Polska: Sprawozdanie z konferencji „Polonica bliżej kraju”

Sprawozdanie z konferencji „Polonica bliżej kraju”
Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa, 25 października 2012 r.

Instytut Pamięci Narodowej po raz kolejny zorganizował konferencję z okazji Światowego Dnia Dziedzictwa Audiowizualnego, ustanowionego przez UNESCO. Konferencja odbyła się w siedzibie Centrum Edukacyjnego IPN im. Janusza Kurtyki w Warszawie.
Przybyłych gości przywitał dr Łukasz Kamiński, prezes IPN, następnie głos zabrał prof. dr hab. Andrzej Rottermund, przewodniczący Polskiego Komitetu ds. UNESCO. Obradom przewodniczył dr hab. Jacek Sawicki, kierownik Sekcji Opracowywania Dokumentacji Audiowizualnej BUiAD IPN.
Pierwszy mówca, dr hab. Władysław Stępniak, Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych, przedstawił referat pt. „Podstawy prawne procesu restytucji i przejmowania archiwaliów polskich”. Podkreślił znaczenie archiwaliów jako zbiorów tytułów prawnych dla administrowania określonym terytorium, co w konsekwencji doprowadziło do sformułowania zasad archiwalnych: proweniencji terytorialnej archiwaliów oraz pertynencji funkcjonalnej. Dzięki ich zastosowaniu udało się rozstrzygnąć wiele sporów międzynarodowych, jednak nie wszystkie zostały pomyślnie rozwiązane. Dlatego w 1978 r. UNESCO, przy pomocy Międzynarodowej Rady Archiwów sformułowało koncepcję wspólnego dziedzictwa archiwalnego i wspólnej własności archiwalnej – reguła ta zyskuje coraz powszechniejszą akceptację wśród międzynarodowej społeczności archiwistów.

Czytaj dalej „Polska: Sprawozdanie z konferencji „Polonica bliżej kraju””

CZECHY: XIII Konferencja: Archiwa, biblioteki, muzea w elektronicznym świecie 2012

Stowarzyszenie Bibliotekarzy i Pracowników Informacji Naukowej Republiki Czeskiej, Archiwum Narodowe w Pradze oraz Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej organizują już po raz trzynasty wielką konferencję poświęconą digitalizacji zbiorów archiwalnych, muzealnych i bibliotecznych oraz obsługi danych elektronicznych, która odbędzie się w dniach 28-29 listopada 2012 r. w sali konferencyjnej Archiwum Narodowego w Pradze, ul. Archivni 4.
Uczestnicy konferencji będą zastanawiać się nad formami współpracy archiwów, bibliotek, muzeów, galerii oraz innych instytucji gromadzących zabytki kultury, w dziedzinie wykorzystywania technik informacyjnych i nowoczesnej komunikacji elektronicznej dla ochrony i udostępnienia dziedzictwa kulturalnego.

 

Czytaj dalej „CZECHY: XIII Konferencja: Archiwa, biblioteki, muzea w elektronicznym świecie 2012”

ROSJA: Wystawa historyczna „Przezwyciężenie Wielkiej Smuty w Rosji na początku XVII wieku”.

24 października 2012 r. o godzinie 15:00 w sali wystawowej rosyjskich Archiwów Federalnych (ul. Bolszaja Pirogowskaja 17) otwarto wystawę historyczno-dokumentalną pt. „Przezwyciężenie Wielkiej Smuty w Rosji na początku XVII wieku.”
Wystawa jest poświęcona tragicznym wydarzeniom w historii Rosji na początku XVII w., zwanych „Wielką Smutą”, oraz przezwyciężaniu ich konsekwencji. Prezentowane na wystawie oryginalne dokumenty pozwalają prześledzić wszystkie etapy Wielkiej Smuty, od jej źródeł do zakończenia.
Polacy odegrali niepoślednią rolę w tych wydarzeniach, zapisując się wyjątkowo dobitnie w rosyjskiej pamięci historycznej – od kilku lat w Rosji obchodzony jest Dzień Jedności Narodowej, upamiętniający wypędzenie Polaków z Kremla (polsko-litewski garnizon Kremla poddał się powstańcom 7 listopada 1612 r.).
Na omawianej wystawie przedstawiono dokumenty dotyczące wydarzeń XVI w., które doprowadziły do późniejszego systemowego kryzysu w Rosji: panowania krwawego cara Iwana Groźnego (1547-1584) i jego syna Fiodora I (1584-1598) – ostatnich z dynastii Rurykowiczów, instytucji opryczniny, narastania gospodarczej i politycznej destabilizacji za panowania cara Borysa Godunowa (1598-1605); wystawiono m.in. Carski Sudiebnik (zbiór praw) z 1550 r., po raz pierwszy pokazano list gratulacyjny królowej Anglii Elżbiety I do Borysa Godunowa z okazji jego wstąpienia na carski tron, czy dokumenty dotyczące śmierci najmłodszego syna Iwana Groźnego, carewicza Dymitra.

