dalej „NIEMCY: Zasoby Centralnego Archiwum Ksiąg Wieczystych w Kornwestheim dostępne online”

NIEMCY: ZADIK – archiwum z górnej półki

Centralne Archiwum Niemieckich i Międzynarodowych Badań Rynku Sztuki (Zentralarchiv für deutsche und internationale Kunstmarktforschung ZADIK) jest jedynym na świecie specjalnym archiwum zajmującym się historią rynku sztuki. Powołał ją do życia w 1992 roku Federalny Związek Niemieckich Galerii i Pośredników w Handlu Dziełami Sztuki (BVDG) jako centralne archiwum niemieckiego i międzynarodowego handlu dziełami sztuki, w formie stowarzyszenia non-profit. Pod koniec 2014 roku, ZADIK stał się instytutem afiliowanym przy Wydziale Filozofii Uniwersytetu w Kolonii, a na początku 2020 roku został włączony do Uniwersytetu w Kolonii jako niezależny instytut naukowy Wydziału Filozoficznego.
ZADIK gromadzi, opracowuje i udostępnia archiwa ważnych, prestiżowych galerii, sklepów artystycznych i domów aukcyjnych, stowarzyszeń, targów, prywatnych instytucji wystawowych, kolekcjonerów, kuratorów, krytyków sztuki i fotografików. Zasób ZADIK to blisko170 zespołów archiwalnych, od początku XX wieku do czasów współczesnych, który dzieli się na następujące działy:
A: Galerie, sklepy artystyczne, wydawnictwa itp. (107 zespołów)
C: Stowarzyszenia, targi, prywatne instytucje wystawiennicze (14 zespołów)
E: Kolekcjoner (8 zespołów)
G: Kuratorzy i krytycy (23 zespołów)
H: Fotografie i plakaty (16 zespołów)

Czytaj dalej „NIEMCY: ZADIK – archiwum z górnej półki”

NIEMCY: LISE – Masowe odkwaszanie materiałów archiwalnych w Nadrenii Północnej-Westfalii

Od 2006 roku kraj związkowy Nadrenia Północna-Westfalia realizuje program Landesinitiative Substanzerhalt (LISE), który ma na celu ochronę i wspieranie zachowania niepaństwowych materiałów archiwalnych. Program obejmuje więc szerokie spektrum archiwów, od archiwów komunalnych, po archiwa stowarzyszeń i organizacji społecznych. Przypomnijmy też w tym miejscu, że w Niemczech, zasoby archiwów komunalnych – miejskich, gminnych, są archiwami historycznymi poza siecią archiwów państwowych i tworzą to co określamy jako niepaństwowy zasób archiwalny. Magazyn „Archivpflege in Westfalen-Lippe” regularnie informuje o postępach w realizacji tego projektu.
W szczególności więc archiwa pozarządowe w Westfalii, są zobligowane do rejestrowania się w tym programie. Od 2021 r. oprócz masowego odkwaszania, czyszczenia i odkażania materiałów archiwalnych, podejmowane są również odpowiednie środki w zakresie pakowania i renowacji dokumentów. Konserwatorzy pracujący przy projekcie udzielają konsultacji telefonicznych lub, jeśli to konieczne, na miejscu. Jakiś przykład realizacji projektu?
Archiwum Miejskie Geseke (Stadtarchiv Geseke) po raz wzięło udział w programie (LISE) na rzecz konserwacji materiałów, a szczególności odkwaszania papieru. Akta i inne dokumenty archiwalne z XIX i XX wieku składają się w większości z kwaśnego papieru, który rozkłada się w czasie, nawet w optymalnych warunkach przechowywania. Problem jest znany od kilkudziesięciu lat. Jeśli nic nie zostanie zrobione, zasoby archiwalne zostaną bezpowrotnie utracone. Nawet jeśli archiwa są w coraz większym stopniu digitalizowane, zachowanie oryginałów jest niezbędne, ponieważ oryginał zawsze zawiera więcej informacji, niż można przekazać zwykłym obrazem zdigitalizowanej kopii.

