NIEMCY: Po dyplom „Master of Records Management“ do Archivschule w Marburgu

Kształcenie specjalistów od zarządzania i archiwizacji informacji- records management (w terminologii niemieckiej funkcjonuje również jako Schriftgutverwaltung), to wyjście naprzeciw  potrzebom nie tylko współczesnej archiwistyki w Niemczech, ale także   wyzwaniom  nowoczesnego społeczeństwa informacyjnego. Kluczową rolę w upowszechnianiu records management w Niemczech spełniają archiwa państwowe, a budowanie  naukowych podstaw sytemu records management i kształcenie kompetentnych kadr, renomowana Archiwschule w Marburgu, która od tego roku stanie się również  ich kuźnicą.

Archivschule Marburg

 

Czytaj dalej „NIEMCY: Po dyplom „Master of Records Management“ do Archivschule w Marburgu”

„Archiwista Polski”, nr 1 (65) 2012

„Archiwista Polski”, nr 1 (65) 2012

Studia i materiały
-Bernardeta Wilk (Archiwum Nauki PAN i PAU) przedstawia artykuł pt. Archiwa, biblioteki, muzea w dobie cyfryzacji, będący omówieniem konferencji tematycznych organizowanych przez Archiwum Nauki PAN i PAU w Krakowie: “Archiwa dla nauki. Dlaczego nauce potrzebne są archiwa naukowe?” (2007 r.), “Archiwa, biblioteki, muzea wobec nowych wyzwań w dobie digitalizacji” (2010 r.), “Archiwa, biblioteki, muzea w dobie digitalizacji. Zarządzanie procesem digitalizacji oraz prawne aspekty udostępniania kopii cyfrowych” (2011 r.).

-Piotr Pokora (UAM) przygotował tekst pt. Nieznana pieczęć opata wągrowieckiego Adama Rzewuskiego z 1763 r., w którym omawia nieznaną i niepublikowaną dotąd pieczęć opata klasztoru cystersów w Łeknie-Wągrąwcu. Oryginał pieczęci znajduje się w Centralnym Historycznym Archiwum Państwowym Ukrainy we Lwowie, na dokumencie pergaminowym z 1763 r., wystawionym w Kaliszu dla kupców żydowskich. Autor analizuje poszczególne elementy pieczęci i w konsekwencji kwesionuje datację innej pieczęci Rzewuskiego, opublikowaną z odlewów przez M. Kadziszewską w 2006 r.

 

Czytaj dalej „„Archiwista Polski”, nr 1 (65) 2012”

WATYKAN: 400-lecie Tajnego Archiwum Watykańskiego

Archiwum papieskie powstało w IV w. i w początkowych stuleciach było często przewożone w różne miejsca. W II połowie XV w. papież Sykstus IV oddzielił zbiory biblioteczne, tworząc Bibliotekę Watykańską, od archiwalnych, przechowywanych w Biblioteca secreta. Najcenniejsze dokumenty zgromadzono na Zamku św. Anioła. W połowie XVI w. papież Pius IV utworzył papieskie archiwum w Pałacu Apostolskim w Awinionie, skąd rozpoczął sprowadzać dokumenty do Watykanu. Papież Paweł V, za którego pontyfikatu potępiono zarówno Galileusza, jak i De revolutionibus orbium coelestium Mikołaja Kopernika, dbał o rozbudowę Bazyliki św. Piotra w Rzymie, wzbogacał zbiory Biblioteki Watykańskiej oraz ustanowił Tajne Archiwum Watykańskie (łac. Archivum Secretum Apostolicum Vaticanum). Za jego początek uznawany jest 31 stycznia 1612 r., kiedy Baldassarre Ansidei został mianowany kierownikiem tego Archiwum, związanego do dziś z Biblioteką Watykańską.