Czytaj dalej „ROSJA: Wystawa historyczna „Przezwyciężenie Wielkiej Smuty w Rosji na początku XVII wieku”.”

MRA: 27 października- Światowy dzień dziedzictwa audiowizualnego

W dniu 27 października 2012 r. miały miejsce kolejne obchody „Światowego dnia dziedzictwa audiowizualnego”. Obchody mają upamiętniać przyjęcie w 1980 r. przez 21 Konferencję ogólna UNESCO (Conférence Générale) zaleceń dotyczących ochrony i przechowywania dziedzictwa audiowizualnego.
W roku 2012 obchody odbyły się pod hasłem „Pamięć dziedzictwa audiowizualnego? Czas ucieka.” ( La mémoire du patrimoine audiovisuel? le temps est compté).
Dyrektor generalny UNESCO Irina Bokova powiedziała „Biorąc pod uwagę degradację nośników musimy przyspieszyć tempo szkolenia specjalistów, musimy wzmocnić potencjał instytucjonalny, sformułować najwłaściwszą politykę publiczną.” (tłum. AB)
Nagrania dźwiękowe i filmowe są ekstremalnie wrażliwe i mogą ulegać zniszczeniu w jednym momencie, także w skutek celowej działalności. Dziedzictwo audiowizualne może zniknąć z powodu naturalnej degradacji nośników, ludzkiego niedbalstwa lub zaniku technologii w jakiej  zostało stworzone. Dzień spuścizny audiowizualnej UNESCO ma za cel zwrócenie uwagi  społeczności międzynarodowej na te aspekty. Ciałem międzynarodowym, które powinno koordynować działania wspólnoty jest Rada Koordynacji Stowarzyszeń Archiwów Audiowizualnych (CCAAA- Conseil de coordination des associations d’archives audiovisuelles) oraz jej partnerzy.

 

Czytaj dalej „MRA: 27 października- Światowy dzień dziedzictwa audiowizualnego”

Austria/ Izrael: Spór o akta Żydowskiej Gminy Wyznaniowej z Wiednia.

Ponad 60 lat temu Żydowska Gmina Wyznaniowa Wiener Israelitische Kultusgemeinde- (IKG) w Wiedniu zdziesiątkowana w wyniku drugiej wojny światowej, z trudem odbudowywała swoją pozycję  w stolicy Austrii. Ponieważ przyszłość co do dalszego jej losu, wydawała się bardzo niepewna, władze gminy postanowiły ocalałe ze zniszczenia dokumenty i pamiątki, po drugiej co do wielkości społeczności żydowskiej w Europie, przekazać do utworzonego w 1950 r. Centralnego Archiwum Historii Żydów w Jeruzalem (The Central Archives for the History of the Jewish People – CAHJP). Zasób archiwum IKG założonego w 1816 r. obejmował okres od XVII do XX wieku. Obecnie, kiedy społeczność żydowska w Wiedniu tworzy prężny i znaczący ośrodek kultury, jej aspiracją jest również stworzenie archiwum, którego najważniejszym składnikiem mają być dokumenty znajdujące się obecnie w CAHJP. Przewodniczący gminy Ariel Muzicant mówi również o ściągnięciu do Wiednia dokumentów z Czechach, Rosji i Polski.
Przy przekazaniu zasobu w 1950 r. przyjęto formułę stałego depozytu (permanenten Leihgabe/ permanent loan), którą po latach obie zainteresowane strony rozumieją zupełnie inaczej- gmina wiedeńska wskazuje tutaj na formę prawną depozytu, z kolei strona izraelska wskazuje, iż forma ta jest często stosowana w muzeach a także w archiwach, kiedy właściciel ważnego artefaktu kulturowego zamierza przenieść go na zawsze do instytucji kultury.

Czytaj dalej „Austria/ Izrael: Spór o akta Żydowskiej Gminy Wyznaniowej z Wiednia.”

US National Archives w sieciach społecznościowych

Archiwa Państwowe Stanów Zjednoczonych poinformowały na swoim profilu Facebook (sic!) o udostępnieniu nowego kanału swojej sieciowej aktywności – tym razem w konkurencyjnym serwisie Google+.

Google+ to platforma społecznościowa, która gromadzi obecnie ponad 100 milionów użytkowników z całego świata.
Oferuje wiele interesujących właściwości – m.in. wideokonferencje. Serwis organizuje użytkowników w tzw. kręgi – znajomych, czy zainteresowań.

Na stronach US National Archives znajdziemy: newsy związane z wydarzeniami w archiwach amerykańskich, informacje o wystawach, pracach badawczych, doradztwo w zakresie genealogii, informacje o zasobach archiwalnych i materiały dla nauczycieli. Często publikowane są oczywiście cyfrowe kopie archiwaliów uzupełnione  o interesujące opisy.

Archiwa amerykańskie udzielają się na wszystkich znaczących platformach społecznościowych: na Facebooku, Twitterze, Google+ a także posiadają dział blogów specjalistycznych National Archives Blog Sites.