Czytaj dalej „NIEMCY: LISE – Masowe odkwaszanie materiałów archiwalnych w Nadrenii Północnej-Westfalii”

NIEMCY: Inne spojrzenie – Archiwum Miejskie w Tybindze o społeczności Queer

To jeden z pierwszych takich projektów badawczych w archiwach niemieckich wpisujący się w zmiany obyczajowe i mentalne współczesnego świata. LGBTTIQ to skrót określający w języku niemieckim osoby nieheteroseksualne, a więc lesbijki, gejów, osoby biseksualnych itp, często też określane jako QUEER. Jest to społeczność, która rzadko pojawia się w historiografii i często pozostaje niewidoczna, chociaż jej członkowie byli niejednokrotnie wpływowymi politykami i wybitnymi artystami. Archiwum Miejskie w Tybindze (Stadtarchiv Tübingen) realizuje projekt badawczy „Queer durch Tübingen”, pierwszy tego typu projekt w Badenii-Wirtembergii, mający na celu prześledzenie lokalnej historii LGBTTIQ od średniowiecza po dzień dzisiejszy. „Chcemy odkryć źródła dotyczące ucisku i prześladowań, braterstwa, wzajemnych relacji i tworzenia własnego środowiska życia, a także walki o równe prawa i partycypację społeczną osób LGBTTIQ. Tybinga, zawsze była miastem uduchowionym, ale także także miastem wolnej myśli, z dużym potencjałem intelektualnym”- mówi archiwista miejski Udo Rauch, który nadzoruje projekt wraz z historykiem Karlem-Heinzem Steinle.

Inauguracja projektu „Queer durch Tübingen” miała miejsce we wrześniu 2017 r., w ramach cyklu „Czy znasz Tübingen?”, w którym wzięło udział prawie 250 uczestników. Historyk Karl-Heinz Steinle i Udo Rauch, szef archiwum miejskiego, zaprezentowali wówczas stan badań archiwalnych dotyczący homoseksualnych mężczyzn w okresie powojennym. Na apel o informacje i materiały na ten temat, odpowiedziało tak wiele osób, że telefony w archiwum miejskim urywały się przez kolejny tydzień. Zachęcone tym ogromnym odzewem archiwum postanowiło poświęcić więcej miejsca tej nieznanej historii Tybingi, która nie została jeszcze opowiedziana.

Czytaj dalej „NIEMCY: Inne spojrzenie – Archiwum Miejskie w Tybindze o społeczności Queer”

NIEMCY: Drezdeński Szpital Uniwersytecki przekazał dokumenty dotyczące pandemii do Archiwum Miejskiego w Dreźnie

Obecną od ponad roku pandemię traktuje się jako wydarzenie w dziejach ludzkości niezwykłe, nieprzewidywalne w swoich konsekwencjach, jak również wywołujące wiele kontrowersji. Podobnie jak w Polsce, niemieckie archiwa zabiegają o zebranie jak największej ilości materiałów dokumentujących to zjawisko dziejące się na naszych oczach. Archiwum Miejskie w Dreźnie (Stadtarchiv Dresden) stara się pozyskiwać te materiały zarówno od osób prywatnych jak również instytucji. Pomimo, iż to wszystko są jeszcze dokumenty z nieodległej przeszłości, to niektóre instytucje bezpośrednio, wręcz na pierwszej linii zajmujące się walką z epidemią, przekazują do archiwum swoją dokumentację.

8 lutego 2021 r. Szpital Uniwersytecki Carla Gustava Carusa w Dreźnie (Universitätsklinikum Carl Gustav Carus Dresden) przekazał do Drezdeńskiego Archiwum Miejskiego imponującą kolekcję dokumentów dotyczących walki z pandemią COVID-19.

