CZECHY: Międzynarodowe sympozjum husytologiczne w Taborze

Przypadająca w tym roku 600 rocznica spalenia Jana Husa obfituje w Czechach w rozliczne przedsięwzięcia naukowe. Jednym z nich będzie VII Międzynarodowe Sympozjum husytologiczne, zorganizowane przez Muzeum Husyckie w Taborze (Husitské muzeum v Táboře), Towarzystwo Muzeów Husa w Pradze (Společnost Husova muzea v Praze), Centrum Badań Mediewistycznych w Pradze (Centrum medievistických studií Praha) pod hasłem „Jan Hus 1415 i 600 lat później” (Jan Hus roku 1415 a 600 let poté), które odbędzie się w Taborze w dniach 23-25 czerwca 2015 r.
W konferencji przewidziano aż 32 wystąpienia badaczy z kilku krajów, w tym również z Polski. Nasz kraj reprezentować będą: prof. Wojciech Iwanczak, z referatem pt. „Hus a husitství v polských příručkách školních po II. světové válce”; dr hab. Paweł Kras z wystąpieniem pt. „Jan Hus w polskiej tradycji historiograficznej” oraz członkini Zarządu Głównego SAP i Prezes Oddziału SAP we Wrocławiu, dr Lucyna Harc, omawiając temat: „Jan Hus w śląskiej historiografii od 16. do 20. wieku”. Ponadto zaprezentują się badacze z Rosji, Ukrainy, Niemiec, Kanady, USA, Słowacji i oczywiście z Czech. Program całej konferencji dostępny jest w Internecie.
Wszyscy, którzy mają ochotę wziąć udział w tym spotkaniu, mogą kontaktować się z pod adresem: tabor@husitskemuzeum.cz Dla wszystkich uczestników konferencji zostaną przygotowane specjalne materiały. Dla pracowników instytucji naukowych uczestnictwo w konferencji jest bezpłatne. Studenci będą musieli wnieść opłatę w wysokości 70 koron (za 3 dni), pozostali 200 koron.

ČAS, „Jan Hus 1415 a 600 let poté “VII. mezinárodní husitologické sympozium „Jan Hus 1415 a 600 let poté“

oprac. Ivo Łaborewicz
AP Wrocław O/Jelenia Góra

CZECHY: Konferencja „Rok 1915 – nowi nieprzyjaciele, nowe wyzwania”

W roku bieżącym Wojskowy Instytut Historyczny (Vojenský historický ústav) w Pradze, przy współpracy z Parlamentem Republiki Czeskiej, w ramach cyklu spotkań pt. „Lata przykute do pola 1914-1918” (Léta do pole okovaná 1914-1918) zorganizuje kolejną konferencję naukową poświęconą setnej rocznicy I wojny światowej. Ta druga międzynarodowej konferencji, odbędzie się pod hasłem „Rok 1915 – nowi wrogowie, nowe wyzwania” (1915 – noví nepřátelé, nové výzvy) w dniach od 22 do 24 września 2015 r.
W zaproszeniu do udziału w konferencji jej organizatorzy napisali m.in.: „Zmagania 1914 roku pod wieloma względami wykazały, jak inna będzie to wojna od dotychczasowych. Walczącym armiom i państwom towarzyszyła niespotykana dotąd rywalizacja na zapleczu frontów, ukierunkowana na wynalezienie coraz bardziej wyrafinowanych środków technicznych i taktycznych, mających przyczynić się do pokonania wroga. Działania wojenne przeniosły się z frontów na ich tyły, gdzie niszczące ramiona wojny ogarniały stopniowo całe społeczeństwa.
Nie pojawili się nowi nieprzyjaciele na polach walki, za to sama wojna stwarzała coraz więcej zjawisk wrogich życiu człowieka w jego codziennej egzystencji. I one to niosły ze sobą, zarówno dla państw uczestniczących w konflikcie, jak przede wszystkim dla ich obywateli, wyzwania dotąd nieznane i to we wszystkich płaszczyznach istnienia”.

