Lokalizator Archiwów Mechanizmu Prawdy i Pojednania- TRMAL (Truth and Reconciliation Mechanisms Archives Locator) to mechanizm wyszukiwania archiwów gromadzących wiedzę związaną z łamaniem praw człowieka na całym świecie.
Od 1951 roku setki komisji zbadały i zebrały dowody lub zeznania związane z łamaniem praw człowieka. Niezależnie od tego, czy były to komisje prawdy i pojednania czy komisje śledcze czy funkcjonowały na na poziomie lokalnym, krajowym lub międzynarodowym zebrały olbrzymie ilości dowodów dokumentujących różne mechanizmy naruszania praw człowieka.
Wiele z nich opublikowało autoryzowane raporty końcowe, ale co ważniejsze zgromadziło olbrzymie ilości danych, dowodów i świadectw źródłowych, świadczących o mrocznych stronach historii. Zespół SAHR zebrał dane o około 130 śledztwach (określanych jako mechanizmy (ang. Mechanisms, fra. Mécanismes) prowadzonych na całym świecie w XX i XXI w. Zebranie danych o nich w jedną bazę informacyjną, wedle założeń sekcji MRA Archiwów i Praw Człowieka (Section on Archives and Human Rights -SAHR), daje im szanse zachowanie i przetrwanie w długim czasie.
W 2003 r. na dorocznej konferencji CITRA w Kapsztadzie Międzynarodowa Rada Archiwów przyjęła rezolucję w sprawie archiwów i naruszeń praw człowieka wzywającą do ochrony zasobów archiwalnych dokumentujących łamanie praw człowieka. W oparciu o tę rezolucję powstała najpierw Grupa Robocza Praw Człowieka (Human Rights Working Group (HRWG), by 22 października 2019 r na Zgromadzeniu Ogólnym w Adelajdzie (Australia) przekształcić się w sekcję. Obecnie sekcja posiada sporą bazę wiedzy prowadzoną pod nazwą Rights and Records Knowledge Base (baza zawiera także polskie publikacje).
Dostęp do bazy TRMAL zapowiedziany jest na 2026 r.
Żródło:
SAHR annonce sa nouvelle base de données « Localisateur d’archives des mécanismes de vérité et de réconciliation » (TRMAL) à l’occasion de la Journée internationale des droits de l’homme et organise une discussion sur les archives des droits humains
oprac. Adam Baniecki
AP Wrocław O.Bolesławiec