Dzięki licznym dokumentom, takim jak instrukcje proceduralne, graficzne znaki informacyjne, plakaty, kilka numerów czasopisma pracowniczego „Carus Intern” i biuletynu „Carus Quick”, pierwsze maski ochronne, a także dzienniki czynności, raporty roczne z kryzysu koronowego oraz nagrania videofoniczne, przyszłe pokolenia otrzymują przegląd różnorodnych działań, którymi Drezdeński Szpital Uniwersytecki zareagował na kryzys zdrowotny w zorganizowany sposób. W ostatnich dziesięcioleciach swojego istnienia, szpital uniwersytecki nigdy nie borykał się z tak nadzwyczajną sytuacją.

Czytaj dalej „NIEMCY: Drezdeński Szpital Uniwersytecki przekazał dokumenty dotyczące pandemii do Archiwum Miejskiego w Dreźnie”

NIEMCY: „Złota ścieżka” bezpłatne publikacje Archiwum Państwowego Brandenburgii w Poczdamie

Państwowe Archiwum Państwowe Brandenburgii w Poczdamie* bezpłatnie udostępnia cyfrowe publikacje. Od stycznia 2021 roku dostępnych jest do pobrania w Open Access ponad 70 tomów. Państwowe archiwum główne umożliwia zatem swobodny dostęp do wielu podstawowych prac z zakresu badań historycznych państwa. Wkrótce pojawią się kolejne tomy.
Minister kultury Brandenburgii, Manja Schüle, skomentowała: „Zmiana cyfrowa to zmiana kulturowa i właściwy instrument dla wybitnej nauki i badań w Brandenburgii. Nowa inicjatywa Państwowego Archiwum Głównego Brandenburgii, dzięki której każdy ma swobodny dostęp do swoich publikacji, to wielka szansa na teraźniejszość i przyszłość. Od teraz wiele podstawowych prac jest dostępnych i używanych na całym świecie w formie cyfrowej. Państwowe archiwum główne jest więc cyfrowym źródłem inspiracji i kieruje się zasadą naszej strategii otwartego dostępu: publiczne pieniądze, publicznie dostępna wiedza ”.
Wraz z licznymi autorami i współpracownikami Państwowe Archiwum Główne opublikowało w ostatnich dziesięcioleciach ponad 180 tomów z serii. Wydania źródłowe i inwentarze, monografie i redagowane tomy przekazują badania dotyczące historii kraju związkowego Brandenburgii i są wskazówkami do źródeł archiwum. „Tomy pokazują regionalną różnorodność naszej historii” – mówi Mario Glauert, dyrektor Państwowego Archiwum Głównego. „Naszym celem jest bezpłatne udostępnienie tej zbiorowej wiedzy wszystkim zainteresowanym.

Czytaj dalej „NIEMCY: „Złota ścieżka” bezpłatne publikacje Archiwum Państwowego Brandenburgii w Poczdamie”

NIEMCY: Nowatorski sposób zarzadzania archiwami komunalnymi -mobilni archiwiści z Hesji

