UKRAINA: Ukraina: Wojna wymusza zmiany przepisów

Państwowa Służba Archiwalna Ukrainy, mając na uwadze stan wojenny i konieczność usprawnienia działalności instytucji archiwalnych, zainicjowała zmiany w „Regulaminie ewidencji i archiwizacji dokumentów w organach państwowych, samorządach, przedsiębiorstwach, instytucjach i organizacjach”, zatwierdzone przez Ministerstwo Sprawiedliwości w dniu 21 kwietnia 2022 r. Zmiany w regulaminie upraszczają mechanizm podejmowania decyzji w zakresie ewidencji i archiwizacji, w szczególności przekazywania dokumentów w przypadku rozwiązania instytucji przez jej likwidację lub reorganizację, co pozwoli archiwistom wszystkich szczebli szybko reagować na wyzwania wojenne, bez naruszania wymagań przepisów.

Źródło:

Державна архівна служба України: Зміни до Правил організації діловодства та архівного зберігання документів

oprac. Edyta Łaborewicz
AP Wrocław O/Legnica

CZECHY: Konferencja o obronie granic państwowych w latach 60. XX w.

Stowarzyszenie Czeskich Archiwistów zaprasza na konferencję naukową, organizowaną przez Muzeum Techniki w Brnie we współpracy z tamtejszym Uniwersytetem Obrony, pt. „Ochrona granicy państwowej w cieniu muru berlińskiego. Przełom lat 50. i 60. oraz pierwsza połowa lat 60. w regionach przygranicznych”, która odbędzie się dnia 5 maja 2022 r. w sali wykładowej wspomnianego Muzeum Techniki w Brnie, ul. Purkyňova 105, Brno-Královo Pole.
W dziejach Świata lata 60. XX wieku przyniosły łagodzenie napięć między dwoma mocarstwami oraz z rozszerzeniem współpracy pomiędzy krajami bloku zachodniego i wschodniego. Jednak początek tej dekady wiązał się z ogromnym ryzykiem konfrontacji militarnej. Środkowoeuropejska granica pomiędzy dwoma blokami politycznymi stała się miejscem eskalacji napięcia międzynarodowego nie tylko podczas budowy muru berlińskiego, ale także rok później, w październiku 1962, podczas kryzysu kubańskiego. O ile ten ostatni kryzys dotknął granicę tylko tymczasowo, o tyle konsekwencje budowy muru berlińskiego były długotrwałe, odznaczając swe piętno na środkowoeuropejskiej granicy bloku wschodniego.

Czytaj dalej „CZECHY: Konferencja o obronie granic państwowych w latach 60. XX w.”

MRA: Wytyczne dotyczące bezpiecznego przechowywania zagrożonych archiwów

W ramach projektu Centrum Zasobów (Le Centre de Ressources / Resource Centre) Międzynarodowa Rada Archiwów przypomniała dokument z 2019 r. „Wytyczne dotyczące przechowywania w miejscu bezpiecznym archiwów zagrożonych” (Principes directeurs concernant l’hébergement en lieu sûr des archives en péril).

Powodem dla którego wybrano tę właśnie publikację jest oczywiście wojna w Ukrainie, która jak już dziś wiemy, ma przebieg niezwykle okrutny, bo popełniane są przez Rosję zbrodnie wojenne na wielką skalę, ale niewyobrażalne zniszczenia dotykają infrastruktury materialnej, słyszeliśmy o zniszczonych muzeach, zapewne także ucierpiały zasoby archiwalne.

