CZECHY: Dokumenty miesiąca Archiwum Prezydenta Republiki Czeskiej

Archiwum Urzędu Prezydenta Republiki Czeskiej, działające formie zinstytucjonalizowanej w różnej postaci od 1954 r., jest instytucją publiczną, działającą w myśl czeskiej ustawy o archiwizacji i obsłudze akt oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 499/2004). Funkcjonuje w ramach sieci archiwów państwowych, należąc do archiwów specjalistycznych i zajmując się dokumentacją powstałą w wyniku działalności Kancelarii Prezydenta i wspierających z nią instytucji. Jak wszystkie archiwa historyczne przejmuje, ewidencjonuje, trwale przechowuje i udostępnia powierzone mu dokumenty, które pochodzą z lat [1816] 1919-2013, zajmując łącznie 1500 mb półek.
W ramach udostępniania i promocji pracownicy archiwum zamieszczają na stronach internetowych swej instytucji najciekawsze dokumenty. Od 2012 r. czynią to w ramach cyklu „archiwalia miesiąca”, ukazującego i omawiającego materiały dla ciekawych i ważnych wydarzeń sprzed lat. Wbrew nazwie nie w każdym miesiącu pojawiają się kolejne prezentacje, lecz zawsze przykuwają uwagę licznych odbiorców. W ostatnim czasie zaprezentowano dokumenty dwóch wydarzeń: rozwiązanie Układu Warszawskiego w 1991 r. oraz inwazję wojsk tegoż układu w sierpniu 1968 r. na Czechosłowację.

Czytaj dalej „CZECHY: Dokumenty miesiąca Archiwum Prezydenta Republiki Czeskiej”

BIAŁORUŚ: wizyta ambasadora Izraela w Archiwum Narodowym Republiki Białoruś

26 sierpnia 2021 r. Ambasador Nadzwyczajny i Pełnomocny Państwa Izrael w Republice Białoruś, Alex Goldman-Shaiman, złożył wizytę w Archiwum Narodowym Republiki Białoruś w Mińsku. W ramach spotkania z dyrektorem Archiwum, Andriej K. Demianiukiem, omówiono perspektywy i możliwe obszary współpracy oraz osiągnięto porozumienie w sprawie realizacji wspólnych projektów w zakresie działalności wydawniczej i wystawienniczej. Gość zapoznał się z pracą głównych wydziałów Archiwum Państwowego Republiki Białoruś i zwiedził archiwum. Szczególne zainteresowanie wzbudziły dokumenty dotyczące udziału Żydów w ruchu partyzanckim na terytorium Białorusi w okresie Wielkiej Wojny Ojczyźnianej, a także dokumenty ze spuścizn osób publicznych i polityków Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, odzwierciedlające rozwój stosunków białorusko-izraelskich.

Więcej:
Визит Посла Государства Израиль в Республике Беларусь Алекса Гольдман-Шаймана

oprac. Edyta Łaborewicz
AP Wrocław O/Legnica

NIEMCY: Uczta dla miłośników dziesiątej muzy – filmowo w Schlezwiku Holsztynie

Wszystko zaczęło się od słynnego wampira z horroru „Nosferatu” kręconego w 1921 roku przez Friedricha W. Murnaua w Lubece, Lauenburgu i na wyspie Sylt. Od tego czasu w plenerach malowniczego Szlezwiku – Holsztynanakręcono wiele filmów i seriali, thrillerów i romansów.
Realizowane tu filmy i seriale są tak różnorodne, jak krajobrazy najbardziej wysuniętego na północ landu – eleganckie rezydencje, długie piaszczyste plaże Morza Północnego, wydmy i urocze osady rybackie, wsie i miasteczka.Efektem tego były liczne produkcje filmowe  o dużej rozpoznawalności. Krajobraz rybacki między Schleswigiem a Kappeln stanowił tło dla serii ZDF „Der Landarzt” w latach 1986-2012 -297 odcinków o wiejskim lekarzu i mieszkańcach fikcyjnego miasteczka Deekelsen. Wielu widzów przybyło dzięki dużej oglądalności  nad zatokę Schlei, aby odkryć miejsca z kultowego serialu: lokalny pub i kościół w Kappeln, stacja kolejowa Deekelsen w Süderbrarup, i gabinet w Gut Lindauhof. Na starym mieście w Lubece powstało kilka filmowych adaptacji powieści Thomasa Manna „Buddenbrookowie”. Losy Guldenburgów i innych fikcyjnych rodów arystokratycznych kręcone byływ zamkach i majątkach Szlezwiku Holsztynu, a odcinki o detektywach, takich jak inspektor Finke, pierwszy inspektor „Miejsca zbrodni”, w Kilonii w latach 70.I co też wampir Nosferatu i wiejski doktor ma wspólnego z archiwami? Po tym nieco przydługim wstępie, przejdźmy do rzeczy.
Wybór takich produkcji filmowych prezentowany jest na wystawie Landesarchiv Schleswig-Holstein „Urlaubsort – Tatort – Drehort! 100 Jahre Filmset Schleswig-Holstein“ czyli „Ośrodek wypoczynkowy-miejsce zbrodni – plan filmowy! 100 lat planu filmowego Schleswig – Holstein ”.