Z punktu widzenia archiwów komunalnych w Hesji, kiedyś, tj. przed 2012 r. gdy wszystko było inne i – z perspektywy czasu – niby lepsze, gminna nie miała prawie żadnych problemów z aktami, które należało zarchiwizować. Archiwum Państwowe w Marburgu co jakiś czas dokonywało na miejscu wartościowania dokumentacji, dzieląc ją na materiały archiwalne i te do utylizacji.
Jednak od czasu powstania ustawy o archiwach Hesji w 2012 r. (HArchivG) wszystko się zmieniło. Od tego czasu powiaty i gminy same są odpowiedzialne za właściwą archiwizację dokumentacji: Instytucje samorządu terytorialnego, ich związki oraz fundacje lokalne regulują archiwizację swoich dokumentów w ramach posiadanych możliwości gospodarczych w ramach własnych kompetencji zgodnie z heskim prawem archiwalnym ( HArchivG§19). Na podstawie §2 ust. 3 i 6 są zobowiązane do niezwłocznego wyodrębnienia wszystkich dokumentów, które nie są już potrzebne do wypełniania ich zadań, a których okres przechowywania upłynął, oraz do przekazania ich do archiwizacji właściwym archiwom [. . . ] ( HArchivG§8 ust. 1)
W powiecie Hersfeld-Rotenburg przechowywanych jest około pięciu kilometrów akt czekających na ocenę wartości archiwalnej. Podobnie sytuacja przedstawia się w sąsiednich powiatach, a wiele archiwów miast i gmin „pęka w szwach”. W tym kontekście władze starostwa zainteresowały się tą sprawą i znalazły sposób na rozwiązanie problemu. Zadanie to określone jako „Projekt Budowy Archiwum Okręgowego”, które ma na celu stworzenie warunków organizacyjnych i strukturalnych do zabezpieczenia dokumentów administracji powiatowej zgodnie z wymogami heskiej ustawy o archiwach (HArchivG) tj. zachować je dla przyszłości, uczynić przydatnymi do badań, a tym samym przyczynić się do zachowania wiedzy historycznej. Celem stało się utworzenie Interkomunalnego archiwum okręgowego Północnej Hesji (Interkommunales Kreis-Archiv Nordhessen), które będzie pełniło funkcję wyspecjalizowanej agencji dla zainteresowanych powiatów i będzie spełniało wymogi ustawy o archiwach Hesji. Tak też się stało. Po wielu dyskusjach, starostowie trzech powiatów: Hersfeld-Rotenburg, Schwalm-Eder i Vogelsberg, podpisali porozumienie prawa publicznego. Złożono także wniosek do landu Hesja o dotację na tę ponadregionalną i wzorcową współpracę.

Czytaj dalej „NIEMCY: Nowatorski sposób zarzadzania archiwami komunalnymi -mobilni archiwiści z Hesji”

NIEMCY: Fotografie z getta w Tarnowie na wystawie w Berlinie

Berlińska Fundacja Topographie des Terrors przygotowała wystawę „Chłodnym okiem – Ostatnie zdjęcia rodzin żydowskich z getta w Tarnowie”. Celem Fundacji, założonej w 1992 roku, jest upowszechnianie wiedzy historycznej o narodowym socjalizmie i jego zbrodniach oraz zachęcanie do aktywnej dyskusji nad tą historią, w tym jej konsekwencjami po 1945 roku. Ponadto Fundacja pełni rolę doradczą dla kraju w istotnych kwestiach polityki historycznej.
Wystawa przedstawia zdjęcia osób z getta żydowskiego w Tarnowie w Generalnym Gubernatorstwie wykonane przez Rudolfa Dodensdorfa. Pod koniec 1941 r. dwóch wiedeńskich naukowców opracowało projekt „badania typowych Żydów wschodnich”. Sfotografowano wówczas ponad sto rodzin żydowskich, łącznie 565 mężczyzn, kobiet i dzieci, w okupowanym przez Niemców Tarnowie w marcu 1942 roku. Spośród nich tylko 26 przeżyło Holokaust i było później w stanie o nim napisać. Zachowały się zdjęcia i krótkie biografie pomordowanych.
Dwaj kuratorzy berlińskiej wystawy, która będzie pokazywana do 11 kwietnia 2021 r., w ramach przeprowadzania naukowej kwerendy w archiwach, dotarli również do Kreisarchiv Osterholz, w którym przechowywana jest spuścizna fotograficzna znanego fotografa z Worpswede Rudolfa Dodenhoffa (1917-1992).

