Europejska Branża Regionalna EURBICA (European Regional Branch – EURBICA) organizuje w dniach 22-24 kwietnia 2026 r. w stolicy Hiszpanii Madrycie warsztaty, których celem jest wsparcie europejskich propozycji zgłaszanych do programu UNESCO „Pamięć Świata”.
Międzynarodowy Rejestr „Pamięć Świata” (UNESCO Memory of the World (MoW) ma na celu ułatwienie zachowania światowego dziedzictwa, szczególnie na obszarach objętych konfliktami lub dotkniętych klęskami żywiołowymi, umożliwienie powszechnego dostępu do nich oraz wsparcie świadomości społecznej na temat ich roli i znaczenia dla społeczeństw dziś i w przyszłości. Uczestnicy warsztatów mają pracować nad projektami nominacji z wielu krajów, w tym z Polski i Czech. W warsztatach wezmą udział eksperci: Jana Bosa, przewodniczący Pamięć Świata Międzynarodowego Komitetu Doradczego UNESCO (Memory of the World International Advisory Committee); Dagnija Baltina, Dyrektor Biblioteki Narodowej Łotwy; Joachima Gierlichsa, członek podkomitetu Pamięć Świata Rejestru UNESCO; oraz Jussi Nuortevy, przewodniczący Fińskiego Komitetu Narodowego Pamięć Świata i były wiceprzewodniczący UNESCO. Dotąd udział swój zgłosili uczestnicy z Austrii, Belgii, Bułgarii, Węgier, Włoch, Malty, Norwegii, Rumunii, Hiszpanii, Szwecji i Ukrainy.
CZECHY: Czwarta konferencja archiwistów trzech krajów
Stowarzyszenie Czeskich Archiwistów zaprasza na czwartą edycję czesko-niemiecko-austriackiej Konferencja Archiwistów Uniwersytetów i Instytucji Naukowych (Dreiländertagung), która odbędzie się w dniach 16–18 marca 2026 r. w gmachu Karolinum w Pradze
Uczestnicy Konferencji będą mogli wysłuchać referatów i wziąć udział w dyskusjach na temat trzech obszarów tematycznych: 1) standardów i ram prawnych archiwistyki, 2) digitalizacji i długotrwałego przechowywania danych cyfrowych, 3) dostępności.
Organizatorzy przygotowali również bogaty program towarzyszący, obejmujący wycieczki do praskich archiwów (niestety liczba miejsc jest tu ograniczona). Udział w Konferencji jest bezpłatny. Językami spotkania będą angielski i niemiecki, przy czym organizatorzy czynią starania, aby w miarę wszystkie wystąpienia i prezentowane materiały miały swoje odbicie w języku angielskim, choćby tylko w formie streszczeń.
Więcej informacji i formularze rejestracyjne można znaleźć na stronie internetowej ČAS w zakładce „Dreiländertagung” (https://cesarch.cz/wp-content/uploads/2026/02/Program_Dreilaendertagung_2026_final.pdf).
Czytaj dalej „CZECHY: Czwarta konferencja archiwistów trzech krajów”
MRA: Deklaracja o prawie cyfrowym dla ochrony instytucji pamięci online
Międzynarodowa Rada Archiwów podpisała Deklarację praw cyfrowych dla ochrony instytucji pamięci online (The Statement on Digital Rights for Protecting Memory Institutions Online / Déclaration sur les droits numériques pour la protection des institutions de mémoire en ligne) potwierdzając w ten sposób swoje zaangażowanie w ochronę zdolność archiwów do pozyskiwania, przechowywania i zapewniania dostępu do zasobów cyfrowych. Rosnąca ilość dokumentacji cyfrowej wytwarzanej w świecie i dokumentującej dziedzictwo kulturowe nakładają na archiwa obowiązek zapewnienia jej przechowania dla przyszłych pokoleń. Stwarza to sytuację w której archiwa muszą posiąść zdolność prawną i praktyczną do realizacji swojej misji. Pojęcie instytucje pamięci obejmuje łącznie biblioteki, archiwa i muzea. Inicjatywa deklaracji została wywołana w czasie spotkania Forum Liderów Bibliotek w Archiwum Internetowym w San Francisco (USA).
Czytaj dalej „MRA: Deklaracja o prawie cyfrowym dla ochrony instytucji pamięci online”
CZECHY: Nowe archiwalne zabytki kultury
Hasło „narodowy zabytek kultury” większościom ludzi kojarzy ze starymi budowlami, takimi jak zamki, pałace, kościoły, kamienice mieszczańskie, ewentualnie z ruchomościami w rodzaju obrazów dawnych mistrzów, klejnotami koronnymi, czy innymi precjozami o wyjątkowej wartości artystycznej i historycznej. Najcenniejsze z nich uznawane są za narodowe zabytki kultury na mocy dekretów Rządu Republiki Czeskiej oraz ustawy o państwowej opiece nad zabytkami. Tymczasem narodowymi zabytkami kultury są też różnego rodzaju archiwalia, czyli dokumenty, księgi, akta, mapy i inne tego typu zbiory, uznawane za zabytki kultury na podstawie ustawy o archiwach. Lecz o tych zabytkach społeczeństwo ma najczęściej niewielkie pojęcie.
FRANCJA: Maria Skłodowska Curie w zasobie Archiwów Narodowych Francji
Archiwa Narodowe Francji na stronie internetowej w sekcji Strony Historii przywołały postać wielkiego naukowca Polski i Francji Marię Skłodowską Curie (1867-1934).
Sekcja Strony Historii prowadzona jest na portalu Archiwa Francji (France Archives) i ma za cel przypominać, przywoływać i odkrywać widzę o wybitnych osobach, instytucjach, wydarzeniach i tematach od starożytności po czasy współczesne do których źródła historyczne znaleźć można we francuskich archiwach.