Czytaj dalej „CZECHY: Konferencja „Rok 1915 – nowi nieprzyjaciele, nowe wyzwania””

CZECHY: 16 Krajowa Konferencja Archiwalna w Poděbradach

W historycznej miejscowości Poděbrady, od stu lat będącej też uzdrowiskiem, w dniach od 7 do 9 kwietnia 2015 r. odbyła się 16 Konferencja Czeskich Archiwistów. Organizowane co dwa lata, przez Czeskie Towarzystwo Archiwalne (Česká archivní společnost, o. s.) oraz przez Oddział Czeskiego Towarzystwa Informacyjnego przy Archiwum Narodowym (Pobočka České informační společnosti, o.s. při Národním archivu), jak również przez Departament Zarządu Archiwów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (Ministerstvo vnitra, Odbor archivní správy a spisové služby). W Konferencji wzięli udział przedstawiciele sąsiednich organizacji archiwalnych z Austrii, Niemiec, Polski, Słowacji i Węgier. Obrady czeskich archiwistów toczyły się tym razem pod hasłem: „Archiwa, człowiek i krajobraz. Przemiany krajobrazu i środowiska naturalnego w dokumentach archiwalnych” (Archivy, člověk a krajina. Proměny krajiny a životního prostředí v archivních dokumentech). Jednak zakres tematyczny prezentowanych referatów był dużo większy.

 

fot. Ivo Łaborewicz

Czytaj dalej „CZECHY: 16 Krajowa Konferencja Archiwalna w Poděbradach”

CZECHY: Konferencja o przestępczości dawniej i dziś

W nawiązaniu do bardzo udanej ubiegłorocznej konferencji historycznej nt. „Przestępstwa seksualne wczoraj i dziś” Wydziału Prawa Uniwersytetu Masaryka w Brnie także i w tym roku organizuje podobną konferencją, tym razem pod hasłem: „Przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu wczoraj i dziś” (Trestné činy proti životu a zdraví včera a dnes), która odbędzie się w środę, 27 maja 2015 r.
Jak zauważają organizatorzy przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu należą bez wątpienia do najpoważniejszych występków ludzkich, ponieważ dotyczą najbardziej podstawowych wartości życia. Zagrożone one były najwyższymi karami od niepamiętnych czasów, ale wysokość tych kar nadprzestrzeni dziejów ulegała ciągłym zmianom. O tym m.in. mają dyskutować historycy prawna, specjaliści w dziedzinie prawa karnego z Czech i Słowacji, a także eksperci w sprawach karnych z praktyką prawniczą (naukowcy, eksperci medycyny sądowej i lekarze). Organizatorzy pragnął, aby wystąpienia koncentrowały się na różnych zjawiskach związanych z ustawodawstwem odnoszącym się do przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu człowieka od początku do chwili obecnej.

Czytaj dalej „CZECHY: Konferencja o przestępczości dawniej i dziś”

CZECHY: Seminarium o sztuce sepulkralnej i cmentarzach

Zainteresowanie cmentarzami i dziejami oraz kulturą grzebania zmarłych od wieków stanowi jeden z najpopularniejszych tematów wielu badań historycznych na świecie, a także w Polsce. Dlatego zapewnie wiele osób może zainteresować zaproszeni na seminarium naukowe (dnia 26.03.2015 r.) o tej tematyce, jakie na swoich stronach internetowych zamieścili czescy archiwiści.
Seminarium zorganizowane zostanie pod hasłem: „Odciski kamiennej historii” (Otisky kamienné historie), a zakres omawianej tematyki koncentrować się będzie na takich zagadnieniach, jak: zabytkowe cmentarze, groby, kształtowanie elementów krajobrazu w miejscach pochówków, elementy sakralne, będące często ostatnim wspomnieniem losów konkretnych osób lub grup ludzkich; ponadto ochrona zabytków sepulkralnych, krzyży, kapliczek, dróg krzyżowych, zabytkowych cmentarzy, kościołów i synagog.
W programie seminarium znajda się m.in. następujące wystąpienia:

Czytaj dalej „CZECHY: Seminarium o sztuce sepulkralnej i cmentarzach”

CZECHY: Archiwiści jednymi z pierwszych urzędników służby cywilnej

W związku z wejściem w życie w Czechach nowej ustawy o służbie publicznej, wielu urzędników państwowych w ostatnich tygodniach składało specjalne ślubowanie na ręce ministra spraw wewnętrznych Milana Chovanca. W środę 18 lutego 2015 r., jako jedni z pierwszych, ślubowanie takie złożyli dyrektorzy okręgowych archiwów państwowych.
„Pozwólcie, abym Wam życzył mocnych nerwów i dobrego zdrowia” usłyszeli dyrektorzy, podczas składania przyrzeczenia. Minister apelował do nich dalej, aby postępowali zgodnie z przepisami prawa, byli bezstronni, rzetelni i profesjonalni, aby nie nadużywali swojej pozycji.
Treść złożonej przysięgi brzmi: „Przysięgam na swój honor i sumienie, że podczas wykonywania obowiązków publicznych będę stosować się do przepisów państwowych i służbowych, a zgodnie z nimi także do poleceń swoich przełożonych. Swoje obowiązki będę wypełniać rzetelnie, bezstronnie, sumiennie, profesjonalnie iw interesie Republiki Czeskiej. Nie będę nadużywać status urzędnika służby cywilnej i będę zachowywać się oraz działać tak, aby nie podważyć zaufania do urzędów państwowych”.

Czytaj dalej „CZECHY: Archiwiści jednymi z pierwszych urzędników służby cywilnej”

CZECHY: XVI Krajowa Konferencja Archiwalna

W dniach od 7 do 9 kwietnia 2015 r. w miejscowości Poděbrady, odbędzie się 16 Konferencja Czeskich Archiwistów, tym razem pod hasłem: „Archiwa, człowiek i krajobraz. Przemiany krajobrazu i środowiska naturalnego w dokumentach archiwalnych” (Archivy, člověk a krajina. Proměny krajiny a životního prostředí v archivních dokumentech). Jej organizatorami są już tradycyjnie Czeskie Towarzystwo Archiwalne (Česká archivní společnost, o. s.), Oddział Czeskiego Towarzystwa Informacyjnego przy Archiwum Narodowym (Pobočka České informační společnosti, o.s. při Národním archivu), Departament Zarządu Archiwów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (Ministerstvo vnitra, Odbor archivní správy a spisové služby) oraz jak zwykle gospodarz, a więc Okręgowe Archiwum Państwowe w Pradze (Státní oblastní archiv v Praze).
Tradycyjna, odbywająca się co dwa lata, konferencja archiwistów Republiki Czeskiej, będzie w tym roku poświęcona głównie zagadnieniem związanym z archiwami rolnym i leśnym, które u naszych południowych sąsiadów stanowiły jeden z kamieni węgielnych nowoczesnej sieci archiwalnej. Pracujący w tych instytucjach, na przestrzeni ostatnich lat, archiwiści, to bardzo często kluczowe osobistości archiwistyki w ogóle. Jednak samą archiwistykę agrarno-leśną uważa się w Czechach już za rozdział zamknięty. Konferencja ma odpowiedzieć m.in. na pytanie, czy tak jest w istocie? Jej zadaniem ma być również stworzenie platformy do wyznaczenia punktów stycznych w interdyscyplinarnej współpracy badaczy wykorzystujących archiwalia, jako jedno ze źródeł informacji w odniesieniu do badań nad zmieniającym się krajobrazem.