 

Czytaj dalej „WATYKAN: 400-lecie Tajnego Archiwum Watykańskiego”

CZECHY. Odzyskano część skradzionych dokumentów królewskich z Chebu

Dwa lata temu z Powiatowego Archiwum Państwowego w Chebie (Czechy) skradziono bardzo rzadkie i cenne dokumenty monarsze – ponad 1000 listów wybitnych monarchów od Karola IV do Maria Teresy. W końcu kwietnia 2012 r. część z tych dokumentów udało się odzyskać Policji i wróciły już na swoje miejsce.
Dokumenty znaleziono na aukcji internetowej, gdzie do sprzedania oferował je jeden z mieszkańców Pragi. Wyśledzili je pracownicy archiwum, którzy o swoim „odkryciu” powiadomili policję, a ta podjęła odpowiednie działania. Jej funkcjonariusze udali zainteresowanie kupnem dokumentów i doprowadzili do spotkania ze sprzedawcą, którego aresztowali odzyskawszy skradzione materiały. Było to 15 dokumentów władców saskich z XV i XVI w., nadających kupcom z Chebu prawo swobodnego handlu. Wszystkie sporządzono na papierze czerpanym ze znakami wodnymi i opatrzono pieczęciami. Ich wartość na potrzeby przygotowywanego procesu karnego ustalono na ponad ćwierć miliona koron. Dyrektor Archiwum w Chebie, pan Karl Halla ciszeszy się bardzo z odzyskanych materiałów, choć stanowią one zaledwie ułamek skradzionej kolekcji. Są one jednak bezcennym świadectwem przeszłości i fragmentem dziedzictwa kulturowego.

Czytaj dalej „CZECHY. Odzyskano część skradzionych dokumentów królewskich z Chebu”

CZECHY: Księgi absolwentów Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Karola w Pradze w Internecie

Archiwum Uniwersytetu Karola w Pradze udostępniło na swoich stronach internetowych księgi rejestrowe absolwentów Wydziału Lekarskiego z lat 1882-1939. Znajdują się w nich wpisy o przeszło 22 tysiącach czeskich lekarzy, promowanych na tej praskiej uczelni. Wiele z tych osób, jak Karel Capek, Jaroslav Heyrovsky, Edvard Benes, Vladislav Vančura, Jan Patočka i inni, było ważny mi postaciami czeskiego życia naukowego i politycznego.

Data początkowa udostępnionych materiałów – 1882 r. – odnosi się do podziału tej najstarszej w Europie Środkowej uczelni na Uniwersytet Czeski i Uniwersytet Niemiecki, zaś data końcowa – 1939 r. – wynikła w przepisów o ochronie danych osobowych.

Publikacja rejestrów lekarzy czeskich to pierwszy etap szerszego projektu, którego ostatecznym celem jest digitalizacja i udostępniania on-line rejestrów, ale i protokołów władz uczelnianych, akt komisji egzaminacyjnych, raportów z kontroli i katalogów słuchaczy czeskiego i niemieckiego Uniwersytetu w Pradze.

Czytaj dalej „CZECHY: Księgi absolwentów Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Karola w Pradze w Internecie”

WŁOCHY: NIERA EPF czyli ISAAR(CPF) we włoskiej archiwistyce i administracji.

Centralny Instytut Archiwistyki (Instituto Centrale per gli Archivi), główna instytucja odpowiedzialna za metodykę archiwalną we Włoszech, opublikował obszerny dokument: „Włoskie normy dla opracowania haseł wzorcowych jednostek organizacyjnych osób i rodzin” (NIERA EPF – Norme italiane per l’eraborazione dei record di autorita archivistici di enti, persone, familie), będący przewodnikiem dla opracowania haseł wzorcowych dla opisu archiwalnego dokonywanego jeszcze w aktywnych jednostkach organizacyjnych. System całkowicie oparty jest o międzynarodową normą ISAAR(CPF), która stanowi kościec dla dwóch modułów systemu NIERA EPF. Pierwszy dotyczy opisu hasła wzorcowego i składa się z podbloków: części ogólnej, części opisu hasła podzielonego na trzy typy: jednostki organizacyjne, osoby i rodziny, oraz sposobu opisu relacji pomiędzy hasłami wzorcowymi. Moduł drugi to: Kryteria indywidualnego opisu twórcy (Criteri per l’individualizazione soggetto produttore) uzupełnione opracowaniami i dodatkami.