Wytyczne zostały opracowane przez dość reprezentatywną grupę roboczą, w skład której weszsły: instytucje międzynarodowe (Międzynarodowa Rada Archiwów, Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża, UNESCO); instytucje rządowe: Narodowe Archiwum Finlandii (FinishNationalArchives), Historyczne Archiwum Narodowej Policji w Gwatemali (Historical Archive of the National Police of Guatemala), Narodowe Centrum Pamięci Historycznej Kolumbii (National Center of Historical Memory of Colombia), Narodowe Archiwa Szkocji (NationalRecords of Scotland), Szwajcarskie Archiwa Federalne (Swiss Federal Archives), Szwajcarski Federalny Departnament Spraw Zagranicznych (Swiss Federal Department of ForeignAffairs); Instytucja pozarządowe: Międzynarodowy Instytut Historii Społecznej (International Institute for SocialHistory), UNAM Dokumentacja i Bardania (UMAM Documentation and Research) w Bejrucie (Liban), Uniwersytet w Reding (University of Reading) w Anglii; eksperci indywidualni: Trudy Huskamp Peterson i David Sutton.

Całość prac szwajcarski instytut Sweasspeace (instytut pokojowy).

Dokument dostępny jest w części merytorycznej w językach: angielskim, francuskim, hiszpańskim i arabskim. Całość liczy 8 stron i składa się z preambuły, części A definicji, B zasad składających się z zasad ogólnych, zasad dotyczących treści umów, zasad dotyczących cech instytucji goszczących, zasad szybkiego reagowania.  Poniższy tekst jest w części streszczeniem, a w częściach tłumaczeniem roboczym dokumentu.

Czytaj dalej „MRA: Wytyczne dotyczące bezpiecznego przechowywania zagrożonych archiwów”

UKRAINA: Ukraińskie biblioteki i archiwa w walce z rosyjską inwazją

W dniu 6 kwietnia 2022 r. Anatolij Chromow, szef Państwowej Służby Archiwalnej Ukrainy, wziął udział w spotkaniu on-line, przygotowanym z pomocą amerykańskich kolegów z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley, w którym jedenastu przedstawicieli ukraińskich bibliotek i archiwów wypowiadało się na temat aktualnej sytuacji tychże instytucji i infrastruktury informacyjnej podczas rosyjskiej agresji na Ukrainę. Mówiąc o Państwowej Służbie Archiwalnej Ukrainy jako instytucji realizującej politykę państwa w sferze archiwalnej, A.Chromow podkreślił, że „Ukraina jest jednym z krajów Europy i ochrona archiwów jest ważna, ponieważ przechowuje ona 86 mln jednostek zawierających dokumenty od XII w. do chwili obecnej, i jest to nie tylko historia Ukrainy, ale także innych narodów Europy, historia świata ”. Historia Ameryki również – takie osoby, jak Antony Blinken(sekretarz stanu USA) czy Victoria Nuland (asystent sekretarza stanu), mają swoje korzenie na Ukrainie – wiele dokumentów w ukraińskich archiwach dotyczy genealogii znanych osób ze Stanów Zjednoczonych, z kręgów rządowych, show-biznesu, Hollywood itd.

Czytaj dalej „UKRAINA: Ukraińskie biblioteki i archiwa w walce z rosyjską inwazją”

CZECHY: Publikacja banknotu kolekcjonerskiego „Sława Ukrainie”

Portal Stowarzyszenia Czeskich Archiwistów zamieścił informację o opublikowaniu i rozpoczęciu w Czechach sprzedaży pamiątkowego banknotu „Chwała Ukrainie” (Sláva Ukrajině), jak również o uruchomieniu strony internetowej www.2022ukrajina.cz – poświęconej wspieraniu walczącej z rasistowską Rosją Ukrainy.
Wydawcą banknotu jest firma „Czeskie Dukaty”, istniejąca od 2016 r., wyspecjalizowana w opracowywaniu i rozpowszechnianiu wśród kolekcjonerów okolicznościowych medali oraz pamiątkowych grafik. Założycielem firmy jest Vladimír Olmr. Pierwszą wydaną przez niego pamiątką w formie banknotu była ubiegłoroczna edycja biletu poświęconego Václavowi Havlowi z okazji 10. rocznicy jego śmierci. Cały nakład został wyprzedany w ciągu kilku dni. Drugi banknot poświęcony został obchodom 50. urodzin Jaromíra Jágra – znakomitego czeskiego hokeisty. Pomnik Chwały Ukrainie jest trzecim obiektem z tej serii.