Czytaj dalej „NIEMCY: Fotografie z getta w Tarnowie na wystawie w Berlinie”

NIEMCY: Długa droga do scalenia zasobów archiwalnych Instytutu Gaucka i Bundesarchiv

Po 30 latach od powstania Instytutu Gaucka, Bundestag zatwierdził projekt ustawy o zmianie ustawy o Archiwum Federalnym oraz ustawy o aktach Stasi oraz o powołaniu komisarza ds. Ofiar SED. Już od 17 czerwca 2021 r. odpowiedzialność za dokumenty Ministerstwa Bezpieczeństwa Państwa (Ministeriums für Staatssicherheit MfS) byłej NRD zostanie przeniesiona z urzędu Pełnomocnika Federalnego do spraw Materiałów Państwowej Służby Bezpieczeństwa NRD, tzw. Instytutu Gaucka (Bundesbeauftragte für die Unterlagen des Staatssicherheitsdienstes der ehemaligen Deutschen Demokratischen Republik BStU) do Archiwum Federalnego. Nie wiąże się to z ich fizyczną relokacją: akta władz okręgowych i centralnych Stasi w Berlinie i Poczdamie pozostaną w ich obecnym miejscu przechowywania w Berlinie-Lichtenberg.
Prawo dostępu do akt osób, których to dotyczy, organów publicznych i opracowań historycznych pozostaje niezmienione. Na posiedzeniu w dniu 19 listopada 2020 r. Bundestag przyjął odpowiedni projekt ustawy, który przewiduje dalsze stosowanie ustawy o aktach Stasi (Stasi-Unterlagen-Gesetzes StUG). Biuro Federalnego Komisarza ds. Akt Stasi (BStU) zostanie rozwiązane 17 czerwca 2021 r. W zamian ustawa przewiduje powołanie w Bundestagu urzędu komisarza federalnego dla ofiar dyktatury Sozialistische Einheitspartei Deutschlands SED.

Czytaj dalej „NIEMCY: Długa droga do scalenia zasobów archiwalnych Instytutu Gaucka i Bundesarchiv”

NIEMCY: Organizacje archiwalne w Dolnej Saksonii

W kwietniu 1963 r. W Hanowerze odbyła się pierwsza oficjalna Konferencja Robocza Archiwistów Miejskich Dolnej Saksonii (Arbeitsgemeinschaft der niedersächsischen Kommunalarchivare ANKA). Inicjatorzy znali się ze współpracy w Stowarzyszeniu Archiwistów Niemieckich (Verein deutscher Archivare VdA). Zgodnie z sugestią Richarda Moderhacka, ówczesnego dyrektora Archiwum Miejskiego w Brunszwiku, starano się zacieśnić współpracę archiwalną. Oprócz wymiany wiedzy i doświadczeń zawodowych pomiędzy archiwami miejskimi Dolnej Saksonii oraz stworzenia platformy do omawiania bieżących problemów, archiwistom mniejszych archiwów w niepełnym wymiarze godzin, ANKA oferowała również możliwość szkoleń i dalszej edukacji, czego zabrakło w ówczesnej działalności VdA.
Organizacja wewnętrzna ANKA umocniła się od lat 80, chociaż organizacja nie posiadała własnego statutu. Wraz z utworzeniem Federalnej Konferencji Archiwów Lokalnych przy Niemieckim Związku Miast (Bundeskonferenz der Kommunalarchive beim Deutschen Städtetag BKK) w 1990 r., ANKA musiała zostać bardziej zinstytucjonalizowana, ponieważ był to warunek wstępny właściwej reprezentacji archiwów miejskich Dolnej Saksonii w BKK. Dlatego w 1990 roku ANKA została przekształcona w stowarzyszenie non-profit i ostatecznie wpisana do rejestru stowarzyszeń w Sądzie Rejonowym w Hildesheim w dniu 12 lipca 1991 roku. Głównym celem stowarzyszenia, była promocja archiwów komunalnych. Kwestie związane z archiwami były omawiane na dorocznych konferencjach, ale sformułowano także cele i programy polityki archiwizacji. Od 1996 roku stowarzyszenie wydaje rocznik archiwalny „Archiv-Nachrichten Niedersachsen”.

Czytaj dalej „NIEMCY: Organizacje archiwalne w Dolnej Saksonii”