Czytaj dalej „NIEMCY: Uczta dla miłośników dziesiątej muzy – filmowo w Schlezwiku Holsztynie”

CZECHY: Konferencja naukowa „Żołnierz i miasto”

Powiatowe Archiwum Państwowe w Kroměřížu (Státní okresní archiv Kroměříž) organizuje i serdecznie zaprasza do udziału w konferencji naukowej pt. „Żołnierz i miasto” z podtytułem „Miasto i armia na Morawach w epoce nowożytnej (XVIII–XXI wiek)”, która odbędzie się dnia 7 października 2021 r. w tutejszym Muzeum Regionalnym.
Wojsko odgrywało istną rolę w dziejach wielu miast, także tych na Morawach. W niektórych z nich jest tak nadal. Przebywający w garnizonach żołnierze stanowili integralną część społeczności miejskiej i silnie wpływali na życie codzienne, rozwój gospodarczy, kulturalny oraz urbanistyczny tych miejscowości, zarówno w sensie pozytywnym, jak i negatywnym. Wiele miast dotknęły również wydarzenia różnych wojen, wiążące się z rezydencją własnych lub wrogich armii. Wybitni przedstawiciele wojska często wpływali na miejscowe życie społeczne.

Czytaj dalej „CZECHY: Konferencja naukowa „Żołnierz i miasto””

Białoruś: Wydano łacińsko-białoruski słownik języka aktów Wielkiego Księstwa Litewskiego

Białoruski Instytut Naukowo-Badawczy Dokumentacji i Archiwizacji w Mińsku (Белорусский научно-исследовательский институт документоведения и архивного дела, БелНИИДАД) wydał łacińsko-białoruski dwuczęściowy słownik języka aktów Wielkiego Księstwa Litewskiego z XIII-XVIII wieku. Słownik zawiera najczęściej używane łacińskie słownictwo występujące w oficjalnych dokumentach Wielkiego Księstwa Litewskiego w XIII-XVIII w., a także najpowszechniejsze słownictwo rzymskie i wczesnośredniowieczne, które było używane w dokumentach i źródłach narracyjnych z czasów późniejszych, z tłumaczeniem na współczesny język białoruski. Uwzględniono także starobiałoruskie odpowiedniki ze Statutów Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz niektóre odpowiedniki staropolskie, wraz z ich indeksami. Korpus leksykalny zawiera około 16 000 haseł. Publikacja przeznaczona jest dla archiwistów, archeologów, prawników, historyków różnych specjalności oraz filologów.

Więcej:
У БелНДІДАС выдадзены Лацінска-беларускі слоўнік актавай мовы Вялікага Княства Літоўскага XIII – XVIII стст. у дзвюх частках

oprac. Edyta Łaborewicz
AP we Wrocławiu O/Legnica

Czytaj dalej „Białoruś: Wydano łacińsko-białoruski słownik języka aktów Wielkiego Księstwa Litewskiego”

NIEMCY: Zasoby Centralnego Archiwum Ksiąg Wieczystych w Kornwestheim dostępne online

Centralne Archiwum Ksiąg Wieczystych dla Badenii Wirtembergii w Kornwestheim (Grundbuchzentralarchiv- GBZA) zdigitalizowało historyczne księgi gruntowe z terenu gminy Baden-Baden z lat 1806-1900 i udostępnia je online na stronie Landesarchiv Baden-Württemberg.
GBZA, które istnieje od 2012 roku, jest oddziałem Sądu Okręgowego w Ludwigsburgu (Amtsgerichts Ludwigsburg) i jednocześnie oddziałem dla 13 sądów rejonowych, które od tego czasu prowadzą księgi wieczyste. Tutaj przechowywane są wszystkie papierowe księgi wieczyste, katastralne oraz  zbiory dokumentów dla tych urzędów. W trakcie reformy ksiąg wieczystych trwającej od 2012 do końca 2017 r. zlikwidowano łącznie 662 urzędów ksiąg wieczystych (Grundbuchämter) prowadzonych przez gminy Badenii- Wirtenbergii i skupiono je w 13 lokalizacjach. Do końca 2017 roku akta systematycznie przekazywane były do nowoutworzonego  archiwum, którego wielkość wynosi obecnie ponad 160 kilometrów. Organizacyjnie GBZA jest również oddziałem  Landesarchiv Baden-Württemberg.

Czytaj dalej „NIEMCY: Zasoby Centralnego Archiwum Ksiąg Wieczystych w Kornwestheim dostępne online”

MRA: Pierwsza wirtualna konferencja MRA „Wzmocnić społeczeństwa wiedzy w XXI w.”

Prezydent Miedzynarodowej Rady Archiwów David Fricker  zapowiedział na 25 października 2021 r. przeprowadzenie pierwszej międzynarodowej konferencji online. Pomysł konferencji realizowany jest w ramach przyjętego na lata 2021 – 2024 planu strategicznego #Wzmocnić archiwa (#EmpoweringArchives / #EmpoderarLosArchivos / #RenforcerLesArchives), opublikowanym w listopadzie 2020. Obszar działania obejmuje trzy osie zagadnień: Odpowiedzialność i transparentność,  Współpracę i pracę w sieciach, Różnorodność i inkluzywność (powszechność).