Link: National Archives w Google+

„Archiwista Polski”, nr 3 (67) 2012

XV Krajowy Zjazd Delegatów SAP we Wrocławiu: opublikowano tezy do referatu sprawozdawczego Zarządu Głównego Stowarzyszenia Archiwistów Polskich za lata 2007-2012 na XV Krajowy Zjazd Delegatów SAP we Wrocławiu (przedstawiono sprawy organozacyjno-statutowe (m.in. statystyka członków), sprawy programowe (edukacja archiwalna, wydawnictwa, wspólpraca zagraniczna), działalność gospodarczą SAP.
Studia i materiały

Magdalena Mirosław (AP Lublin) w artykule zatytułowanym “Archium zakładowe w lubelskim oddziale Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa”  omawia organizację i funkcjonowanie archiwum, przechowywanie akt, nadzór nad składnicami w biurach powiatowych oraz kontrole archiwum zakładowego przez Archiwum Państwowe w Poznaniu.
Agnieszka Janik (AP Łódź) przedstawia “Księgi ludności stałej przechowywane w Archiwum Państwowym w Łodz”, prowadzone w XIX i na pocz. XX w. w celu kontroli ruchu ludności, przyrostu naturalnego i i potrzeb poboru do wojska. Autorka omawia szczegółowo przepisy prawne, na podstawie których prowadzono księgi oraz sposób wypełniania formularzy. Następnie omawia księgi przechowywane w łódzkim archiwum, stan zachowania i zawartość oraz ich przydatność do badań genealogicznych.

Czytaj dalej „„Archiwista Polski”, nr 3 (67) 2012”

Rwanda. Archiwalia dotyczące ludobójstwa z 1994 r.

Rząd Rwandy udostępnił na stronach internetowych archiwum dokumentujące ludobójstwo, jakiego w 1994 r. dopuścili się członkowie plemienia Hutu na członkach mniejszościowego plemienia Tutsi. Doszło wówczas do masakry setek tysięcy ludzi. Dzięki współczesnej technice tragedia ta stała się jednym z najbardziej starannie udokumentowanych ludobójstw. W Internecie dostępne są zarówno dokumenty, jak i zdjęcia oraz filmy.
W ciągu blisko 100 dni, między 6 kwietnia a lipcem 1994 r. ofiarą gwałtownych zamieszek w Rwandzie padło, według szacunków, od 800 000 do 1 071 000 ludzi. Bojówki Hutu mordowały każdego napotkanego Tutsi, co było tym łatwiejsze, iż ówczesne dokumenty tożsamości zawierały informację o przynależności plemiennej. Były też sporządzone specjalne listy, zawierające w pierwszym rzędzie nazwiska przywódców, polityków oraz osobistości z plemienia Tutsi. Zwykli obywatele byli nawoływani do mordowania sąsiadów i tych, którzy odmówią brania udziału w mordach. Większość ofiar zginęła w swych domach, często z rąk sąsiadów, posługujących się głównie maczetami. Pomimo licznych przesłanek, świadczących o przygotowaniach do rzezi, a także po jej rozpoczęci, państwa zachodnie ani ONZ nie podjęły żadnych działań, aby się temu przeciwstawić. Ewakuowano zagranicznych obserwatorów z Kigali i zamknięto ambasady. Wycofano nawet, stacjonujące tam oddziały belgijskie.

Czytaj dalej „Rwanda. Archiwalia dotyczące ludobójstwa z 1994 r.”

Invenio: kolekcje cyfrowe open source prosto z CERN

Invenio rodem z genewskiego CERN to obiecujący dwulatek w kategorii wolnodostępnego oprogramowania do tworzenia bibliotek cyfrowych i cyfrowych repozytoriów w sieci WEB. Zastosowane w pakiecie rozwiązania technologiczne w sposób całościowy zaspokajają wymagania stawiane najnowocześniejszym systemom zarządzania bibliotekami cyfrowymi – począwszy od wprowadzenia obiektu, poprzez klasyfikację, indeksowanie, zabezpieczanie – do udostępniania.

Invenio oparte jest na wiodących standardach – Open Archives Initiative metadata harvesting protocol (OAI-PMH) dla metadanych i MARC21 jako podstawowy dla danych bibliograficznych.

System od początku projektowano jako wysokowydajny i elastyczny z myślą o obsłudze i zarządzaniu zasobami liczącymi po kilka milionów rekordów. Natywnie obsługuje on serwer wewnętrzny dokumentacji CERN, na którym od 2002 roku skatalogowano ponad milion rekordów bibliograficznych związanych z fizyką wysokich energii, na które składają się artykuły naukowe, książki, czasopisma, fotografie, nagrania video itp.  W pracach nad rozwojem tego, jakże interesującego, oprogramowania oprócz samego CERN, biorą udział prestiżowe jednostki badawcze związane z fizyką cząstek  jak np.: niemiecka DESY, EPFL, FNAL, czy wydział akceleratorów Uniwersytetu Stanforda –  SLAC.

Ważną i miłą informacją będzie z pewnością to – iż Invenio dostępne jest w 25 językach – w tym polskim.

Więcej na temat: Digitalz.pl