Czytaj dalej „CZECHY: Publikacja banknotu kolekcjonerskiego „Sława Ukrainie””

UKRAINA: „Praca archiwów w stanie wojennym”

Państwowa Służba Archiwalna Ukrainy(Укрдержархів) informuje, że na stronie głównej jej oficjalnego portalu internetowego (https://archives.gov.ua/ua/ ) znajduje się specjalna zakładka pt. „Praca archiwów w stanie wojennym”, która ma pomagać archiwistom w prowadzeniu ich misji i zadań w czasie rosyjskiej agresji na Ukrainę. Wybór materiałów prezentowanych w dziale będzie na bieżąco aktualizowany. Ukrdzierżarchiw czeka również na sugestie archiwistów, użytkowników, odwiedzających oficjalny portal internetowy i subskrybentów oficjalnych stron Państwowej Służby Archiwalnej Ukrainy w sieciach społecznościowych.
Obecnie dostępne są m.in. linki do materiałów dotyczących: „Ochrony wartości kulturowych w przypadku konfliktu zbrojnego”,„Służby cywilnej w czasie wojny: zbiór przydatnych informacji”, „Procedury ewakuacji, przechowywania i niszczenia dokumentów w specjalnym okresie […]”, „Planowania działań w nagłych wypadkach w archiwum”, „Obróbki konserwatorsko-prewencyjnej i restauratorskiej zniszczonych w stanach nadzwyczajnych dokumentów (wskazówki metodyczne), „Bezpieczeństwa dziedzictwa kulturowego w sytuacjach kryzysowych”, „Instrukcji szybkiego reagowania dla muzeów”.

Źródło:

 Робота архівів в умовах воєнного стану

oprac. Edyta Łaborewicz
AP Wrocław O/Legnica

UKRAINA: Archiwa kontynuują współpracę z zagranicą

Zbrojna napaść Rosji na Ukrainę nie przerwała działalności ukraińskich archiwów w zakresie stosunków zagranicznych, nie naruszyła też ich planów i porozumień zawartych z partnerami zagranicznymi. Wręcz przeciwnie, międzynarodowe środowisko archiwalne poparło Państwową Służbę Archiwalną Ukrainy i archiwa państwowe, o czym świadczy podpisanie w dniu 28 marca 2022 r. przez dyrektora Centralnego Państwowego Archiwum Wyższych Organów Władzy i Administracji Ukrainy, Łarisę Lewczenko, w obecności Szefa Państwowej Służby Archiwalnej Ukrainy Anatolija Chromowa, umowy o współpracę z Family Search. I nie jest to ostatnia umowa planowana do podpisania z koncernem w tym roku: Ukrdierżarchiwi Family Search International będą kontynuować konsultacje z ukraińskimi archiwami państwowymi, ponieważ wszyscy uczestnicy procesu negocjacyjnego, a także archiwa państwowe, które już nawiązały współpracę z partnerami amerykańskimi, rozumieją znaczenie pogłębiania wzajemnie korzystnej współpracy między obiema stronami, co pomoże ustabilizować stronę finansową ukraińskich archiwów podczas wojny Rosji z Ukrainą

Źródło:

Державна архівна служба України

oprac. Edyta Łaborewicz
AP Wrocław O/Legnica

SZWAJCARIA: „Nasze myśli są z naszymi ukraińskimi kolegami ”– oświadczenie archiwistów szwajcarskich VSA-AAS