Czytaj dalej „CZECHY: XVI Krajowa Konferencja Archiwalna”

CZECHY: Przygotowania do konferencji o czasach husyckich

W 2015 roku przypada 600 lat od tragicznej śmierci Jana Husa, co w świecie czeskich historyków i archiwistów nie może przejść bez echa. Możemy więc spodziewać się w przyszłym roku, nie tylko u naszych południowych sąsiadów, wielu ciekawych wydarzeń związanych z tym jubileuszem. Jednym z nich będzie bez wątpienia wielka międzynarodowa konferencja naukowa pod hasłem: „Hus – husytyzm – tradycja – Praga. Od rzeczywistości do mitu i z powrotem” (Hus – husitství – tradice – Praha. Od reality k mýtu a zpátky), przygotowywana przez Instytut Historii Czeskiej Akademii Nauk (Historický ústav Akademie věd České republiky) oraz Archiwum Stołecznego miasta Pragi (Archiv hlavního města Prahy), zaplanowana na 27–29 maja 2015 roku.
Jan Hus: kapłan i reformator Kościoła, dziekan i rektor Uniwersytetu oraz uosobienie rosnącej świadomości narodowej. We wszystkich tych rolach jest nadal znany i akceptowany przez ogół społeczeństwa czeskiego, które w znacznej części wytworzyło nowoczesną tradycję, co nastąpiło zwłaszcza w XIX i XX wieku. To drugie życie Husa trwa do dziś, mając ogromny wpływ na czeską świadomość narodową i historyczną. Elementy tej tradycji są stale pogłębiane i powielane w mediach, podręcznikach i wielu wystąpieniach. Stały się szablonem, stereotypem, który jest coraz bliżej pustki.

Czytaj dalej „CZECHY: Przygotowania do konferencji o czasach husyckich”

CZECHY: Rocznica zbombardowania Zlina

Czeskie media przypomniały ostatnio epizod z okresu II wojny światowej, którym było zbombardowanie przez lotnictwo amerykańskie miejscowości Zlin. Dnia 20 listopada minęło 70 lat od tego wydarzenia, które przyniosło spore straty materialne, jak również 21 ofiar śmiertelnych. Powiatowe Archiwum Państwowe w Zlinie (Státní okresní archiv Zlín) upamiętniło to wydarzenie na swojej stronie na Facebooku.
Zlin (czes. Zlín) – to czeskie miasto położone we wschodnich Morawach (w latach 1949-1989 noszące nazwę Gottwaldov na cześć komunistycznego prezydenta Czechosłowacji Klemensa Gottwalda), liczące blisko 80 tys., znane z zakładów obuwniczych Baty, który zbudował je praktycznie od podstaw, jako idealne miasto przyfabryczne.

Czytaj dalej „CZECHY: Rocznica zbombardowania Zlina”

CZECHY: Wystawa dokumentów zrabowanych przez Szwedów w XVII w.

Grabieży archiwaliów nie zapoczątkowano w XX stuleciu. Praktykowane było przez pojedyncze osoby i całe państwa od stuleci. Jednym z okresów, w którym na masową skalę dochodziło do rabunków dzieł sztuki i archiwów, był wiek XVII. Szczególnie odznaczyli się w tym zakresie Szwedzi, których wojska – podbijające kraje niemieckie w czasie wojny trzydziestoletniej, czy później Rzeczpospolitą – wywoziły za Bałtyk wszystko, co tylko wydawało im się cenne. Niewiele z tych dokumentów wróciło do swych pierwotnych siedzib. Do takich wyjątków należą materiały archiwalne prezentowane obecnie na wystawie w Morawskim Ziemskim Archiwum w Brnie.
Dnia 12 listopada 2014 r. w wielkiej sali Morawskiego Ziemskiego Archiwum w Brnie (Moravský zemský archiv v Brně) otwarto wystawę zatytułowaną „Zwrócone łupy szwedzkie” (Navrácená švédská kořist). Pokazano na niej rękopisy, zrabowane w Czechach przez wojska szwedzkie pod koniec wojny trzydziestoletniej, które udało odzyskać się w 1878 roku, dzięki uporowi i wieloletnim zabiegom morawskiego historyka, księdza Beda Dudíka.

Czytaj dalej „CZECHY: Wystawa dokumentów zrabowanych przez Szwedów w XVII w.”