Czytaj dalej „FRANCJA: Maria Skłodowska Curie w zasobie Archiwów Narodowych Francji”
WĘGRY: Od czterdziestu lat uzbrojona ochrona strzeże skarbów Archiwum Narodowego
Cywilna Straż Zbrojna Archiwum Narodowego Węgier, która rozpoczęła swoją działalność dokładnie czterdzieści lat temu (1 stycznia 1986 r.), świętowała okrągłą rocznicę powstania. Uroczystość odbyła się 12 stycznia 2026 r., w sali konferencyjnej Węgierskiego Archiwum Narodowego (Magyar Nemzeti Levéltár) w Budapeszcie.
Czytaj dalej „WĘGRY: Od czterdziestu lat uzbrojona ochrona strzeże skarbów Archiwum Narodowego”
CHINY: Wycieczki studyjne w Archiwum Narodowym w Pekinie
Narodowe Archiwum Chin (Centralne Archiwum) zlokalizowane w dzielnicy Changping w Pekinie, uruchomiło niedawno system rezerwacji weekendowych wycieczek studyjnych. W trakcie zwiedzania uczestnicy tych wycieczek odbywają „pełną wrażeń podróż kulturową” pod okiem profesjonalnych przewodników, na własne oczy doświadczając bogatego dziedzictwa kultury chińskiej.
Czytaj dalej „CHINY: Wycieczki studyjne w Archiwum Narodowym w Pekinie”
UKRAINA: Cyfryzacja archiwów oficjalnym priorytetem państwa
Rząd Ukrainy podjął kolejny strategiczny krok na drodze do stworzenia nowoczesnego, przejrzystego i zaawansowanego technologicznie archiwum cyfrowego kraju: Ukraina stworzy „Jednolity Państwowy Rejestr Elektroniczny Krajowych Zasobów Informacji Archiwalnych” (Єдиний державний електронний реєстр національних архівних інформаційних ресурсів).
Czytaj dalej „UKRAINA: Cyfryzacja archiwów oficjalnym priorytetem państwa”
FRANCJA: 200 lat dziennika Le Figaro
Najstarszy dziennik francuski Le Figaro obchodzi w 2026 r. jubileusz dwóchsetlecia istnienia. Gazeta została złożona w 1826 r. przez dziennikarza Maurice Ahoy oraz polityka Etienne Arago. Na rynku wydawniczym pojawiła się jako czterostronicowe pismo satyryczne, które już po dwóch miesiącach zostało sprzedane nowemu właścicielowi Auguste Le Poitevin de L’Égreville. Nazwa nawiązywała do postaci bohater sztuki Pierre`a Beaumarchais „Wesele Figara”. Figaro wypowiedział kwestę będącą mottem nowego czasopisma: „”Bez prawa do krytyki nie ma prawdziwej pochwały”. W 1827 r. Victor Bohain, kolejny właściciel, zatrudnił pierwszego redaktora naczelnego. W 1832 r. w Le Figaro pojawiła się pierwsza reklama. Czasopismo w tym okresie ukazywało się nieregularnie. W 1835 r. z czasopisma satyrycznego zmieniło się na zaangażowane politycznie po stronie monarchistów. Ukazywało się nieregularnie by 1845 r. zniknąć zupełnie. W 1854 r. czasopismo przejął Jeana Hippolyta Augusta Delaunay z Villemessant i Figaro zaczął ukazywać się najpierw jako tygodnik, a od 1866 r. jako dziennik, który osiągając 56 tys. nakładu znalazł się w czołówce paryskiej prasy. W różnych okresach z dziennikiem związani byli Honoré de Balzac, Émile Zola, Alexandre Dumas, Victor Hugo. W czasie Komuny Paryskiej uznano dziennik za burżuazyjny i nie mógł się w trakcie jej trwania ukazywać.
JAPONIA: Nowy obiekt dla Archiwum Narodowego
Narodowe Archiwa Japonii planują w 2026 r. zakończyć budowę nowego gmachu archiwalnego w Tokio. Oddanie go do użytku sprawi, iż instytucja ta będzie posiadać trzy lokalizacje: stary Główny Budynek w Tokio, jego Oddział Tsukuba oraz w tej nowej budowli.
Narodowe Archiwa Japonii (National Archives of Japan / 独立行政法人国立公文書館, Dokuritsu Gyosei Hojin Kokuritsu Kōbunshokan), to instytucja wydzielona, powołana do gromadzenia, przechowywania i udostępniania dokumentów historycznych wytworzonych przede wszystkim przez rząd Japonii. Od połowy XIX w. dokumenty administracyjne były gromadzone oddzielnie przez każde ministerstwo. W 1873 r. powstał zalążek biblioteki rządowej, która w 1885 r. stała się biblioteką gabinetową (Naikaku Bunko), będąc wiodącą tego typu instytucją w kraju, specjalizującą się w gromadzeniu starożytnych japońskich i chińskich książek i materiałów archiwalnych. W 1959 r. przewodniczący Rady Naukowej Japonii wydał decyzję ustanawiającą Archiwum Narodowe, celem zapobieżenia rozproszenia i utraty dokumentów urzędowych oraz ułatwienia do nich publicznego dostępu. W 1998 r. w prefekturze Ibaraki utworzono dla tego Archiwum Ooddział Tsukuba (Tsukuba Gakuen Toshiwas), celem poszerzenia bazy magazynowej i poprawy warunków dla przechowywania materiałów archiwalnych. Z czasem jednak i ta dodatkowa lokalizacja stała się niewystarczająca.