W obliczu bezprecedensowego ataku Federacji Rosyjskiej na suwerenną Ukrainę Stowarzyszenie Archiwistów Szwajcarskich (Verein Schweizerischer Archivarinnen und Archivare) wydało krótkie oświadczenie jednoznacznie wspierające kolegów broniących wartości zachodniego świata na Ukrainie, w którym czytamy:
„W tych niespokojnych czasach Stowarzyszenie Archiwistów Szwajcarskich (Verein Schweizerischer Archivarinnen und Archivare )pragnie przypomnieć istotną rolę archiwów i archiwistów w tworzeniu udokumentowanej pamięci, która gwarantuje demokrację i prawa obywatelskie, jest źródłem wiedzy dla obecnych i przyszłych pokoleń oraz tarczą chroniącą  przed fałszywymi wiadomościami teraz  i w przyszłości. Wzywamy wszystkie walczące strony nie tylko do uratowania jak największej liczby istnień ludzkich, ale także do przestrzegania Konwencji Haskiej o Ochronie Dóbr Kultury. Nasze myśli są z naszymi ukraińskimi kolegami”.

Źródło:

Verein Schweizerischer Archivarinnen und Archivare

oprac. Jolanta Leśniewska

AP Płock O/Bolesławiec

NIEMCY: Kamienie pamięci z Greven – w 80 lat po zbrodni

Polscy robotnicy przymusowi Franciszek Banaś i Wacław Ceglewski, rozstrzelani w sierpniu 1942 r. w górach Bockholter za tzw. „zabronione kontakty”, są częścią innowacyjnego i godnego uwagi projektu Westdeutscher Rundfunk „Kamienie pamięci NRW – przeciwko zapomnieniu”, który działa online https://stolpersteine.wdr.de/web/de/od końca stycznia 2022 r.  Około 15 tys. kamieni pamięci w Nadrenii Północnej-Westfalii upamiętnia historię ofiar niemieckiego nazizmu i jest dostępnych w wersji cyfrowej wraz z tekstami, zdjęciami historycznymi, nagraniami audio, ilustracjami i elementami rzeczywistości rozszerzonej. Ta ostatnia funkcjonalność pozwala na oglądanie na miejscu starych zdjęć, aktualnego otoczenia przy wybranych miejscach pamięci. Ponadto na kamieniach można zapalić wirtualne świeczki, aby upamiętnić ofiary. Informacje o dwóch nazistowskich ofiarach z Greven opierają się przede wszystkim na wynikach badań historyka Christopha  Leclaire, który wsparł projekt dla miasta Greven i będzie go nadal nadzorował. Oprócz tekstów i obrazów powstała jedna z nielicznych Graphic Stories z imponującymi rysunkami autorstwa artystki i ilustratorki Marthe Viehmann.

Czytaj dalej „NIEMCY: Kamienie pamięci z Greven – w 80 lat po zbrodni”

Żegnamy dr. Romana Stelmacha (1950 – 2022)

Roman Stelmach (1950 - 2022)
dr Roman Stelmach (1950 – 2022)
fot. AP Wrocław

21 marca 2022 r. zmarł nasz kolega, wybitny archiwista, źródłoznawca i mediewista dr Roman Stelmach. Całe zawodowe życie związany był z Archiwum Państwowym we Wrocławiu, zajmując się dziejami średniowiecza postrzeganymi poprzez źródła historyczne, którymi się opiekował jako archiwista i w oparciu o które prowadził badania naukowe jako historyk. Dyplomatyka i sfragistyka śląska, czeska, polska i niemiecka były jego żywiołem. Szczególnym jego zainteresowaniem cieszyły się zasoby archiwalne dotyczące klasztorów na Śląsku i Górnych Łużycach, śląskie kancelarie książęce oraz źródła do dziejów miast.
Publikował na łamach tak ważnych periodyków jak: Archeion, Sobótka, Teki archiwalne, Acta Universitatis Wratislaviensis.
Publikował sporo. Jedną z jego ważniejszych prac był Katalog średniowiecznych dokumentów przechowywanych w Archiwum Państwowym we Wrocławiu, Racibórz 2014, s. 928.

Czytaj dalej „Żegnamy dr. Romana Stelmacha (1950 – 2022)”