Czytaj dalej „WŁOCHY: NIERA EPF czyli ISAAR(CPF) we włoskiej archiwistyce i administracji.”

UKRAINA: Powstała „Krymska Republikańska Organizacja Archiwistów i Historyków”

Główny Urząd Sprawiedliwości Ministerstwa Sprawiedliwości Ukrainy w Autonomicznej Republice Krymu pozytywnie rozpatrzył wniosek organizacji publicznej „Krymska Republikańska Organizacja Archiwistów i Historyków” (Крымская республиканская организация архивистов и историков) i wyraził zgodę na jej wpisanie do rejestru stowarzyszeń obywatelskich z dniem 06 kwietnia 2012 r.
Przyjęte w statucie, główne zadania nowej organizacji to:
– wspieranie rozwoju archiwów w Autonomicznej Republice Krymu;
– popieranie badań naukowych, przedsięwzięć edukacyjnych i kulturalnych oraz towarzyskich;
– przyczynianie się do poprawy organizacji pracy biurowej, poprzez badania w zakresie dokumentacji i archiwów;
– zapewnienie szkoleń, organizowanie konkursów, wystaw, konferencji, seminariów związanych z pracą zawodową w archiwach, jak również z działalnością swojej organizacji publicznej;
– pomoc młodym specjalistom w ich rozwoju i badaniach naukowych;
– promowanie ochrony dziedzictwa kulturowego, zabytków historii i kultury.

Więcej: Крымская республиканская организация архивистов и историков
oprac. E. Łaborewicz,
AP Legnica

FRANCJA: Międzynarodowa norma archiwalna ISAAR(CPT) wraz z programem AtoM wchodzą na stałę do administracji francuskiej wszystkich szczebli

W lutym 2012 r. Międzyministerialna Służba Archiwów Francji we współpracy z Grupą robocza do opracowania haseł wzorcowych twórców ISAAR(CPF)  Stowarzyszenia Archiwistów Francji opublikowały przewodnik do tworzenia haseł wzorcowych dla jednostek administracji rządowej i samorządowej państwa. Projekt zakłada stworzenie haseł wzorcowych zgodnych z międzynarodowym standardem ISAAR(CPF) (Międzynarodowy standard opisu haseł wzorcowych ciał zbiorowych osób i rodzin ISAAR(CPF), Warszawa 2006, polskie tłumaczenie Anny Laszuk). Porozumienie w tej sprawie zawarł dyrektor odpowiedzialny Archiwów Francji Hervé Lemoine i prezes Stowarzyszenia Archiwistów Francji  Xavier de le Selle we wrześniu 2010r. Powołano wówczas wspólną grupę roboczą składająca się z archiwistów państwowych, departamentalnych i municypalnych.

 

Czytaj dalej „FRANCJA: Międzynarodowa norma archiwalna ISAAR(CPT) wraz z programem AtoM wchodzą na stałę do administracji francuskiej wszystkich szczebli”

