CZECHY: 18 Ogólnokrajowa Konferencja Archiwalna

W dniach 23-25 kwietnia 2019 roku w Pilźnie odbędzie się 18 Ogólnokrajowa Konferencja Archiwalna, jaką Stowarzyszenie Czeskich Archiwistów, we współpracy z Wydziałem Archiwów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Republiki Czeskiej organizuje co dwa lata. Jest to największe, odpowiadające polskim Powszechnym Zjazdom Archiwalnym, spotkanie wszystkich osób zajmujących się zawodowo gromadzeniem dokumentacji w Czechach.
Trzydniowe spotkanie nie ma jednego tematu głównego, a obrady odbywać się będą w kilku sekcjach tematycznych. Konferencję otworzy jednak posiedzenie plenarne wszystkich uczestników, obradujące pod hasłem: „Koncepcje czeskiej archiwistyki. Gdzie jesteśmy i dokąd zmierzamy”. Przedstawione zostaną referaty, po których nastąpi moderowana dyskusja nad uchwaloną dnia 29 sierpnia 2018 roku „Koncepcja rozwoju archiwistyki w Republice Czeskiej na lata 2018-2025 z widokiem na rok 2035”. W debacie ma wziąć udział odpowiedzialny za archiwa przedstawiciel Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Patr Mlasny. Ponadto głos zabiorą: Jiří Úlovec (Departament archiwów MSW), Karel Halla (Stowarzyszenie Czeskich Archiwistów), Daniel Doležal (Okręgowe Archiwum Państwowe w Pradze).

Czytaj dalej „CZECHY: 18 Ogólnokrajowa Konferencja Archiwalna”

CZECHY: Wystawa o teatrze amatorskim

Prowadzące od wielu lat, cieszące się wielką popularnością oraz szeroko zakrojone działania popularyzatorskie i naukowe, Okręgowe Archiwum Państwowe w Przibramie (Státní okresní archiv Příbram) przygotowało i otworzyło nową wystawę opartą na swoich zbiorach archiwalnych. Tym razem dotyczy ona życia teatralnego w tym leżącym na południe od Pragi czeskim mieście.
Wystawa pt. „Teatr amatorski w Przibramie. Droga do profesjonalnej sceny” (Ochotnické divadlo v Příbrami. Cesta k profesionální scéně) otwarta została 17 kwietnia w budynku Okręgowego Archiwum Państwowego w Przibramie, a czynna będzie aż do 30 listopada 2019 roku. Opowiada ona o dziejach tej zasłużonej placówki kulturalnej w Czechach, wywodzącej się z niezwykle popularnych w tym kraju amatorskich trup teatralnych. Pierwsze takie samorodne zespoły dramatyczne zawiązywały się w Przibramie już w połowie XIX wieku, występując w salach restauracyjnych lub koncertowych, a także w prywatnych mieszkaniach. Ich przedstawienia cieszyły się zwykle niezmierną popularnością. Niektórzy aktorzy z czasem stali się prawdziwymi zawodowcami i miejscowymi gwiazdami sceny. Jednak profesjonalny teatr powstał tu dopiero w 1959 roku. Ulokowano go w specjalnie wybudowanym w latach 1957-1959 budynku, mieszczącym dwie sceny teatralne, estradę i kino. Teatr otrzymał imię Antoniego Dvořaka, a jego zespół liczył z reguły 15 stałych aktorów. Budynek teatru, choć stosunkowo młody, został w 2006 roku zaliczony przez Ministerstwo Kultury Republiki Czeskiej do zabytków kultury.