Czytaj dalej „MRA: Pierwsza wirtualna konferencja MRA „Wzmocnić społeczeństwa wiedzy w XXI w.””

FRANCJA: Baza danych ulic miasta Lyon

Archiwum Miejskie w Lyonie (Archives Municipales Lyon- AML) opracowało informatyczną bazę danych pozwalającą na śledzenie historii miejskich szlaków komunikacyjnych w czasie.  Baza zawiera 4171 nazw ulic, placów, nadbrzeży, alejek i ścieżek miasta ukazując zmiany ich nazw i przebiegów. Ponadto znajdują się tam informacje o platformach, mostach, ślepych uliczkach oraz połączeniach pomiędzy placami.  Baza jest na bieżąco aktualizowana w miarę realizacji nowych szlaków komunikacyjnych.  Nazwy uporządkowane są alfabetycznie i pozwalają na odkrywanie ich pochodzenia czy ewolucji. Przykładem może być główna ulica miasta ul. Republiki – Rue de la Republique, która  powstała w 1858 r., w czasach II Cesarstwa, na gruzach starych uliczek, jako ul. Imperialna (Rue Imperial).
Wyszukiwarka zawiera następujące elementy: lokalizacja ulicy, aktualna nazwa, stare nazwy i ich pochodzenie, ewolucja w czasie ulicy, a w tym jej numeracja układ i granice), spis mieszkańców, status ulicy (prywatny lub publiczny).
Omawiany projekt AML ma swoją długa historię. Początek dały mu, publikowane Biuletynie Miasta Lyon pomiędzy 1978 a 1988 r., kartoteki spisów ulic (w porządku alfabetycznym) z podaniem ich pochodzenia i chronologii (jeśli była znana).

Czytaj dalej „FRANCJA: Baza danych ulic miasta Lyon”

Krystyna Drożdż (1965-2021)

Dnia 23 lipca 2021 r., po długiej i heroicznej walce z bezwzględną chorobą, zmarła nasza droga koleżanka, pierwsza kierownik Oddziału w Kamieńcu Ząbkowickim Archiwum Państwowego we Wrocławiu, Krystyna Drożdż.

Urodziła się 8 września 1965 r. w Obornikach Śląskich. W 1984 r. podjęła studia historyczne na Uniwersytecie Wrocławskim, które ukończyła w 1991 r. Jeszcze przed obroną pracy magisterskiej zatrudniona została w Archiwum Państwowym we Wrocławiu. Od 11 lutego jako młodszy archiwista pracowała na pół etatu, aby 30 sierpnia 1991 r. przejść na pełen etat, jednocześnie awansując na stanowisko archiwisty. W rok potem podjęła wyzwanie pokierowanie nową placówką, a mianowicie Ekspozyturą wrocławskiego Archiwum Państwowego w Kamieńcu Ząbkowickim, ulokowaną w pozyskanym właśnie zabytkowym obiekcie byłego klasztoru cystersów, którego atutem była wielka powierzchnia magazynowa. Dnia 1 czerwca 1992 r. mianowana została kierownikiem tej placówki, stając przed problemem jej zorganizowania, wyposażenia oraz niekończących się remontów. Ze wszystkich tych zadań wywiązała wzorowo, odważnie pokonując kolejne przeszkody, a jednocześnie nabierając doświadczenia i poznając od strony praktycznej tajniki zawodu archiwisty.

Czytaj dalej „Krystyna Drożdż (1965-2021)”

MRA: Deklaracja Stowarzyszenia Archiwów Latynoamarykańskich w sprawie niszczenia archiwów

Stowarzyszenie Archiwów Latynoamarykańskich (ALA – Asociación Latinoamericana de Archivos) opublikowało 24 maja 2021 r. deklarację przeciwko niszczeniu archiwów. Poniżej publikujemy obszerny fragment tłumaczenia deklaracji.  Przywołany obszar działań to protesty społeczne w wyniku których dochodziło do ataków na obiekty publiczne i niszczenia znajdujących się w nich archiwaliów. Niekiedy akty wandalizmu były aprobowane przez władze publiczne, które świadomie nie podejmowały działań ochronnych dopuszczając do nieodwracalnych strat w zasobie.

„We wskazanym przez ALA obszarze, zgadzamy się z deklaracjami organizacji, instytucji i kolumbijskich władz archiwalnych i w imieniu uniwersytetów, archiwistów, obrońców praw człowieka i wspólnoty archiwistów ibero – amerykańskich, wyrażamy swoje zaniepokojenie co do ryzyka jakie może zapoczątkować masowe niszczenie archiwaliów, które dokumentują i są dowodami podstawowymi dla prawa do wiedzy i prawdy.

Czytaj dalej „MRA: Deklaracja Stowarzyszenia Archiwów Latynoamarykańskich w sprawie niszczenia archiwów”