NIEMCY: Archiwalne sekrety willi w Eisleben

Ta historia wydarzyła się w rodzinnym mieście Martina Lutra – Eisleben, w Landzie Saksonia Anhalt. Piękna XIX wieczna willa w Eisleben  przez blisko 30 lat była siedzibą Powiatowej Służby Bezpieczeństwa. Od upadku NRD przez następne lata willa zmieniała swoich właścicieli, ulegała kilkukrotnym remontom zyskując na wyglądzie zewnętrznym.  Jednak nie zewnętrzna architektura willi skupiła na sobie niedawno uwagę mediów, lecz jej podziemna część, zaadaptowana w poprzedniej epoce na bunkier,  z pełnym kompleksem zabezpieczeń i funkcji umożliwiających przetrwanie  na wypadek konfliktu nuklearnego – wszystko zachowane  w nienaruszonym stanie.  W jednym z takich pomieszczeń, w którym znajduje się agregat do nawiewu powietrza, napędzany w przypadku braku prądu napędem rowerowym, obecny właściciel willi dokonał zadziwiającego odkrycia, o jakim marzą niejednokrotnie  tropiciele tajemnic historii. W kącie bunkra, za generatorem odkrył dużą ilość rozdartych dokumentów oraz worek zardzewiałych  zszywek skoroszytowych. O odkryciu poinformował miejscową prasę a następnie oddział BSTU (Bundesbeauftragten für die Unterlagen des Staatssicherheitsdienstes) w Halle.

Czytaj dalej „NIEMCY: Archiwalne sekrety willi w Eisleben”

NORWEGIA: PDF/A Specjaslistyczne seminarium w Archiwum Królewskim w Oslo

W dniu 17 kwietnia 2012 w siedzibie Archiwum Królewskiego w Oslo odbędzie się seminarium pt: „PDF/A- Seminarium”
Seminarium, zorganizowane wspólnie przez Królewskie i Państwowe Archiwa, Paleograf oraz PDF Association,  w celu przybliżenia archiwistom zagadnień związanych z wykorzystaniem standardu ISO 19005 czyli formatu zapisu danych PDF/A, jako zalecanego do długotrwałego przechowywania dokumentów elektronicznych. Standard ten, ze względu na swoją wszechstronność, jest coraz powszechniej wykorzystywany w tym celu zarówno w Norwegii  jak i w świecie. Seminarium składa się z pięciu następujących po sobie sesji moderowanych przez wybitnych specjalistów z zagranicy i Norwegii zajmujących się długotrwałym przechowywaniem dokumentów elektronicznych i wykorzystaniem do tego celu formatu PDF/A.
1. Aspekty prawne wykorzystania formatu pdf w administracji i archiwach.
Format pdf jest zalecany w cyfrowej administracji norweskiej. Dlaczego pdf i jakie doświadczenia sprawiły, że właśnie ten format zapisu danych okazał się pożądanym dla dokumentów elektronicznych.
2. Wprowadzenie do PDF/A
Standard ISO 19005 (PDF/A) definiuje dlaczego format pdf może być wykorzystywany jako format archiwalny. W czym różni się od innych formatów takich jak TIFF i dlaczego do długotrwałej archiwizacji należy używać formatu PDF/A.
3. Między papierem a formatem PDF/A.
Wiele zeskanowanych do formatu PDF/A dokumentów istnieje w oryginale w  formie papierowej. Jakie elementy należy wziąć pod uwagę w zakresie zapewnienia jak najlepszych warunków w zakresie przeszukiwania dokumentu cyfrowego. Jak zapewnić maksymalną zgodność pomiędzy papierowym oryginałem a jego cyfrową kopią.
4. Z urodzenia cyfrowy. PDF/A jako format długotrwałego przechowywania plików dokumentów cyfrowych.
Duża część dokumentów cyfrowych stwarza inne zagrożenia dla długotrwałego przechowywania jak np wiadomości mailowe, różnoformatowe załączniki, dokumenty- multiformaty, czy chronione hasłem. Jak z takimi zagadnieniami radzi sobie PDF/A i jakie są związane z tym zagrożenia.
5. Jak osiagnąć cel. Zasady workflow PDF/A
Jak zorganizować pracę z PDF/A w procesie workflow.
Seminarium wzbudza duże zainteresowanie środowiska archiwalnego i osób zajmujących się zarządzaniem informacją.
Koszt seminarium 1950 koron norweskich.

Wiecej w języku norweskim.

oprac. Adam Baniecki
AP Lubań