Czytaj dalej „CZECHY: Wystawa o teatrze amatorskim”

CZECHY: Warsztaty archiwalno-historyczne dotyczące przemocy seksualnej w czasie II wojny światowej

Czeski odpowiednik polskiego IPN, czyli Instytut Badania Reżimów Totalitarnych (Ústav pro studium totalitních režimů) organizuje 29 maca 2019 roku konferencję i warsztaty naukowe dotyczące badań historycznych nad przemocą seksualną.
Chociaż badania historyczne w tym zakresie zintensyfikowały się w ostatnich latach, temat przemocy seksualnej w czeskiej historiografii nadal stanowi tak naprawdę białą plamę. Instytut chce to zmienić. Dlatego też, zgodnie z tezami Susan Brownmiller, amerykańskiej dziennikarki oraz znanej feministki, głoszącej że „gwałt jest wyrazem siły, a nie żądzy”, przygotowywał konferencję i warsztaty, mające stanowić swoiste wprowadzenie do tego zagadnienia. Jednodniowe warsztaty z udziałem dwóch badaczek, specjalizujących się w historii XX wieku: Niemki Reginy Mühlhäuser i Czeszki Anny Hájkovej (University of Warwick, Wielka Brytania), połączone zostaną wstępnym wykładem metodologicznym z trzema blokami warsztatów, prezentujących studia różnych przypadków wraz z refleksyjną pracą ze źródłami.

Czytaj dalej „CZECHY: Warsztaty archiwalno-historyczne dotyczące przemocy seksualnej w czasie II wojny światowej”

CZECHY: Dyrektor Archiwum Narodowego w Pradze uhonorowana austriackim medalem państwowym

W środę 16 stycznia 2019 roku, w rezydencji austriackiego ambasadora w Republice Czeskiej, odbyło się uroczyste wręczenie austriackiego Krzyża Honorowego Nauki i Sztuki Pierwszej Klasy (Österreichisches Ehrenkreuz für Wissenschaft und Kunst I. Klasse) dyrektorowi Archiwum Narodowego w Pradze PhDr. Evie Drašarovej CSc. To wysokie odznaczenie państwowe, przyznane zostało przez prezydenta Austrii na wniosek rządu federalnego. Aktu wręczenia dokonał osobiście jego ekscelencja Alexander Grubmayr, LL.M. Przypomniał on zasługi, jakie Dr. Drašarová osiągnęła w rozwoju stosunków czesko-austriackich w dziedzinie archiwalnej. W szczególności podkreślił pomyślne przekazanie do Wiednia dokumentacji dawnych austriackich i austro-węgierskich ministerstw z okresu sprzed 1918 r., należących pierwotnie do zasobu austriackich archiwów państwowych.
Serdecznie gratulujemy!

Czytaj dalej „CZECHY: Dyrektor Archiwum Narodowego w Pradze uhonorowana austriackim medalem państwowym”

CZECHY: 17. seminarium konserwatorów i historyków

Cykliczne, odbywające się co kilka lat, seminaria czeskich archiwistów, historyków i konserwatorów swoja historią sięgają połowy lat 70. XX wieku. Najbliższe takie spotkanie odbędzie się w listopadzie 2019 roku, ale jego organizatorzy już dziś zapraszają chętnych do zgłaszania swego w nim udziału. Zwłaszcza, iż zgłoszenia przyjmowane będą do jedynie do 1 marca 2019 roku.

Tegoroczne seminarium przygotowują bardzo ważne dla czeskiej archiwistyki instytucje, a więc: Morawskie Archiwum Krajowe w Brnie (Moravskí zemskí archiv v Brně), Powiatowe Archiwum Państwowe w Jihlawie (Státní okresní archiv Jihlava), Archiwum Narodowe w Pradze (Národní archiv v Praze), Instytut Technologii Chemicznej Odnowy Zabytków na Wydziale Technologii Chemicznej Uniwersytetu Technologii Chemicznej w Pradze (Ústavu chemické technologie restaurování památek Fakulty chemické technologie Vysoké školy chemicko-technologické v Praze), Wydział Administracji Archiwalnej i Służby Kancelaryjnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Republiki Czeskiej (Odbor archivní správy a spisové služby Ministerstva vnitra České republiky) oraz Czeskie Towarzystwo Informacyjne przy Archiwum Narodowym w Pradze (České informační společnosti, z. s. — pobočného spolku při Národním archivu v Praze).

Czytaj dalej „CZECHY: 17. seminarium konserwatorów i historyków”

CZECHY: Zapowiedź historycznej konferencji naukowej „Miasto się bawi”

Rozpoczęły się przygotowania do 38. Międzynarodowej Konferencji Archiwów Republiki Czeskiej, organizowanej w październiku 2019 r. przez Archiwum Miasta Stołecznego w Pradze we współpracy z Instytutem Historycznym Akademii Nauk Republiki Czeskiej, Wydziałem Humanistycznym Uniwersytetu Karola, Instytutem Historii Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu JE Purkyně w Ústí nad Labem oraz Instytutem Historycznym i Archiwistyki Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. Konferencja zorganizowana zostanie pod hasłem „Miasto się bawi – od średniowiecza do 1848 r. Praga jako centrum życia kulturalnego”.
Celem konferencji jest poruszenie różnych tematów związanych z rozrywką, życiem kulturalnym i alternatywnymi formami zabawy społeczeństwa miejskiego, zarówno w przestrzeni prywatnej, jak i publicznej miasta od średniowiecza do połowy XIX wieku. Organizatorzy pragną przyjrzeć się nie tylko zjawisku rozrywki w środowisku miejskim, jego różnym aspekty i zmianom funkcji, ale także temu, jak było modyfikowane, jak było postrzegane przez mieszkańców miasta, przedstawicieli administracji świeckiej i kościelnej.
Rozrywka stanowiła część organizacji przestrzeni miasta od średniowiecza do tego stopnia, że można ją uznać za jedną z oznak miejskości. Miasta, w zależności od stopnia zróżnicowania społecznego, potencjału gospodarczego i swych funkcji, stawały się historycznymi ośrodkami życia kulturalnego, różniącymi się jakością ofert rozrywkowych, ich różnorodności i form odpoczynku. Praga, jako metropolia, oferowała niewątpliwie szeroki wachlarz możliwości spędzania wolnego czasu i uczestniczenia w rozrywce.
Czytaj dalej „CZECHY: Zapowiedź historycznej konferencji naukowej „Miasto się bawi””

CZECHY: Wystawa o „Kryształowej nocy” w archiwum w Litomierzycach

80 lat temu, w nocy z 9 na 10 listopada 1938 r. w hitlerowskich Niemczech, jak również na ziemiach zaanektowanych przez Hitlera, czyli Austrii oraz czeskich Sudetów, doszło do pogromu Żydów. Z powodu licznych odłamków szkła z rozbitych szyb, pochodzących z witryn sklepowych oraz okien mieszkań ludności żydowskiej oraz z synagog, jakie zasłały ulice niemieckich miast, noc tę nazwano „kryształową”. Był to pogrom, zainicjowany przez kierownictwo i służby państwowe z Berlina, który przypieczętował kilkuletnie prześladowania, jakie w Niemczech dotykały tzw. „ludność niearyjską”. To co wówczas się wydarzyło, jakie były tego przyczyny, jak wyglądał przebieg oraz jakie były skutki tamtych wydarzeń, to przedmiot wystawy przygotowanej przez Okręgowe Archiwum Państwowe w Litomierzycach (Státní oblastní archiv v Litoměřicích), której tytuł brzmi: „Synagogi w płomieniach”.

Czytaj dalej „CZECHY: Wystawa o „Kryształowej nocy” w archiwum w Litomierzycach”

CZECHY: Międzynarodowa konferencja o wojnie trzydziestoletniej na ziemiach czeskich

Katedra Historii Instytutu Pedagogiki i Katedra Nauk Historycznych Instytutu Filozofii Zachodnioczeskiego Uniwersytetu w Pilźnie z okazji 400 rocznicy wybuchu wojny trzydziestoletniej i 370 rocznicy pokoju westfalskiego oraz 400-lecia zdobycie Pilzna przez oddziały Mansfelda, organizuje w dniach 14-16 listopada 2018 r. międzynarodową konferencję naukową pod nazwą: Wojna trzydziestoletnia na Ziemiach Czeskich: czas, wydarzenia, ludzie, kultura.
W 2018 roku jest okresem rocznic kilka ważnych ważnych wydarzeń związanych z wojną trzydziestoletnią, zarówno jeśli chodzi o jej rozpoczęcie, tradycyjnie związane z trzecią defenestracją praską, jak i o zakończenie po długotrwałych rozmowach dyplomatycznych podpisaniem pokoju w westfalskich miastach Münster oraz Osnabrück. O tym największym nowożytnym konflikcie zbrojnym, który objął Święte Cesarstwo Rzymskie, i do którego stopniowo lub przynajmniej tymczasowo przystąpiło większości krajów europejskich, napisano już wiele książek i artykułów. Wciąż jednak istnieje wiele białych plam i pytań badawczych dotyczących tychże wydarzeń. Większość historyków do tej pory koncentrowała się przede wszystkim na wydarzeniach politycznych i wielkich bitwach, głównych postaciach, jak cesarski generał Albrecht von Wallenstein, król szwedzki Gustaw II Adolf lub francuski kardynał Richelieu, którzy wciąż fascynują pokolenia naukowców i pasjonatów dziejów. Jednak w ostatnich latach coraz większym zainteresowaniem cieszą się zagadnienia życia codziennego w tych „burzliwych latach”. Uwaga badaczy koncentruje się na doświadczeniach wojennych ludności miejskiej i wiejskiej, na źródłach narracyjnych obejmujących lata 1618-1648, na zapomnianych postaciach oraz na ówczesnych działaniach kulturalnych.

Czytaj dalej „CZECHY: Międzynarodowa konferencja o wojnie trzydziestoletniej na ziemiach czeskich”

Buoni e cattivi nella Prima Guerra Mondiale

„Buoni e cattivi” nella Prima Guerra Mondiale

di Lamberto Ferranti

La storia è scritta dai vincitori.

Ciò è riscontrabile anche nella numerosa pubblicistica relativa all’analisi della Grande Guerra: secondo la gran parte di essa, lo scontro tra Francia, Inghilterra e Stati Uniti da una parte e Germania e Austria-Ungheria dall’altra (tralasciando per semplicità le altre Nazioni al conflitto interessate), incarnò la lotta tra il “bene”, identificato nelle loro democrazie comunque mal rappresentata dal suffragio non ancora universale, ed il “male”, rappresentato dal militarismo che la numerosa casta degli Juncker esercitava in Prussia e col quale gli austro-ungheresi esercitavano la propria preminenza sulle nazionalità diverse dalla propria.

Tale affermazione, però, può eventualmente corrispondere solo ad una delle numerose sfaccettature che contrassegnarono il conflitto, ma non a tutti i suoi vari aspetti. A riprova di ciò basta considerare che dalla parte dei “buoni” si schierò sin dal primo momento (e fino alla pace di Brest –Litovsk) la Russia, entità statale arretrata che tanto democratica non era, visto che nonostante l’atto di abolizione della servitù della gleba da parte dello zar Alessandro II del 19 febbraio 1861, mirante ad emancipare i contadini dai proprietari terrieri grazie ai gravosi otrabotki [1] ed all’ obrok [2], questi ultimi riuscirono a mantenerli  vincolati ai villaggi d’origine.

Czytaj dalej „Buoni e cattivi nella Prima Guerra Mondiale”

CZECHY: Metodyka opracowania i opisu – części szczegółowe standardu ogólnego

W 2013 roku wydano w Pradze „Základní pravidla pro zpracování archiválií” – podręcznik zawierający ogólne standardy opracowania oraz opisu archiwaliów, a także obszerne kompletne przykłady opisu zespołów archiwalnych, inwentarze, hasła indeksowe i hasła wzorcowe opisu twórców. Przepisy były przygotowywane od końca XX wieku, a intensyfikacja i finalizacja prac nastąpiły od 2010 roku. Wtedy bowiem, na mocy porozumienia czeskich instytucji przechowujących dziedzictwo kulturalne – Archiwum Narodowego i Biblioteki Narodowej – oraz w ramach projektu INTERPI tworzony był system informatyczny, przeznaczony do stosowania w instytucjach pamięci. Dane sporządzone zgodnie z tym standardem i zgromadzone w systemie informatycznym można obecnie wyszukiwać na portalu badatelna.eu. W 2015 roku ukazało się drugie wydanie podręcznika „Základní pravidla…”, poprawione i uzupełnione.

Czytaj dalej „CZECHY: Metodyka opracowania i opisu – części szczegółowe standardu ogólnego”